Άνοιγμα κυρίου μενού

Εκπαιδευτικός Όμιλος

Σωματείο γλωσσικό και εκπαιδευτικό
Καταστατικό του Εκπαιδευτικού Ομίλου, 11/1914
Δελτίο Εκπαιδευτικού Ομίλου, Α΄ τεύχος, 1911

Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος ήταν σωματείο που ιδρύθηκε το 1910 στην Αθήνα από λογοτέχνες, εκπαιδευτικούς και πολιτευόμενους. Στους ιδρυτές περιλαμβάνταν, ανάμεσα σε άλλους, οι Βλ. Γαβριηλίδης, Ίων Δραγούμης, Αλ. Δελμούζος, Αλ. Διομήδης, Ν. Καζαντζάκης, Γ. Καφαντάρης, Ανδρ. Καρκαβίτσας, Λ. Μαβίλης, Αλ. Παπαναστασίου, Δημ. Πετροκόκκινος, Μ. Τσιριμώκος (Στ. Ραμάς) και Φώτος Φωτιάδης.[1] Ο αρχικός κύκλος των ιδρυτών προερχόταν από το δημοτικιστικό σωματείο με την επωνυμία «Εταιρία "Εθνική Γλώσσα"».[2]

ΙστορικόΕπεξεργασία

ΣκοπόςΕπεξεργασία

Ο αρχικός στόχος του Εκπαιδευτικού Ομίλου συνίστατο στη συγγραφή διδακτικών βιβλίων στη δημοτική γλώσσα και στη σύσταση ενός Πρότυπου Δημοτικού Σχολείου, με άμεσο σκοπό την εφαρμογή των παιδαγωγικών ιδεών του δημοτικιστικού κινήματος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό θεωρείτο πρώτο βήμα στην προσπάθεια συνολικής αναμόρφωσης της ελληνικής εκπαίδευσης "με τον καιρό", δηλαδή όταν θα το επέτρεπαν οι περιστάσεις.[3] Κατά την άποψή του Ομίλου, η εκπαίδευση θα βελτιωνόταν εάν εφαρμοζόταν η διδασκαλία της δημοτικής γλώσσας κι εφόσον καταπολεμείτο ο σχολαστικισμός.

ΔράσηΕπεξεργασία

Από το 1911, εξέδιδαν μερικά διδακτικά και εκπαιδευτικά βιβλία. Οι προσπάθειές τους στηρίχθηκαν στις εργασίες του Μαν. Τριανταφυλλίδη, του Αλέξανδρου Δελμούζου και του Δημήτρη Γληνού. Το 1917, η κυβέρνηση Βενιζέλου ζήτησε από τον Εκπαιδευτικό Όμιλο να συνεργαστεί μαζί της για την εφαρμογή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Με νομοθετικό διάταγμα καθιερώθηκε η δημοτική γλώσσα στο δημοτικό σχολείο και γράφτηκαν νέα αναγνωστικά (Τα Ψηλά Βουνά),[4] τα οποία αποσύρθηκαν το 1920, όταν έπεσε η κυβέρνηση Βενιζέλου και τερματίστηκε η μεταρρύθμιση. Άλλη προσπάθεια εφαρμογής της μεταρρύθμισης πραγματοποιήθηκε την περίοδο 1922-1925, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Οι μη ταυτισμένες τάσεις και πολιτικές απόψεις των στελεχών του Εκπαιδευτικού Ομίλου, η ταύτιση της εφαρμογής του προγράμματός του με τις τύχες ενός πολιτικού κόμματος, αλλά κι η χροιά που προσέλαβε ο ίδιος ο Όμιλος ως κόμμα των διδασκάλων, οδήγησαν τελικά στη διάσπασή του το 1927 σε δυο τάσεις, τις οποίες εκπροσωπούσαν ο Γληνός και ο Δελμούζος.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Χαραλάμπους (1987), σ.53-54.
  2. Τσιριμώκος (1927), σ.402.
  3. Χαραλάμπους (1987), σ.43-54.
  4. N.827, ΦΕΚ Α/188/5-9-1917[νεκρός σύνδεσμος].

Προτεινόμενη βιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Δημαράς, Αλέξης (1994). Εκπαιδευτικός Όμιλος. Κατάλογος μελών, 1910-1927. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. 
  • Κακαβάνης, Ηρακλής (2009). «Σελίδες από την ιστορία του Εκπαιδευτικού Ομίλου». Θέματα Παιδείας (35-36, 39): 101-117, 117-132. 
  • Θεογιάννη, Παρασκευή (2010). «Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου (1911-1924)». Δελτίο Εκπαιδευτικής Αρθρογραφίας (34-35): 7-9. 
  • Χαραλάμπους, Δημήτρης (1987). Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος: η δράση του για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και η διάσπασή του. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Τσιριμώκος, Μάρκος (1927). «Ιστορία του Εκπαιδευτικού Ομίλου (γραμμένη από έναν ιδρυτή)». Νέα Εστία (7 και 8): 401-410 και 468-478. 

Eξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Αρχείο Εκπαιδευτικού Ομίλου [τμήμα], στο Αρχείο Δ. Γληνού, Ίδρυμα Γληνού.