Ο όρος «Αποκορώνας» ανακατευθύνει εδώ. Για τον δήμο, δείτε: Δήμος Αποκορώνου.

Η Επαρχία Αποκορώνου, γνωστή απλά ως Αποκόρωνας, ήταν επαρχία στα ανατολικά του Νομού Χανίων της Κρήτης μέχρι το 1997, οπότε και καταργήθηκε ο θεσμός των επαρχιών στην Ελλάδα με το σχέδιο Καποδίστριας. Ήταν η μικρότερη σε έκταση από τις πέντε επαρχίες του Νομού καλύπτοντας 343 τ.χλμ., κυρίως ορεινό έδαφος και κατά το μεγαλύτερο μέρος καλλιεργήσιμο με βοσκότοπους και δάση.

Η Επαρχία Αποκορώνου στο Νομό Χανίων

Τα όρια της επαρχίας προς τα δυτικά ορίζουν τα υψώματα της Μαλάξας και των Κεραμειών, προς νότο ο ορεινός όγκος των Λευκών Ορέων, προς τα ανατολικά ο ποταμός Μουσέλας και προς βορρά το Κρητικό Πέλαγος (για την ακρίβεια ο Κόλπος Αλμυρού και ο Κόλπος Σούδας). Διοικητικά, δυτικά του Αποκόρωνα βρίσκεται η επαρχία Κυδωνίας, νότια η επαρχία Σφακίων και ανατολικά ο Νομός Ρεθύμνης.

Η επαρχία αναφέρεται πρώτη φορά στον Στράβωνα, όπου αναφέρεται ως "Ιπποκορώνιον".[1] Ο πληθυσμός της επαρχίας συμμετείχε ενεργά σε όλες τις κινητοποιήσεις και επαναστάσεις των χριστιανών κατά τον 19ο αιώνα, ενώ από αυτήν ξεκίνησε η Κρητική Επανάσταση 1895-1898, η πρώτη φάση της οποίας είναι γνωστή ως Μεταπολιτευτική Επανάσταση.[εκκρεμεί παραπομπή]

Ιστορική έδρα της επαρχίας είναι ο Βάμος, χωριό που αναφέρεται αρκετές φορές σε μητρώα και απογραφές της Βενετοκρατίας (1212-1646), αλλά εκτιμάται ότι θεμελιώθηκε κατά την περίοδο της Αραβοκρατίας (8ος-10ος αι.). Πέρα από έδρα της επαρχίας, ο Βάμος έγινε έδρα και του Νομού Σφακίων το 1867, καθεστώς που διατήρησε μέχρι την κατάργηση του Νομού το 1915.

Από το 1920 μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιος πόλεμο ο πληθυσμός της επαρχίας αυτής παρουσίαζε συνεχή αύξηση και στη συνέχεια ακολούθησε η μείωση. Το 1971 αριθμούσε 13.330 κατοίκους και το 1981 μειώθηκε στους 11.972. Την εποχή της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα (1913) η επαρχία Αποκορώνου περιελάμβανε 31 δήμους. Μετά την κατάργηση του Νομού Σφακίων, η επαρχία υπάχθηκε στο Νομό Χανίων και οι δήμοι της μετατράπηκαν σε κοινότητες. Μέχρι τελευταία η επαρχία Αποκορώνου περιελάμβανε, εκτός των δήμων, 34 κοινότητες και 70 οικισμούς.

Στην επαρχία Αποκορώνου ανήκαν οι εξής δήμοι: Κρυονερίδας, Φρε, Αρμένων (Χανίων), Βάμου, Γεωργιουπόλεως και η κοινότητα Ασή Γωνιάς[2]


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Στράβων, Κρήτη, 472
  2. «Αποκόρωνας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2012. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία