Ο Ζαΐρ Βεντούρα Φίλιο (Jair Ventura Filho, γεννήθηκε 25 Δεκεμβρίου 1944), περισσότερο γνωστός ως Ζαϊρζίνιο (Jairzinho), είναι Βραζιλιάνος πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως πλάγιος επιθετικός. Ήταν μέλος της θρυλικής εθνικής ομάδας της Βραζιλίας που κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970. Θεωρείται από τους κορυφαίους βραζιλιάνους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών.[1][2]

Ζαϊρζίνιο
Προσωπικές πληροφορίες
Πλήρες όνομαΖαΐρ Βεντούρα Φίλιο
Ημερ. γέννησης25 Δεκεμβρίου 1944 (1944-12-25) (75 ετών)
Τόπος γέννησηςΡίο ντε Τζανέιρο,Βραζιλία
Ύψος1,73 μ.
ΘέσηΕπιθετικός
Νούμερο φανέλας7
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1959-1974 Μποταφόγκο413(186)
1974-1975Ολιμπίκ Μαρσέιγ18(9)
1975Κάιζερ Τσιφς3(7)
1976 Κρουζέιρο8(3)
1977 Πορτουγκέσα26(20)
1978-79Νοροέστε12(4)
1979Φαστ Κλάμπ19(17)
1980-1981Χόρχε Βίλστερμαν
1981-82Μποταφόγκο
19829 Οκτώβρη
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1963Βραζιλία U204(2)
1964-1982Βραζιλία81(33)
Προπονητική καριέρα
ΠερίοδοςΟμάδα
1997-1998Καλαμάτα
2003-2005Γκαμπόν
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο, όπου πέρασε τα νεανικά του χρόνια στο τοπικό σύλλογο της Μποταφόγκο, αγωνιζόμενος με την ομάδα νέων κέρδισε και τρία πρωταθλήματα νέων του Ρίο (1961, 1962, 1963). Έκανε το επαγγελματικό του ντεμπούτο με τον σύλλογο ως επιθετικός σε ηλικία 15 ετών. Στην ομάδα συνυπήρχε ο Γκαρίντσα, και η καθιέρωση είχε αρχικά δυσχέρεια αλλά τελικά θα τον αντικαταστήσει τόσο για στην ομάδα όσο και στην εθνική, όταν ο τελευταίος ήδη βρισκόταν στην κάμψη της σταδιοδρομίας του. Η συνύπαρξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα ο νεαρός Ζαϊρζίνιο να αγωνίζεται συνήθως ως αριστερός ακραίος κυνηγός στα πρώτα χρόνια. Είχε όμως πολύπλευρο ταλέντο που τού επέτρεπε να παίξει και σε άλλες θέσεις, όπως κεντρικός επιθετικός ή επιθετικός μέσος.[3] Ήταν ταχύς, επιδέξιος και δυνατός δεξιός πλάγιος επιθετικός, γνωστός για την ευχέρεια του να σκοράρει. Ωστόσο, συμπλήρωσε το δεξί άκρο της επίθεσης που ήταν και η φυσική του θέση μετά κυρίως το αποτυχημένο (για τη "σελεσάο") Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966.

Ο Ζαϊρζίνιο πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του στην Μποταφόγκο, από το Ρίο ντε Τζανέιρο, κατακτώντας το πρωτάθλημα του Ρίο δύο φορές. Στα γενέθλιά του το 1972, σημείωσε τρία γκολ για την μεγάλη αντίπαλο Φλαμένγκο σε μια ιστορική νίκη με 6-0. Τα τελευταία χρόνια της καριέρας του αγωνίστηκε στην Ευρώπη και στη Νότια Αμερική. Στη Γαλλία αγωνίστηκε για μία μόνο σεζόν καθώς η ανάμειξη σε δικαστική διαδικασία ως αίτιος σε επεισόδιο σε αγώνα απέναντι στην Παρί Σεν Ζερμέν έληξε άδοξα την καριέρα του. Αντικατέστησε τον Γκαρίντσα τόσο στην Μποταφόγκο όσο και στην εθνική Βραζιλίας και αγωνίστηκε συνολικά σε τρία Παγκόσμια Κύπελλα, το 1966, το 1970 και το 1974.[4]

Έκανε το διεθνές του ντεμπούτο το 1964 απέναντι στην Πορτογαλία, όταν ο Γκαρίντσα τραυματίστηκε. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1970 σκόραρε 7 γκολ σε 6 αγώνες, ένα σε κάθε αγώνα εκτός του πρώτου κατά της Τσεχοσλοβακίας, όπου σημείωσε δύο.[5] Το σκοράρισμα σε κάθε αγώνα Παγκοσμίου Κυπέλλου έφερε τον Ζαϊρζίνιο σε μια εκλεκτή ελίτ τριών μόνο παικτών που έχουν καταφέρει κάτι αντίστοιχο. Ήταν αυτός που σημείωσε το μοναδικό τέρμα στον κρίσιμο προημιτελικό εναντίον της παγκόσμιας πρωταθλήτριας Αγγλίας.[6][7] Απέκτησε το προσωνύμιο furacao (τυφώνας) και ο άξιος διάδοχος του σπουδαίου Γκαρίντσα, με τα καταιγιστικά ξεσπάσματά του και τα ισχυρότατα σουτ, σκόραρε και στον θριαμβευτικό τελικό με την Ιταλία και αναδείχθηκε σε δεύτερο σκόρερ της διοργάνωσης.[8] Εκείνη η εθνική Βραζιλίας του 1970 συχνά χαρακτηρίζεται ως η καλύτερη ομάδα όλων των εποχών.[9]

Σημείωσε δύο γκολ στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974, όπου χωρίς τα μεγάλα ονόματα της ομάδας του 1970 να τον πλαισιώνουν δεν αποδείχθηκε και τόσο απειλητικός. Στο μικρό τελικό της διοργάνωσης ήταν ο τελευταίος του αγώνας για τη Βραζιλία μέχρι που διοργανώθηκε αποχαιρετιστήριο παιχνίδι με την Τσεχοσλοβακία στις 3 Μαρτίου 1982 σε ένα αγώνα που ήρθε 1-1.[10] Συνολικά σε διοργανώσεις Παγκοσμίων Κυπέλλων συμμετείχε σε 16 αγώνες σημειώνοντας 9 τέρματα.

Μετά τη Γαλλία επανήλθε στην πατρίδα του για να αγωνιστεί με την Κρουζέιρο έχοντας τη μεγαλύτερη επιτυχία του σε συλλογικό επίπεδο με την κατάκτηση του Κόπα Λιμπερταδόρες το 1976, ενώ ο ίδιος αναδείχθηκε σε δεύτερο σκόρερ της διοργάνωσης με 12 γκολ. [11] Συνέχισε την καριέρα του παίζοντας για την Πορτουγκέσα στη Βενεζουέλα, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες ομάδες της ιστορίας της χώρας, βοηθώντας την να πετύχει ρεκόρ 16 νικηφόρων παιχνιδιών στη σειρά και το τέταρτο των πέντε πρωταθλημάτων, κατακτώντας το πρωτάθλημα το 1977, ο ίδιος δε αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ.

Μετά την αποχώρησή από την ενεργό δράση έγινε προπονητής σε μια σειρά από ομάδες νέων στην πατρίδα του. Εργάστηκε επίσης στην Ιαπωνία, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το 1997, ανέλαβε την πρώτη ομάδα ως προπονητής στην Ευρώπη, στον ελληνικό σύλλογο της Καλαμάτας. Απολύθηκε λόγω κακών αποτελεσμάτων καθώς η ομάδα του υποβιβάστηκε στο τέλος της σεζόν.[12] Στη συνέχεια ανέλαβε επικεφαλής προπονητής της εθνικής ομάδας της Γκαμπόν. Ωστόσο, απολύθηκε από την Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου της Γκαμπόν μετά από μια συντριπτική ήττα από την Ανγκόλα σε προκριματικό Παγκόσμιου Κυπέλλου 2006 που πραγματοποιήθηκε στη Λουάντα.[13] Ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμά του ως προπονητής ήταν να εντοπίσει τον Ρονάλντο ως 14χρονο ενώ προπονούσε τον Σάο Κριστόβαο.

Ο Ζαϊρζίνιο θεωρείται ένας από τους καλύτερους επιθετικούς όλων των εποχών και από τους κορυφαίους ποδοσφαιριστές στην ιστορία των Παγκοσμίων Κύπελλων.[14][15] Το περιοδικό World Soccer τον κατέταξε ως τον 27ο καλύτερο παίκτη του 20ού αιώνα.[16][17][18]

ΤίτλοιΕπεξεργασία

Μποταφόγκο

  • Τουρνουά Καράκας (3) : 1967, 1968 και 1970
  • Taça Brasil : 1968
  • Τουρνουά Ρίο-Σάο Πάολο (2) : 1964, 1966
  • Καμπεονάτο Καριόκα (2) : 1967, 1968

Κρουζέιρο

  • Κόπα Λιμπερταδόρες : 1976

Πορτουγκέσα

  • Πρωτάθλημα Βενεζουέλας : 1977

Χόρχε Βίλστερμαν

  • Πρωτάθλημα Βολιβίας : 1980

Βραζιλία

  • Παγκόσμιο Κύπελλο : 1970
  • Κύπελλο Ανεξαρτησίας : 1972

Ατομικές διακρίσειςΕπεξεργασία

  • Ασημένιο παπούτσι (δεύτερος σκόρερ) Παγκοσμίου Κυπέλλου : 1970
  • Καλύτερη ομάδα Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1970
  • Παίκτης της χρονιάς της Νότιας Αμερικής : τρίτη θέση 1972
  • Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Βενεζουέλας : 1977
  • World Soccer περιοδικό : 27ος καλύτερος παίκτης του 20ού αιώνα
  • IFFHS : Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα : 19η θέση
  • Hall of Fame του Ποδοσφαίρου της Βραζιλίας

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Brazil's greatest midfielders». www.skysports.com. 2 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2018. 
  2. «FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER: 60 to 51». 25 Ιουλίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2018. 
  3. «The Hurricane that never blew out». FIFA.com. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2015. 
  4. «Brazil's Football Legends: 10 Of The Finest Players To Ever Play». Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2020. 
  5. «Ranked! The 25 best World Cup players EVER». Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2020. 
  6. «Jairzinho – Legends of the Football World Cup». World-cup-betting-2006.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Αυγούστου 2009. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2010. 
  7. «FIFA : The Beautiful Team in numbers». Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2020. 
  8. «Pele and the 20 Greatest Brazilian Footballers of All Time». Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2020. 
  9. «Ο «Τυφώνας» της βραζιλιάνικης μπάλας, Ζαϊρζίνιο». Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2020. 
  10. «Jair Ventura Filho 'Jairzinho' - Goals in International Matches». Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2020. 
  11. «Copa Libertadores 1976 scorers». Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2020. 
  12. «Greece 1997/98». Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2020. 
  13. «Brazilian legend Jairzinho is to be named coach of Gabon, reports say». Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2020. 
  14. «The World Cup's top 100 footballers of all time». The Guardian. 29 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2018. 
  15. «How and why Pele's mystique and reputation as the world's greatest ever footballer has been overhyped». 4 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2018. 
  16. «World Soccer 100 Players of the Century». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2010. 
  17. «All-time Top 20: No. 16 Jairzinho». Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2018. 
  18. «JAIRZINHO: Samba di stelle» (στα Ιταλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2018.