Εκπαιδευτικός Όμιλος

Σωματείο γλωσσικό και εκπαιδευτικό

Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος ήταν σωματείο που ιδρύθηκε το 1910 στην Αθήνα από λογοτέχνες, εκπαιδευτικούς και πολιτευόμενους. Στους ιδρυτές περιλαμβάνονταν, ανάμεσα σε άλλους, οι Βλ. Γαβριηλίδης, Ίων Δραγούμης, Αλ. Δελμούζος, Αλ. Διομήδης, Ν. Καζαντζάκης, Γ. Καφαντάρης, Ανδρ. Καρκαβίτσας, Λ. Μαβίλης, Αλ. Παπαναστασίου, Δημ. Πετροκόκκινος, Μ. Τσιριμώκος (Στ. Ραμάς) και Φώτος Φωτιάδης.[1] Ο αρχικός κύκλος των ιδρυτών προερχόταν από το δημοτικιστικό σωματείο με την επωνυμία «Εταιρία "Εθνική Γλώσσα"».[2]

Καταστατικό του Εκπαιδευτικού Ομίλου, 11/1914
Δελτίο Εκπαιδευτικού Ομίλου, Α΄ τεύχος, 1911

ΙστορικόΕπεξεργασία

ΣκοπόςΕπεξεργασία

Ο αρχικός στόχος του Εκπαιδευτικού Ομίλου συνίστατο στη συγγραφή διδακτικών βιβλίων στη δημοτική γλώσσα και στη σύσταση ενός Πρότυπου Δημοτικού Σχολείου, με άμεσο σκοπό την εφαρμογή των παιδαγωγικών ιδεών του δημοτικιστικού κινήματος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό θεωρούταν το πρώτο βήμα στην προσπάθεια συνολικής αναμόρφωσης της ελληνικής εκπαίδευσης "με τον καιρό", δηλαδή όταν θα το επέτρεπαν οι περιστάσεις.[3] Κατά την άποψη του Ομίλου, η εκπαίδευση θα βελτιωνόταν εάν εφαρμοζόταν η διδασκαλία της δημοτικής γλώσσας κι εφόσον καταπολεμούταν ο σχολαστικισμός.

ΔράσηΕπεξεργασία

Από το 1911, εξέδιδαν μερικά διδακτικά και εκπαιδευτικά βιβλία. Οι προσπάθειές τους στηρίχθηκαν στις εργασίες του Μαν. Τριανταφυλλίδη, του Αλέξανδρου Δελμούζου και του Δημήτρη Γληνού. Το 1917, η κυβέρνηση Βενιζέλου ζήτησε από τον Εκπαιδευτικό Όμιλο να συνεργαστεί μαζί της για την εφαρμογή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Με νομοθετικό διάταγμα καθιερώθηκε η δημοτική γλώσσα στο δημοτικό σχολείο και γράφτηκαν νέα αναγνωστικά (Τα Ψηλά Βουνά)[4]. Αυτά αποσύρθηκαν το 1920, όταν έπεσε η κυβέρνηση Βενιζέλου και τερματίστηκε η μεταρρύθμιση. Άλλη προσπάθεια εφαρμογής της μεταρρύθμισης πραγματοποιήθηκε την περίοδο 1922-1925, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Οι μη ταυτισμένες τάσεις και πολιτικές απόψεις των στελεχών του Εκπαιδευτικού Ομίλου, η ταύτιση της εφαρμογής του προγράμματός του με τις τύχες ενός πολιτικού κόμματος, αλλά κι η χροιά που προσέλαβε ο ίδιος ο Όμιλος ως κόμμα των διδασκάλων, οδήγησαν τελικά στη διάσπασή του το 1927 σε δυο τάσεις, τις οποίες εκπροσωπούσαν ο Γληνός και ο Δελμούζος.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Χαραλάμπους (1987), σ.53-54.
  2. Τσιριμώκος (1927), σ.402.
  3. Χαραλάμπους (1987), σ.43-54.
  4. N.827, ΦΕΚ Α/188/5-9-1917[νεκρός σύνδεσμος].

Προτεινόμενη βιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Δημαράς, Αλέξης (1994). Εκπαιδευτικός Όμιλος. Κατάλογος μελών, 1910-1927. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. 
  • Κακαβάνης, Ηρακλής (2009). «Σελίδες από την ιστορία του Εκπαιδευτικού Ομίλου». Θέματα Παιδείας (35-36, 39): 101-117, 117-132. 
  • Θεογιάννη, Παρασκευή (2010). «Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου (1911-1924)». Δελτίο Εκπαιδευτικής Αρθρογραφίας (34-35): 7-9. 
  • Χαραλάμπους, Δημήτρης (1987). Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος: η δράση του για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και η διάσπασή του. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Τσιριμώκος, Μάρκος (1927). «Ιστορία του Εκπαιδευτικού Ομίλου (γραμμένη από έναν ιδρυτή)». Νέα Εστία (7 και 8): 401-410 και 468-478. 

Eξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Αρχείο Εκπαιδευτικού Ομίλου [τμήμα], στο Αρχείο Δ. Γληνού, Ίδρυμα Γληνού[νεκρός σύνδεσμος].