Στις μέρες μας η αξιολόγηση κατατάσσει τους ανθρώπους στην κοινωνία. Έχουμε ιεραρχημένες πλέον κοινωνίες και η κατάταξη δε γίνεται με βάση τον πλούτο, την περιουσία αλλά με βάση το κύρος, τη μόρφωση. Συγκεκριμένα, στην εκπαίδευση είναι η συλλογή έγκυρων και αξιόπιστων δεδομένων για τη διαδικασία και το αποτέλεσμα της μάθησης και του μαθητή, τα οποία κρίνονται και ερμηνεύονται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια με σκοπό: την περιγραφή και κατανόηση των επιτευγμάτων και δυσκολιών του, καθώς και την παροχή βοήθειας και υποστήριξης κατά τη μάθηση,ώστε να γίνει αυτοδύναμος, την πιστοποίηση των ικανοτήτων του, τη διαλογή και την επιλογή του, την πρόγνωση της εκπαιδευτικής του σταδιοδρομίας και τέλος την ανατροφοδότηση της διδασκαλίας του εκπαιδευτικού και την αποτίμηση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης από το εκπαιδευτικό σύστημα.[1]

Η αξιολόγηση ως έννοια και λογικήΕπεξεργασία

Σε ευρύ επίπεδο δεν υπάρχει τομέας της ανθρώπινης δραστηριότητας από τον οποίο να απουσιάζει η έννοια ή η διαδικασία της αξιολόγησης είτε σε επίσημη (τυπική) είτε σε ανεπίσημη (άτυπη) μορφή. Κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, είτε αποτελεί μια κοινή προσπάθεια από την καθημερινή ζωή είτε αυτή παίρνει οργανωμένη και συστηματική μορφή, ενέχει το στοιχείο της αξιολόγησης. Με την έννοια αυτή, η αξιολόγηση, ως ένα αυτονόητο και εκ των πραγμάτων επιβεβλημένο κοινωνικό φαινόμενο που συνδέεται με την οποιαδήποτε ατομική η συλλογική δραστηριότητα και βέβαια με το αποτέλεσμα της, συνιστά βασικό,καθοριστικό και αναπόσπαστο στάδιο κάθε οργανωμένης και συστηματικής διαδικασίας, την οποία χαρακτηρίζει πρωταρχικάο σχεδιασμός - προγραμματισμός και στην συνέχεια η πραγμάτωση του. Μέσα απο την οργανωμένη αξιολόγηση επιδιώκεται να διαπιστωθεί, κατα κύριο λόγο, ο βαθμός επίτευξης του αρχικά σχεδιασμένου στόχου, συνακόλουθα να εντοπισθούν οι παράμετροι εκείνες που παρεμποδίζουν την πραγματοποίηση του και τελικά να οδηγηθεί η διαδικασία στην ανατροφοδότησή της.[2]

Τι είναι αξιολόγηση;Επεξεργασία

  • Είναι η διαδικασία της συγκέντρωσης κατά πρώτον αποδείξεων (δεδομένων) και κατά δεύτερον ερμηνειών των αποδείξεων με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, ώστε να διαμορφωθεί μια κρίση (Harlen 1994)
  • Είναι η διαδικασία της συλλογής, σύνθεσης και ερμηνείας πληροφοριών που θα βοηθήσουν στη λήψη αποφάσεων στην τάξη (Airasian κ' Russell,2012)
  • Είναι το σύνολο των διαδικασιών και των διεργασιών συλλογής, επεξεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών που πραγματοποιούνται με στόχο τη λήψη αποφάσεων ( Bodin 2000)
  • Όποιον όρο κι αν χρησιμοποιήσουμε (π.χ. αξιολόγηση, διαγώνισμα, τεστ κ.α) όλοι βασίζονται πάνω στην ίδια "τεχνολογία". Στην εξέταση ενός μικρού δείγματος συμπεριφοράς που προέρχονται από μια πολύ μεγαλύτερη περιοχή ενδιαφέροντος (π.χ. μαθηματικά), με σκοπό να συμπεράνουμε για την απόδοση του ατόμου σχετικά με την περιοχή. Με βάση αυτό το συμπέρασμα ταξινομούμε, περιγράφουμε ή παίρνουμε αποφάσεις για άτομα ή θεσμούς (Madaus, 1992).

Γιατί αξιολογούμε;Επεξεργασία

  • Προσδιορισμός των δυνατοτήτων και αδυναμιών των μαθητών. Υποστήριξη και ενθάρρυνση των μαθητών για υπέρβαση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν (ρύθμιση μαθησιακής διαδικασίας)
  • Προσδιορισμός των επιτευγμάτων των μαθητών (πιστοποίηση ικανοτήτων)
  • Διαλογή και επιλογή των μαθητών (ανταγωνισμός)
  • Πρόβλεψη της πιθανής μελλοντικής τους σχολικής/ επαγγελματικής σταδιοδρομίας (πρόγνωση)
  • Έλεγχος των ατομικών φιλοδοξιών των μαθητών για να πάρουν αποφάσεις για το μέλλον τους (κοινωνικός έλεγχος)
  • Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της διδασκαλίας του δασκάλου. Αξιολόγηση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης από το σχολικό σύστημα (έλεγχος ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης)

Είδη ΑξιολόγησηςΕπεξεργασία

Διακρίνονται τρία βασικά είδη αξιολόγησης, ανάλογα με το σκοπό για τον οποίο πραγματοποιείται η αξιολόγηση:

  • Αρχική ή διαγνωστική αξιολόγηση
  • Διαμορφωτική ή σταδιακή αξιολόγηση
  • Τελική ή συνολική αξιολόγηση

Η αρχική αξιολόγηση λειτουργεί διαγνωστικά στην έναρξη της νέας μάθησης. Κατά κύριο λόγο στοχεύει στον προσδιορισμό του αρχικού επιπέδου προηγούμενων γνώσεων, δεξιοτήτων, ικανοτήτων και εμπειριών που έχουν οι μαθητές, καθώς και πιθανών μαθησιακών προβλημάτων, αναφορικά με ένα συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο ή τομέα, ώστε να είναι δυνατόν ο εκπαιδευτικός να προσαρμόσει τη διδακτική του προσέγγιση στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες των μαθητών. Εφόσον ο διδακτικός σχεδιασμός αξιοποιήσει αποτελεσματικά τα δεδομένα από την αρχική αξιολόγηση, ο εκπαιδευτικός μπορεί να αμβλύνει τις ανισότητες μεταξύ των μαθητών, ενθαρρύνοντας τους πιο αδύναμους, χωρίς ωστόσο να παραμελεί αυτούς που έχουν πιο προχωρημένο γνωστικό επίπεδο. Η διαμορφωτική αξιολόγηση έχει συνεχή χαρακτήρα και πραγματοποιείται ανά τακτά διαστήματα, με σκοπό την παρακολούθηση της πορείας των μαθητών αναφορικά με την κατάκτηση των διδακτικών στόχων που έχει θέσει ο εκπαιδευτικός. Επιδιώκεται η συνεχής παρατήρηση των μαθητών, προκειμένου ο εκπαιδευτικός να προβεί στις κατάλληλες αλλαγές στη διδασκαλία του και να εφαρμόσει διορθωτικά μέτρα, ενθαρρύνοντας την αποτελεσματικότητα των μαθητών και παρέχοντάς τους μια εικόνα της μαθησιακής εξέλιξής τους. Η διαμορφωτική αξιολόγηση δεν αποσκοπεί στη βαθμολογία του μαθητή ή στην αξιολογική του κατάταξη, αλλά στη βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης του μαθητή. Η τελική αξιολόγηση διεξάγεται μετά την ολοκλήρωση μιας διδασκαλίας (μπορεί να αφορά μια μακρά διδακτική περίοδο ή μια σύντομη διδακτική ενότητα), και αποσκοπεί στην πληροφόρηση του εκπαιδευτικού και του μαθητή σχετικά με το επίπεδο επίτευξης των προκαθορισμένων εκπαιδευτικών στόχων. Αποτελεί έναν απολογισμό της μαθησιακής πορείας, εντοπίζοντας στοιχεία που ήταν λιγότερο ή περισσότερο αποτελεσματικά, με πρόθεση την απλή αποτύπωση αυτών των αποτελεσμάτων. Γι' αυτό το λόγο, η τελική αξιολόγηση είναι βαθύτατα συνδεδεμένη με την επιλεκτική λειτουργία του σχολείου και παραπέμπει σε μια θετικιστική θεώρηση της μάθησης, αφού την προσεγγίζει με όρους αποσπασματικής μέτρησης και ποσοτικοποίησης της μαθησιακής επίδοσης.[3][4][5]


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Κωνσταντίνου - Κωνσταντίνου, Χαράλαμπος Ι. - Ιωάννης Χ. (2017). Η Αξιολόγηση στην Εκπαίδευση. Gutenberg. σελ. 19. ISBN 978-960-01-1869-8. 
  2. Κωνσταντίνου, Χαράλαμπος Ι. Ιωάννης Χ. Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση. ISBN 978-960-01-1869-8. 
  3. Βακαλούδη, Αναστασία Δ. (2012). Μέθοδοι διδακτικής και αξιολόγησης στο σύγχρονο σχολείο. Θεσσαλονίκη. σελ. 352-353. ISBN 978-960-9533-29-4. 
  4. Κωνσταντίνου, Χαράλαμπος Ι. (2000). Η αξιολόγηση της επίδοσης του μαθητή ως παιδαγωγική λογική και σχολική πρακτική. Αθήνα. σελ. 17-18. ISBN 978-960-01-0840-4 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια). 
  5. Καψάλης, Αχιλλέας; Χανιωτάκης, Νικόλαος (2011). Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Θεσσαλονίκη. σελ. 45-51. ISBN 978-960-467-315-5.