To εμβόλιο κοκκύτη είναι ένα εμβόλιο που προστατεύει από τον κοκκύτη.[1] Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι, τα ολοκυτταρικά και ακυτταρικά εμβόλια κοκκύτη.[1] Τα ολοκυτταρικά εμβόλια είναι περίπου 78% αποτελεσματικά, ενώ τα ακυτταρικά εμβόλια 71-85%.[1][2] Η αποτελεσματικότητα των εμβολίων φαίνεται να μειώνεται κατά 2-10% ανά έτος, με την ταχύτερη μείωση της αποτελεσματικότητας να σημειώνεται στα ακυτταρικά εμβόλια. Ο εμβολιασμός κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προστατεύσει το βρέφος.[1] Εκτιμάται ότι με τον εμβολιασμό είχαν σωθεί πάνω από μισό εκατομμύριο ζωές το 2012.[3]

ΣυστάσειςΕπεξεργασία

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων συστήνουν όλα τα παδιά να εμβολιάζονται κατά του κοκκύτη και ότι ο εμβολιασμός θα πρέπει να περιλαμβάνεται στους εμβολιασμούς ρουτίνας.[1][4] Το εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί σε άτομα με HIV/AIDS. Στα μικρά παιδιά συνήθως συστήνονται τρεις δόσεις, με την πρώτη να δίνεται σε ηλικία έξι εβδομάδων. Επιπλέον δόσεις είναι δυνατόν να χορηγούνται σε μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά και στους ενήλικες. Το εμβόλιο είναι διαθέσιμο μόνο σε συνδυασμό με άλλα εμβόλια.[1]

ΑσφάλειαΕπεξεργασία

Τα ακυτταρικά εμβόλια συνήθως χρησιμοποιούνται στον ανεπτυγμένο κόσμο λόγω των λιγότερων παρενεργειών τους. Το 10-50% των ατόμων που λαμβάνουν το ολοκυτταρικό εμβόλιο αναπτύσσουν κοκκίνισμα στο σημείο της έγχυσης και πυρετό. Πυρετικοί σπασμοί και μακρά χρονικά διαστήματα κλάματος σημειώνονται σε λιγότερο από 1%. Με τη χορήγηση του ακυτταρικού εμβολίου είναι δυνατόν να προκύψει ένα μη σοβαρό οίδημα στον βραχίονα για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Και οι δύο τύποι εμβολίου έχουν παρενέργειες, αλλά ιδιαίτερα τα ολοκυτταρικά εμβόλια έχουν λιγότερες όσο μικρότερα είναι τα παιδιά. Τα ολοκυτταρικά εμβόλια δεν θα πρέπει να χορηγούνται σε άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 6 ετών. Σοβαρά μακροχρόνια νευρολογικά προβλήματα δεν σχετίζονται με κανένα από τους δύο τύπους.[1]

Ιστορία, κοινωνία και πολιτισμόςΕπεξεργασία

Το εμβόλιο του κοκκύτη αναπτύχθηκε το 1926.[5] Περιλαμβάνεται στον Πρότυπο Κατάλογο Βασικών Φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έναν κατάλογο των σημαντικότερων φαρμακευτικών ουσιών που χρειάζονται σε ένα βασικό σύστημα υγείας.[6] Μια μορφή του που περιλαμβάνει το αντιτετανικό εμβόλιο, το εμβόλιο διφθερίτιδας, το εμβόλιο πολιομυελίτιδας και το εμβόλιο αιμόφιλου ινφλουέντζας τύπου Β κοστίζει 15,41 δολάρια ανά δόση από το 2014.[7]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 «Pertussis vaccines: WHO position paper - September 2015.». Wkly Epidemiol Rec 90 (35): 433-58. 2015 Aug. PMID 26320265. http://www.who.int/wer/2015/wer9035.pdf. 
  2. Zhang, L; Prietsch, SO; Axelsson, I; Halperin, SA (Sep 17, 2014). «Acellular vaccines for preventing whooping cough in children.». The Cochrane database of systematic reviews 9: CD001478. doi:10.1002/14651858.CD001478.pub6. PMID 25228233. 
  3. «Annex 6 whole cell pertussis» (PDF). World Health Organization. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2011. 
  4. «Pertussis: Summary of Vaccine Recommendations». Centre for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2015. 
  5. Macera, Caroline (2012). Introduction to Epidemiology: Distribution and Determinants of Disease. Nelson Education. σελ. 251. ISBN 9781285687148. 
  6. «WHO Model List of EssentialMedicines» (PDF). World Health Organization. Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2014. 
  7. «Vaccine, Pentavalent». International Drug Price Indicator Guide. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2015.