Άνοιγμα κυρίου μενού

Εκδικητές: Η Τελευταία Πράξη

αμερικανική ταινία φαντασίας του 2019

Το Εκδικητές: Η Τελευταία Πράξη (αγγλικά: Avengers: Endgame) είναι αμερικανική ταινία υπερηρώων του 2019, βασισμένη στους υπερήρωες των Marvel Comics, τους Εκδικητές. Η ταινία είναι η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία όλων των εποχών. Παράχθηκε από τη Marvel Studios και διατέθηκε για διανομή από την Walt Disney Studios Motion Pictures. Είναι η άμεση συνέχεια της ταινίας του 2018 Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας, και συνέχεια των ταινιών Οι Εκδικητές του 2012 και Εκδικητές: Η Εποχή του Ultron του 2015 καθώς και η εικοστή δεύτερη ταινία στο Κινηματογραφικό Σύμπαν της Marvel (MCU). Η ταινία σκηνοθετήθηκε από τους Άντονι και Τζο Ρούσο σε σενάριο των Κρίστοφερ Μάρκους και Στίβεν ΜακΦίλι με την συμμετοχή ενός σύνολου ηθοποιών των προηγούμενων ταινιών του MCU. Στην ταινία, τα επιζώντα μέλη των Εκδικητών προσπαθούν να ανατρέψουν την καταστροφή που προκάλεσε ο Θάνος στο Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας.

Εκδικητές: Η Τελευταία Πράξη
Avengers: Endgame
54255811 2415533725125853 1868222005375926272 o.jpg
Σκηνοθεσία
  • Άνθονι Ρούσο
  • Τζόι Ρούσο
ΠαραγωγήΚέβιν Φέιγκ
Σενάριο
  • Κρίστοφερ Μάρκους
  • Στίβεν ΜακΦίλι
Βασισμένο σεΕκδικητές των Σταν Λι και Τζακ Κίρμπι
ΠρωταγωνιστέςΚρις Χέμσγουορθ[1][2], Μαρκ Ράφαλο[3][4][2], Κρις Έβανς[1][5][2], Τζος Μπρόλιν[6][7][5][8], Τομ Χίντλστον[9][2], Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ[10][11][5][2], Σάμιουελ Λ. Τζάκσον[12][8], Κρις Πρατ[13][8], Ελίζαμπεθ Όλσεν[13][2], Εβάντζελιν Λίλι[14][5][2], Μπένεντικτ Κάμπερμπατς[15][16], Τζέρεμι Ρένερ[17][5][2], Κάρεν Γκίλαν[18][5][2], Γκουίνεθ Πάλτροου[5][2], Σεμπάστιαν Σταν[5][2], Μπρι Λάρσον[19], Τζον Φαβρό[5][2], Σκάρλετ Τζοχάνσον[5][2], Ντον Τσιντλ[2], Τομ Χόλαντ[2], Τσάντγουικ Μπόουσμαν[2], Άντονι Μακί[2], Πομ Κλεμεντιέφ[19], Ντέιβ Μπαουτίστα[2], Ζόε Σαλντάνα[2], Πολ Ραντ[2], Σταν Λι[5][8], Τάι Σίμπκινς[5][8], Ντανάι Γκουρίρα[19], Τίλντα Σουίντον[2], Ρόμπερτ Ρέντφορντ[2], Tessa Thompson[2], Τζον Σλάτερι[2], Φρανκ Γκρίλο[2], Μάικλ Ντάγκλας[2], Μισέλ Φάιφερ[2], Tom Vaughan-Lawlor[2], Μάικλ Τζέιμς Σο[8], Τέρι Νόταρι[8], Ρενέ Ρούσο[2], Χέιλι Άτγουελ[2], Ουίνστον Ντιούκ[2], Νάταλι Πόρτμαν[2], Angela Bassett[2], Γουίλιαμ Χερτ[2], Ρος Μαρκάντ[8], James D'Arcy[2], Μπενεντίκτ Γουόνγκ[2], Maximiliano Hernández[2], Letitia Wright[2], Κόμπι Σμόλντερς[2], Μαρίζα Τομέι[2], Taika Waititi[2], Σον Γκαν[2], Λίντα Καρντελίνι[2], Hiroyuki Sanada[2], Jacob Batalon[2], Lexi Rabe[8], Joe Russo[8], Emma Fuhrmann[8], Ben Sakamoto[8], Ava Russo[8], Cade Woodward[20], Yvette Nicole Brown[8], Κάλαν Μάλβεϊ[8], Lia Mariella Russo[8], Julian Russo[8], Taylor Patterson[8], Agostino Rosalina[8], Κεν Τζέονγκ[8], Jackson A. Dunn[8], Lee Moore[8], Bazlo LeClair[8], Loen LeClair[8], Matthew Berry[8], Joy McAvoy[8], John Michael Morris[8], Michael A. Cook[8], Brent McGee[8], Brian Schaeffer[8], Jamie Wedel[8], Anthony G Breed[8], Erica Ribley[8], Μονίκ Γκάντερτον[8], Jim Starlin[8], Jimmy Ray Pickens[8], Hye Jin Jang[8], Russell Bobbitt[8], Jack Champion[8], Sam Hargrave[8], Patrick Gorman[8], Aaron Lazar[8], Robert Pralgo[8], Tom Wisdom[8], John Posey[8], James Lin[8], Ameenah Kaplan[8], Olaniyan Thurmon[8], Jennifer Elmore[20] και Mike Lutz[20]
Ηθοποιοί φωνήςΜπράντλεϊ Κούπερ[2], Βιν Ντίζελ[2] και Κέρι Κόντον[8]
ΜουσικήΆλαν Σιλβέστρι
ΦωτογραφίαΤρεντ Όπαλοκ
ΜοντάζΤζέφρεϊ Φορντ
Μάθιου Σμιντ
Εταιρεία παραγωγήςMarvel Studios
ΔιανομήWalt Disney Studios Motion Pictures
Πρώτη προβολή24 Απριλίου 2019
ΚυκλοφορίαCountry flag 26 Απριλίου 2019
Country flag 24 Απριλίου 2019
Διάρκεια3 ώρες 2 λεπτά
ΠροέλευσηΗ.Π.Α
ΓλώσσαΑγγλικά
Προϋπολογισμός$356 εκατ.[21]
Ακαθάριστα έσοδα$2,791 δισ.[22]
ΠροηγείταιΕκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας

Η ταινία ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2014 ως Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας - Μέρος 2. Τον Απρίλιο του 2015 έγινε γνωστό ότι οι αδελφοί Ρούσο θα σκηνοθετήσουν την ταινία, και τον Μάιο του 2016 ανακοινώθηκε ότι οι Κρίστοφερ Μάρκους και Στίβεν ΜακΦίλι θα γράψουν τον σενάριο. Τον Ιούλιο του 2016, η Marvel αναίρεσε τον τίτλο της ταινίας. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 2017 στο Pinewood στούντιο της Ατλάντα στην Fayette της Τζόρτζια, αμέσως μετά τα γυρίσματα της ταινίας Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας και ολοκληρώθηκαν τον Ιανουάριο του 2018. Επιπλέον γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στις περιοχές Downtown και Metro της Ατλάντα όπως και στη Νέα Υόρκη. Ο επίσημος τίτλος ανακοινώθηκε τον Δεκέμβριο του 2018. Με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 356 εκατομμυρίων δολαρίων, η τρίτη πιο ακριβή ταινία που έγινε ποτέ, με το σύνολο του μπάτζετ μόνο για τους ηθοποιούς να ξεπερνάει τα 100 εκατομμύρια δολάρια.

Η ταινία κυκλοφόρησε στην Ελλάδα στις 24 Απριλίου 2019, σπάζοντας το ρεκόρ πρώτης μέρας προβολής στα ελληνικά κινηματογραφικά χρονικά με περισσότερα από 78.000 εισιτήρια.[23] Παγκοσμίως εισέπραξε το πρωτοφανές ποσό 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων το πρώτο σαββατοκύριακο της κυκλοφορίας της, κερδίζοντας τον τίτλο του μεγαλύτερου κινηματογραφικού "ανοίγματος" όλων των εποχών. Έσπασε πολυάριθμα ρεκόρ και έχει κερδίσει πάνω από 2,790 δισεκατομμύρια δολάρια σε όλο τον κόσμο, καθιστώντας την μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία όλων των εποχών.[24][25]

Η ταινία απέσπασε διθυραμβικές αντιδράσεις από κριτικούς καθώς και οπαδούς της σειράς, με πολλούς να επαινούν την σκηνοθεσία, τις ερμηνείες τα ειδικά εφέ, την μουσική υπόκρουση, το συναισθηματικό βάρος καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η ταινία έφερε την αποκορύφωση μιας σειράς ταινιών με 22 μέρη.

ΠλοκήΕπεξεργασία

Η οικογένεια του Κλιντ Μπάρτον (Hawkeye) γίνεται στάχτη μαζί με το υπόλοιπο 50% όλων των ειδών ζωής στο σύμπαν όταν ο Θάνος ενεργοποίησε το γάντι του στο τέλος του Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας.

Η Κάρολ Ντάνβερς (Captain Marvel) διασώζει τον Τόνι Σταρκ (Iron Man) και την Νέμπουλα που είναι παγιδευμένοι στο διάστημα μετά την ήττα τους από τον Θάνος. Τους επιστρέφει στην γη όπου επανενώνονται με τη Νατάσα Ρόμανοφ (Μαύρη Χήρα), τον Μπρους Μπάνερ (Hulk), τον Στιβ Ρότζερς (Captain America), τον Rocket Raccoon, τον Thor, τη Πέπερ Ποτς και τον Τζέιμς Ρόουντς (War Machine).

Η ομάδα πηγαίνει στον πλανήτη που βρίσκεται ο Θάνος με σκοπό να κλέψουν τις λίθους της αιωνιότητας και να της χρησιμοποιήσουν ώστε να αντιστρέψουν τις πράξεις του Θάνος. Όμως όταν βρίσκουν τον Θάνος, ανακαλύπτουν ότι έχει καταστρέψει τους 6 λίθους της αιωνιότητας ώστε να αποτρέψει την επανάχρηση τους. Ο θυμωμένος Thor αποκεφαλίζει τον Θάνος.

Πέντε χρόνια αργότερα, ο Μπρους Μπάνερ έχει ενωθεί με την πλευρά του Hulk και ο Thor έχει γίνει ο μεθυσμένος ηγέτης τον προσφύγων της Asgard, οι οποίοι βρίσκονται στη Νορβηγία. Ο Σκοτ Λανγκ (Ant-Man) αποδρά από το κβαντικό κόσμο και βρίσκει την Ρομανοφ και τον Στιβ Ρότζερς. Όπου τους εξηγεί ότι για εκείνον περάσαν μόνο 5 ώρες και θεωρεί ότι ο κβαντικός κόσμος θα μπορούσε να επιτρέψει ένα ταξίδι στον χρόνο.

Οι τρεις τους προτείνουν στον Τόνυ Σταρκ (ο οποίος μεγαλώνει την κόρη του την Μοργκάν μαζί με την γυναικά του την Πέπερ Ποτς) να ταξιδέψουν στον χρόνο ώστε να πάρουν τους έξι λίθους της αιωνιότητας πριν τους συλλέξει ο Θάνος. Ο Τονυ Σταρκ αρνείται ανήσυχος για το τι θα σήμαινε η αλλαγή της ιστορίας για την κόρη του. Άλλα αφού αναλογίστηκε τον χαμό του Πήτερ Πάρκερ σχεδιάζει μια λειτουργική μηχανή του χρόνου.

Οι επανασυνδεδεμένοι Εκδικητές διαχωρίζονται σε ομάδες για την αποστολή τους. Ο Hulk, Captain America, Ant-man και Iron Man ταξιδεύουν στην μάχη της Νέας Υόρκη για να πάρουν της λίθους του μυαλού,του χώρου και του χρόνου. Ο Hulk πηγαίνει στο Sanctum Sanctorum και πείθει την Αρχαία (Ancient One) να του δώσει την λίθο του χρόνου και υπόσχεται ότι θα την επιστρέψει. Ο Captain America κλέβει την λίθο του μυαλού από τους μυστικούς πράκτορες της Hydra και συναντάει τον παλιό του εαυτό και τον αντιμετωπίζει. Ο Iron Man και ο Ant-man προσπαθούν να κλέψουν την λίθο του Χώρου άλλα αποτυγχάνουν και ο Loki καταφέρνει να αποδράσει και να ξεφύγει μαζί με την λίθο. Ο Hulk και ο Ant-man επιστρέφουν στον παρόν μαζί με της λίθους του χρόνου και του μυαλού ενω ο Iron Man και ο Captain America ταξιδεύουν ακόμα πιο πίσω στο παρελθόν στον χρόνο στο 1970 στο Αμερικάνικο στρατόπεδο Fort Leigh ώστε να κλέψουν μια προηγούμενη εκδοσή της λίθου του χώρου και μερικά φιαλίδια αλλαγής μεγέθους του Hank Pym που θα τους επιτρέψουν να επιστρέψουν στο παρόν. Ο Iron Μan συναντάει και μιλάει με τον πάτερα του, Howard, ενώ ο Captain America βλέπει την Peggy Carter. Και οι δύο τα καταφέρνουν και επιστρέφουν στο παρόν.

Στην Asgard, ο Rocket και ο Thor περνούν την λίθο της πραγματικότητας από την Jane Foster. Ο Thor είχε μια τυχαία συνάντηση με την μητέρα του, της οποίας η συμβουλή ενίσχυσε το ηθικό του. Επίσης παίρνει μια παλιά εκδοχή του σφυριού του Mjolnir και επιστρέφουν στο παρόν.

Ο Hawkeye και η Black Widow φτάνουν στον Vormir για το πετράδι της ψυχής. Εκεί μαθαίνουν από τον φύλακα Red Skull ότι αυτό μπορεί να αποκτηθεί μόνο αν θυσιάσουν κάποιον που αγαπούν. Τελικά, η Black Widow θυσιάζει τον εαυτό της και ο Hawkeye αποκτά το πετράδι της ψυχής και επιστρέφει στο παρόν.

Στο Morag, η Nebula και ο War Machine κλέβουν το πετράδι της δύναμης πριν το Peter Quill. O Rhodes επιστρέφει με το πετράδι της δύναμης στο παρόν. Η Nebula δεν τα καταφέρνει και μένει πίσω λόγο επιπλοκών με τα μηχανικά της μέρη. Ο Θάνος μαθαίνει για την μελλοντική του επιτυχία και για τους Avengers που προσπαθήσουν να την καταστρέψουν μέσω της σύνδεσης των Δύο Nebula. Στέλνει στο παρόν την παλιά Nebula στην θέση της άλλης.

Ο Hulk χρησιμοποιεί της λίθους της αιωνιότητας για να αναστήσει όσους σκότωσε ο Θάνος, όσο ο παλιός εαυτός της Nebula χρησιμοποιεί την μηχανή του χρόνου ώστε να μεταφέρει τον Θάνος και τον στρατό του από το παρελθόν στις εγκαταστάσεις των Avengers.

Η εγκαταστάσεις καταστρέφονται και στο χάος ο Hawkeye καταφέρνει να πάρει τα πετράδια. Η Nebula του παρελθόντος σκοτώνεται από την τωρινή όταν προσπαθεί να πάρει τα πετράδια.

Ο Captain America, ο Thor και ο Iron Man αντιμετωπίζουν τον Thanos ο οποίος πλέον θέλει να χρησιμοποιήσει τα πετράδια για να καταστρέψει το σύμπαν και να δημιουργήσει ένα καινούργιο, χωρίς την μνήμη του κανονικού σύμπαντος. Ο Captain America καταφέρνει να σηκώσει το σφυρί του Thor, άλλα ούτε αυτό είναι αρκετό για να νικήσουν τον Θάνος.

Ο Doctor Strange και ο Wong έρχονται και τηλεμεταφέρουν όλους τους αναστημένους Avengers και άλλους μαζί με τον στρατό της Wakanda και της Asgard για να παλέψουν τον Θάνος. Εν τέλει, ο Iron Man καταφέρνει να πάρει τα πετράδια της αιωνιότητας από το χέρι του Θάνος και τα χρησιμοποιεί για να κάνει τον Θάνος και ολόκληρο τον στρατό του σκόνη έτσι σκοτώνοντας τον Θάνος μια και καλή. Η ενέργεια που απελευθερώθηκε από τα πετράδια όμως τραυματίζει θανάσιμα τον Tony Stark.

Μετά από την κηδεία του Tony Stark, ο Thor ανακηρύσσει την Valkyrie βασίλισσα του Asgard και μπαίνει στο πλήρωμα των Guardians of the Galaxy.

Ο Captain America επιστρέφει τα πετράδια και το σφυρί του Thor στις κανονικές τους χρονολογίες και ζει την ζωή του στο παρελθόν μαζί με την Peggy Carter, αντί να επιστρέψει στο παρόν. Ως ηλικιωμένος, εμφανίζεται στο μέρος όπου είχε στηθεί η χρονομηχανή και παραδίδει την ασπίδα του στον Sam Wilson (Falcon).

ΗθοποιοίΕπεξεργασία

ΠαραγωγήΕπεξεργασία

 
Oι Κέβιν Φέιγκ, Κρις Χέμσγουορθ, Τομ Χίντλστον, Τσάντγουικ Μπόουσμαν and Μαρκ Ράφαλο μιλώντας στην San Diego Comic Con International το 2017.

Τον Οκτώβριο του 2014, η Marvel ανήγγειλε μια συνέχεια δυο μερών για το Εκδικητές: Η Εποχή του Ultron του 2015, με τίτλο Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας. Το πρώτο μέρος προγραμματίστηκε να κυκλοφορήσει στις 4 Μαΐου 2018, και το δεύτερο στις 3 Μαΐου 2019. [26] [27] Τον Απρίλιο του 2015, η Marvel ανακοίνωσε ότι οι Άνθονι Ρούσο και Τζοι Ρούσο θα σκηνοθετήσουν και τα δύο τμήματα της ταινίας Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας [28] με την κινηματογράφηση να ξεκινήσει το 2016.[29] Επίσης, κατά τη διάρκεια του ίδιου μήνα, ο Κέβιν Φέιγκ δήλωσε ότι οι ταινίες θα είναι δύο ξεχωριστές ταινίες "επειδή έχουν κοινά στοιχεία, φάνηκε σκόπιμο να ονομάσουμε τις ταινίες έτσι. Δεν θα έλεγα ότι είναι μια ιστορία που έχει κοπεί στην μέση. Θα έλεγα ότι πρόκειται να είναι δύο ξεχωριστές ταινίες." [30] Τον Μάιο του 2015, οι Κρίστοφερ Μάρκους και Στίβεν ΜακΦίλι υπέγραψαν για να γράψουν τα σενάρια και για τα δύο μέρη της ταινίας.[31] Τον επόμενο Μάιο, οι Ρούσο αποκάλυψαν ότι θα ξεχωρίσουν τις δύο ταινίες, για να απομακρύνουν περαιτέρω την εσφαλμένη αντίληψη ότι ήταν είναι μεγάλη ταινία χωρισμένη στα δύο, με τον Τζοι να δηλώνει: ."Η πρόθεση είναι να αλλάξουμε [τους τίτλους] ]." [32] Τον Ιούλιο του 2016, η Marvel αφαίρεσε τον τίτλο της ταινίας.[33]

Η κινηματογράφηση ξεκίνησε στις 10 Αυγούστου 2017 [34] υπό τον τίτλο εργασίας Mary Lou 2, [35] στο Pinewood στούντιο της Ατλάντα στην Fayette της Τζόρτζια,[36] με τον Τρεντ Όπαλοκ ως διευθυντής φωτογραφίας.[37] Η ταινία, όπως και το Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας, γυρίστηκε με κάμερες IMAX / Arri 2D, σημειώνοντας έτσι την πρώτη φορά που μια κινηματογραφική ταινία του Χόλιγουντ γυρίστηκε εξ ολοκλήρου με ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές IMAX.[38] Ο Φέιγκ δήλωσε ότι οι ταινίες έπρεπε αρχικά να κινηματογραφηθούν ταυτόχρονα, αλλά αποφάσισαν να γυρίσουν την μία μετά την άλλη εξηγώντας: "Κάνουμε την μια αμέσως μετά την άλλη. Ήταν πολύ περίπλοκο να τις κάνουμε ταυτόχρονα. Θέλαμε να είμαστε σε θέση να εστιάζουμε και να γυρίζουμε μια ταινία και στη συνέχεια να εστιάζουμε και να γυρίζουμε μια άλλη ταινία." [39] Ο Άνθονι Ρούσο θεώρησε αρχικά ότι έχει νόημα να γυρίσουν ταυτόχρονα τις ταινίες εξαιτίας οικονομικών και υλικοτεχνικών λόγων, λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό μελών του cast, παρόλο που κάθε κομμάτι είναι η δική του ξεχωριστή ταινία [40] και πρότεινε "κάποιες μέρες θα γυρίζουμε την πρώτη ταινία και μερικές μέρες θα γυρίσουμε τη δεύτερη ταινίας. Απλά ένα άλμα εμπρός και πίσω." [37] Η παραγωγή ολοκληρώθηκε στις 11 Ιανουαρίου, 2018 [41] αν και επιπλέον γυρίσματα έλαβαν χώρα σε κομητείες της Νέας Υόρκης τον Ιούνιο του 2018. [42] Τα επαναληπτικά γυρίσματα ξεκίνησαν στις 7 Σεπτεμβρίου 2018 [43] και ολοκληρώθηκαν στις 12 Οκτωβρίου 2018.[44] Περισσότερα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν τον Ιανουάριο του 2019.[45] Ο Έβανς και ο Χέμσγουορθ κέρδισαν 15 εκατομμύρια δολάρια για την ταινία, όπως και στο Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας, με το σύνολο του μπάτζετ μόνο για τους ηθοποιούς να ξεπερνάει τα 100 εκατομμύρια δολάρια.[46]

ΚυκλοφορίαΕπεξεργασία

Το Εκδικητές: Η Τελευταία Πράξη κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 26 Απριλίου 2019,[47] [48] σε IMAX και 3D.[49] [50] Η ταινία κυκλοφόρησε στην Ελλάδα και σε ορισμένες άλλες χώρες στις 24 Απριλίου 2019. Αρχικά είχε προγραμματιστεί να κυκλοφορήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 3 Μαΐου 2019.[26] [27] Τον Ιούνιο του 2019, η ταινία επανακυκλοφόρησε, με επτά λεπτά καινούριου υλικού. Στις 21 Ιουλίου 2019, η ταινία έγινε η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία όλων των εποχών, ξεπερνώντας τον προηγούμενο κάτοχο του τίτλου, το Avatar του 2009. Η ταινία κυκλοφόρησε ψηφιακά στις 30 Ιουλίου 2019 και σε DVD και Blu-Ray στις 13 Αυγούστου.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Adam Chitwood: «Chris Hemsworth Reveals the 3 Marvel Movies Left on His Contract». (Αγγλικά) Chris Hemsworth Reveals the 3 Marvel Movies Left on His Contract. 14  Απριλίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15  Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 2,27 2,28 2,29 2,30 2,31 2,32 2,33 2,34 2,35 2,36 2,37 2,38 2,39 2,40 2,41 2,42 2,43 2,44 2,45 2,46 (Αγγλικά) Avengers: Endgame Press Kit. The Walt Disney Company. www.wdsmediafile.com/media/AvengersEndgame/writen-material/AvengersEndgame5cd0c0c2e5ce5.pdf. σελ. I.
  3. Peter Sciretta: «Watch: All Of Your Marvel Phase 3 Questions Answered By Marvel Head Kevin Feige». (Αγγλικά) Watch: All Of Your Marvel Phase 3 Questions Answered By Marvel Head Kevin Feige. 28  Οκτωβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30  Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  4. Tom Butler: «Mark Ruffalo Promises Epic Arc For Hulk Across Thor 3 and Infinity War». (Αγγλικά) Mark Ruffalo Promises Epic Arc For Hulk Across Thor 3 and Infinity War. 25  Ιανουαρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28  Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 (Τσεχικά) ČSFD. 2001.
  6. «Josh Brolin Joins Marvel’s ‘Avengers’ Sequels as Villain Thanos». (Αγγλικά) Josh Brolin Joins Marvel’s ‘Avengers’ Sequels as Villain Thanos. 30  Μαΐου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30  Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  7. Marc Strom: «Marvel's The Avengers Head Into an Infinity War». (Αγγλικά) Marvel's The Avengers Head Into an Infinity War. 30  Μαΐου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28  Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 8,19 8,20 8,21 8,22 8,23 8,24 8,25 8,26 8,27 8,28 8,29 8,30 8,31 8,32 8,33 8,34 8,35 8,36 8,37 8,38 8,39 8,40 8,41 8,42 8,43 8,44 8,45 8,46 8,47 8,48 (Αγγλικά) Avengers: Endgame Press Kit. The Walt Disney Company. www.wdsmediafile.com/media/AvengersEndgame/writen-material/AvengersEndgame5cd0c0c2e5ce5.pdf. σελ. II.
  9. Rachel Babbage: «Loki to appear in Thor: Ragnarok and both parts of Avengers: Infinity War». (Αγγλικά) Loki to appear in Thor: Ragnarok and both parts of Avengers: Infinity War. 1  Νοεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  10. «Robert Downey Jr. To Return As Marvel's Iron Man». (Αγγλικά) Robert Downey Jr. To Return As Marvel's Iron Man. 20  Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  11. Borys Kit: «Robert Downey Jr. Joins 'Spider-Man: Homecoming'». (Αγγλικά) Robert Downey Jr. Joins 'Spider-Man: Homecoming'. 21  Απριλίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21  Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  12. Matt Goldberg: «Samuel L. Jackson on How He Factors into ‘xXx 3’ and Nick Fury’s Return for the ‘Avengers’ Sequels». (Αγγλικά) Samuel L. Jackson on How He Factors into ‘xXx 3’ and Nick Fury’s Return for the ‘Avengers’ Sequels. 28  Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  13. 13,0 13,1 Ross A. Lincoln: «Marvel’s ‘Avengers 3’ Gets Official Title With Temp Name Hung On ‘Avengers 4’». (Αγγλικά) Marvel’s ‘Avengers 3’ Gets Official Title With Temp Name Hung On ‘Avengers 4’. 29  Ιουλίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30  Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29  Σεπτεμβρίου 2016.
  14. Mike Avila: «Watch: Evangeline Lilly on introducing the Wasp, when she'll join The Avengers». (Αγγλικά) Watch: Evangeline Lilly on introducing the Wasp, when she'll join The Avengers. 9  Οκτωβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9  Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2016.
  15. Clark Collis: «Doctor Strange will play a 'very, very important' role in the MCU, Marvel Studios president says». (Αγγλικά) Doctor Strange will play a 'very, very important' role in the MCU, Marvel Studios president says. 13  Οκτωβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14  Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 14  Οκτωβρίου 2016.
  16. (Αγγλικά) Avengers: Endgame Press Kit. The Walt Disney Company. www.wdsmediafile.com/media/AvengersEndgame/writen-material/AvengersEndgame5cd0c0c2e5ce5.pdf. σελ. 3.
  17. Daniel Ricwulf: «Jeremy Renner & Michael Douglas Hint At Marvel Team-Up». (Αγγλικά) Jeremy Renner & Michael Douglas Hint At Marvel Team-Up. 24  Οκτωβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25  Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 26  Οκτωβρίου 2016.
  18. «Karen Gillan on Tupperware Party, Inverness and Avengers». (Αγγλικά) Karen Gillan on Tupperware Party, Inverness and Avengers. 17  Ιανουαρίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17  Ιανουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18  Ιανουαρίου 2017.
  19. 19,0 19,1 19,2 «Avengers: Endgame» (Αγγλικά) 26  Απριλίου 2019. σελ. I.
  20. 20,0 20,1 20,2 «Avengers: Endgame» (Αγγλικά) 26  Απριλίου 2019. σελ. II.
  21. D'Alessandro, Anthony (27 Απριλίου 2019). «'Avengers: Endgame' To Near Rare Breakeven Point With $1.1B Global Opening». Deadline Hollywood. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2019. 
  22. «Avengers: Endgame (2019)». Box Office Mojo. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2019. 
  23. «Οι Έλληνες λάτρεψαν την Tελευταία Πράξη των Εκδικητών, με ρεκόρ και mural». Athens Voice. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2019. 
  24. Business, Frank Pallotta, CNN. «'Avengers: Endgame' shatters records with $1.2 billion opening». CNN. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2019. 
  25. Business, Frank Pallotta, CNN. «'Avengers: Endgame' passes 'Avatar' to become the highest-grossing film ever». CNN. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2019. 
  26. 26,0 26,1 Strom, Marc (28 Οκτωβρίου 2014). "Οι εκδηλωτές του Marvel είναι σε έναν πόλεμο Infinity" . Marvel.com . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Οκτωβρίου 2014 . Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2014 .
  27. 27,0 27,1 Siegel, Lucas (28 Οκτωβρίου 2014). "Η Marvel ανακοινώνει τον μαύρο πάνθηρα, τον καπετάνιο Marvel, τους Inhumans, τους εκδηκητές: ταινίες πολέμου Infinity, τους Cap & Thor 3 υπότιτλους" . Newsarama . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Οκτωβρίου 2014 . Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2014 .
  28. Strom, Marc (7 Απριλίου 2015). "Joe & Anthony Russo για να κατευθύνουν τους εκδημοκρατιστές του 2-part Marvel: εκδήλωση" Πολεμική αλήθεια " . Marvel.com . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2015 . Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2015 .
  29. Kit, Borys; Siegemund-Broka, Austin (23 Μαρτίου 2015). "Μάρτυρες Russo Brothers to Direct": Αλεξίσφαιροι Πόλεμοι "Μέρη 1 και 2" . Ο δημοσιογράφος του Χόλιγουντ . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2015 . Ανακτήθηκε στις 23 Μαρτίου 2015 .
  30. Zalben, Alex; Horowitz, Josh (12 Απριλίου 2015). "Μελλοντικό μέλλον της Marvel: Εδώ είναι όλα όσα πρέπει να ξέρετε μέσω ... Φάσης 4;" . MTV . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Απριλίου 2015 . Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2015 .
  31. Strom, Mark (7 Μαΐου 2015). "Christopher Markus & Stephen McFeely για να γράψετε τους εκδικητές 2-μέρους του Marvel: Έργο" Άρμα Άπειρου " . Marvel.com . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαΐου 2015 . Ανακτήθηκε στις 7 Μαΐου 2015 .
  32. Ryan, Mike (4 Μαΐου 2016). "Russo Brothers Επιβεβαιώστε:« Εκδικητές: Αλεξίσφαιρος Πολέμου 1 και 2 "θα έχουν δικαίωμα αναγωγής" . Uproxx. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2016 . Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2016 .
  33. McNary, Dave (29 Ιουλίου 2018). Οι εκδημοκράτες του Marvel: ο πόλεμος του Infinity θα είναι μια ταινία, όχι δύο . Ποικιλία . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Οκτωβρίου 2018 . Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2018 .
  34. Perry, Spencer (10 Αυγούστου 2017). "Οι εκδηκητές 4 Η μαγνητοσκόπηση έχει αρχίσει!" . ComingSoon.net . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Αυγούστου 2017 . Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2017 .
  35. Marc, Christopher (14 Ιουνίου 2017). " Οι εκδηκητές 4 'γνωστούς ως Mary Lou 2" πυροβολούν τον Ιούλιο-Δεκέμβριο στην Ατλάντα " . Omega Underground. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουνίου 2017 . Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2017 .
  36. Melrose, Kevin (14 Ιουλίου 2017). "Εκδικητές: ο άπειρος πόλεμος φαίνεται να έχει περιτυλίξει την ταινία" . Πόροι βιβλίων κόμικς . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2017 . Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2017 .
  37. 37,0 37,1 Cabin, Chris (14 Ιανουαρίου 2016). » « Διευθυντές του αμερικανικού καπετάνιου: Εμφύλιος πόλεμος για την προσγείωση του Spider-Man »,« Πρόγραμμα σκοποβολής του πολέμου Infinity » . Κολλητής . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιανουαρίου 2016 . Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2016 .
  38. Η ευλογία, η Etan (7 Μαΐου 2015). "Οι εκδηλωτές του Marvel: ο πόλεμος των απεριόριστων χρόνων" που θα πυροβοληθεί πλήρως με τη φωτογραφική μηχανή Imax / Arri 2D " . Ο δημοσιογράφος του Χόλιγουντ . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαΐου 2015 . Ανακτήθηκε στις 7 Μαΐου 2015 .
  39. Chitwood, Adam (21 Απριλίου 2017). " Οι εκδηκητές: ο πόλεμος των ατελείωτων" και οι "εκδηκητές 4" είναι πυροβολισμένοι ξεχωριστά, λέει ο Kevin Feige " . Κολλητής . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2017 . Ανακτήθηκε στις 21 Απριλίου 2017 .
  40. Pape, Stefan (27 Απριλίου 2016). "Αποκλειστική συνέντευξη: Οι αδελφοί Russo αντιμετωπίζουν τη δυνατότητα ενός νέου Captain America μετά τους εκδηκητές: Πόλεμος Απεριόριστου" . HeyUGuys. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Απριλίου 2016 . Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2016 .
  41. Trumbore, Dave (11 Ιανουαρίου 2018). " Οι εκδηκητές 4 'αναδιπλώνουν τη μαγνητοσκόπηση όταν οι αδελφοί Russo κινούνται στην μετά την παραγωγή" . Κολλητής . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2018 . Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2018 .
  42. Barry, John W. (17 Δεκεμβρίου 2018). «“Εκδικητές: Endgame”ταινίες κατά μήκος του ποταμού Hudson στο Dutchess» . Poughkeepsie Journal . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2018 . Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2018 .
  43. Dumaraog, Ana (7 Σεπτεμβρίου 2018). "Εκδικητές 4 Reshoots αρχίζουν επίσημα ως διευθυντές Post Photo" . Screen Rant . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Σεπτεμβρίου 2018 . Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2018 .
  44. Κουκούλα, Cooper (12 Οκτωβρίου 2018). "Οι εκδηκητές 4 επαναλήψεις: οι αναγγέλλοι της Russo αναγγέλλουν ότι η ταινία έχει τυλίξει" . Screen Rant. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Οκτωβρίου 2018 . Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2018 .
  45. Dominguez, Noah (16 Ιανουαρίου 2019). "Εκδικητές: Endgame Reshoots φέρνουν πίσω δύο φύλακες του γαλαξία" . Πόροι βιβλίων κόμικς . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιανουαρίου 2019 . Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2019 .
  46. Siegel, Tatiana; Kit, Borys (11 Οκτωβρίου 2018). "Η Scarlett Johansson απέσπασε 15 εκατομμύρια δολάρια από την ταινία Black Widow" . The Hollywood Reporter . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2018 . Ανακτήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2018 .
  47. Sandwell, Ian (29 Σεπτεμβρίου 2017). "Ένας άλλος αστέρας του Guardian του Galaxy επιβεβαιώνει ότι θα επιστρέψει για τους εκδικητές 4" . Ψηφιακό κατάσκοπος . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο την 1η Οκτωβρίου 2017 . Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2017 .
  48. Truitt, Brian (7 Δεκεμβρίου 2018). "Είναι τελικά εδώ! Παρακολουθήστε το πρώτο τρέιλερ για το Marvel με τίτλο 'Avengers: Endgame ' " . ΗΠΑ σήμερα . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Δεκεμβρίου 2018 . Ανακτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2018 .
  49. Lieberman, David (22 Φεβρουαρίου 2017). "Disney ταινίες για να εμφανιστεί σε Imax Μέσω του 2019 με νέα διανομή Deal" . Προθεσμία Χόλιγουντ . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2017 . Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2017 .
  50. Kroll, Justin (12 Σεπτεμβρίου 2017). " 'Star Wars: Episode IX' Ημερομηνία κυκλοφορίας Μετακινεί Δεκέμβριο του 2019" . Variety . Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Σεπτεμβρίου 2017 . Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2017 .