Άνοιγμα κυρίου μενού
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Ελευθερές (αποσαφήνιση).

Οι Ελευθερές ήταν αρχαία πόλη στα όρια της Αττικής με τη Βοιωτία. Για την ακριβή τοποθεσία της πόλης υπήρξε διαφωνία μεταξύ ιστορικών. Σύμφωνα με την πιο επικρατούσα άποψη η πόλη βρισκόταν στις ανατολικές πλαγιές του Κιθαιρώνα, κατά μήκος της στενής διάβασης της Κάζας, στη θέση που διασωζονται ερείπια σημαντικού φρουρίου το οποίο αποκαλείται σήμερα από τον τοπικό πληθυσμό Γυφτόκαστρο. Η άποψη αυτή ενισχύεται από την περιγραφή του Παυσανία. Ορισμένοι τοποθετούν την πόλη ανατολικότερα στην περιοχή της Μυούπολης (κοντά στη Μονή του Οσίου Μελετίου), θέση στην οποία άλλοι τοποθετούν την αρχαία Οινόη.[1]

Ελευθερές
Ἐλευθεραί (Αρχαία Ελληνικά)
Eleutheres1.jpg
Τείχη του αρχαίου φρουρίου των Ελευθερών, όπως φαίνεται από το εσωτερικό τμήμα των οχυρώσεων.
Ελευθερές βρίσκεται στο τόπο Greece
Ελευθερές
ΤοποθεσίαΟινόη, Αττική, Ελλάδα
ΠεριοχήΑττική
Συντεταγμένες38°10′46″N 23°22′33″E / 38.17944°N 23.37583°E / 38.17944; 23.37583Συντεταγμένες: 38°10′46″N 23°22′33″E / 38.17944°N 23.37583°E / 38.17944; 23.37583
ΕίδοςΟικισμός
Μήκος113 μ.
Πλάτος290 μ.
Έκταση33 εκτ.
Ιστορία
ΠερίοδοιΚλασική Ελληνική έως Ελληνιστική
Εξαρτάται απόΑθήνα
Σχετιζόμενο μεΜύρων
Σημειώσεις
ΚατάστασηΕρειπωμένο
ΙδιοκτησίαΔημόσιο
ΔιαχείρισηΓ΄ Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων
Πρόσβαση κοινούΝαι
ΙστοσελίδαΕλληνικό Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Οι Ελευθερές ήταν βοιωτική πόλη μέχρι τον 6ο αιώνα π.Χ. οπότε πέρασαν στον έλεγχο των Αθηναίων. Από την πόλη αυτή διαδόθηκε στην Αθήνα η λατρεία του Διονύσου. Την περίοδο του Πεισίστρατου μεταφέρθηκε από τις Ελευθερές στην Ακρόπολη το ξόανο του Διονύσου και χτίστηκε ναός στις νοτιοανατολικές υπώρειες του λόφου αφιερωμένος στον Διόνυσο τον Ελευθερέα. [2][3]

Το φρούριο των ΕλευθερώνΕπεξεργασία

 
Διάγραμμα του φρουρίου

Στη θέση που σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη βρισκόταν η αρχαία πόλη των Ελευθερών, διασώζεται σήμερα μεγάλο φρούριο που από τον τοπικό πληθυσμό αποκαλείται Γυφτόκαστρο. Υπήρξε η άποψη πως το Γυφτόκαστρο αντιστοιχεί στο αρχαίο αθηναϊκό φρούριο Πάνακτο που αναφέρεται από τον Θουκυδίδη στην ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου. Σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη όμως το Πάνακτο τοποθετείται στην περιοχή των Δερβενοχωρίων και το φρούριο των Ελευθερών δεν σχετίζεται με αυτό.[1][4]

Πληροφορίες για την χρονολογία κατασκευής του δεν υπάρχουν αλλά από τον τρόπο που είναι κατασκευασμένο φαίνεται να ανήκει στον 4ο αιώνα π.Χ. Το φρούριο είναι χτισμένο με το ισοδομικό σύστημα, χωρίς χρήση συνδετικού υλικού. Έχει περίπου ελλειψοειδές σχήμα με μήκος 330 μέτρων και πλάτος περίπου το μισό. Η συνολική περίμετρος του φρουρίου είναι 860 μέτρα. Το μέσο πάχος των τειχών είναι 2,6 μέτρα. Κατά μήκος των τειχών είναι χτισμένοι τετράγωνοι πύργοι. Διέθετε τέσσερις πύλες με την κύρια πύλη του τοποθετημένη στη δυτική πλευρά του. Καλύτερα διατηρημένη είναι σήμερα η βόρεια πλευρά του, στην οποία διατηρούνται επτά τετράγωνοι πύργοι.[1][4]

ΠρόσωπαΕπεξεργασία

Από τις Ελευθερές καταγόταν ο γλύπτης Μύρωνας, ο δημιουργός του περίφημου δισκοβόλου.[5]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία