Άνοιγμα κυρίου μενού

Η της Γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις

Οι υπογραφές των πληρεξούσιων της Εθνικής Συνέλευσης του 1843. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα

Η της Γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις όπως αναφέρεται στα δημοσιευμένα πρακτικά της, ήταν συνταγματική συνέλευση που αποτελούσαν 243 πληρεξούσιοι από 92 εκλογικές περιφέρειες που εκλέχθηκαν στις εκλογές του 1843. Σε κάποιες περιπτώσεις αναφέρεται και ως «Α΄ Εθνική Συνέλευση του 1843»[1] ή Εθνοσυνέλευση του 1843 ή Εθνική Συνέλευση του 1843.

Τις εκλογές για την ανάδειξη των πληρεξούσιων είχε προκηρύξει η προσωρινή (επαναστατική) κυβέρνηση του Ανδρέα Μεταξά και έγιναν στα τέλη Οκτωβρίου σύμφωνα με τον εκλογικό νόμο της 4ης Μαρτίου 1829. Ψήφιζαν όλοι οι άντρες άνω των 25 ετών.[2] Οι εργασίες της ξεκίνησαν στις 3 Νοεμβρίου 1843[3] και τελείωσαν στις 18 Μαρτίου 1844. Οι πληρεξούσιοι επέλεξαν μια επιτροπή από 21 μέλη με εισηγητή τον Λ. Μελά η οποία κατάρτισε και το σχέδιο του νέου συντάγματος. Το νέο σύνταγμα βασίστηκε στο Γαλλικό και αποτελούνταν από 107 άρθρα.

Ο όρκος που έδωσαν οι πληρεξούσιοι ήταν ο εξής:[4]

Ορκίζομαι εν ονόματι της Αγίας Τριάδος, να εκπληρώσω τα Ιερά του Πληρεξουσίου έργα, πιστός εις την Πατρίδα και εις τον συνταγματικόν Βασιλέα της Ελλάδος Όθωνα, να μην προβάλω μήτε να ψηφίσω τι αντιβαίνον εις την πεποίθησίν μου, αλλά να συντελέσω ευσυνειδήτως εις την σύνταξιν των θεμελιωδών θεσμών, δι’ ών θέλουν εξασφαλισθή τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του τε Έθνους μου, και της συνταγματικής μοναρχίας

Πρόεδρος της Συνέλευσης εκλέχτηκε ο πρεσβύτερος (μεγαλύτερος σε ηλικία) Πανούτσος Νοταράς και αντιπρόεδροι οι Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Ανδρέας Π. Μεταξάς, Ιωάννης Κωλέττης, Ανδρέας Λόντος, ενώ γραμματέας ορίστηκε ο νεώτερος Σ. Κοπανίτσας.[5]

Ψηφίστηκε Σύνταγμα το οποίο εγκρίθηκε από τον Όθωνα,[6] καθώς και εκλογικός νόμος με τον οποίο έγιναν οι επόμενες εκλογές του 1844.[7]

Πίνακας περιεχομένων

Ο χώρος πραγματοποίησης της ΕθνοσυνέλευσηςΕπεξεργασία

Αφού ορκίσθηκαν στον παλαιό ναό της Αγίας Ειρήνης συνήλθαν και συνεδρίασαν στην επιβλητική οικία του Αλέξανδρου Κοντόσταυλου,κτισμένης από το 1833 εν μέσω μεγάλου κήπου μεταξύ των οδών Σταδίου-Κολοκοτρώνη-Ανθίμου Γαζή-Χρ.Λαδά. Κτισμένη από τον Σταμάτη Κλεάνθη πιθανώς,αγοράστηκε από τον Όθωνα τον Οκτώβριο του 1834 και το 1835 συμπληρώθηκε από οκταγωνική αίθουσα του Θρόνου με επίβλεψη του αρχιτέκτονα Konst. Roezer και χρησίμευσε ως πρώτο ανάκτορο του Όθωνα. και έπειτα ως κτήριο των γραφείων της Αρχιγραμματείας της Επικρατείας και του Ανακτοβουλίου. Στην πρώην οικία Κοντόσταυλου στεγάσθηκε κατά βασιλικήν παραχώρησιν η κατά το Σύνταγμα του 1844 Βουλή. Τη νύχτα της 17ης-18ης Οκτωβρίου 1854 καταστράφηκε από πυρκαγιά.[8]

Κατάλογος πληρεξουσίωνΕπεξεργασία

Πληρεξούσιοι της Εθνικής συνέλευσης του 1843 αναφέρονται παρακάτω (244 σύμφωνα με τον Ευαγγελίδη)[9] (σύμφωνα με τα Πρακτικά 232: αναφέρονται 218 παρόντες και 15 απόντες):[5][10]

Αγίου ΠέτρουΕπεξεργασία

ΑγράφωνΕπεξεργασία

ΑθηνώνΕπεξεργασία

ΑιγίνηςΕπεξεργασία

ΑιγίουΕπεξεργασία

ΑμφίσσηςΕπεξεργασία

Ανατολικού [Αιτωλικού]Επεξεργασία

Ανδριτζαίνης (Φαναρίου)Επεξεργασία

ΆνδρουΕπεξεργασία

ΑνδρούσηςΕπεξεργασία

ΑνδρουβίστηςΕπεξεργασία

ΆργουςΕπεξεργασία

ΑποκούρουΕπεξεργασία

Αρκαδιάς [Κυπαρισσίας]Επεξεργασία

ΑρτινώνΕπεξεργασία

ΑσπροποταμιτώνΕπεξεργασία

ΑταλάντηςΕπεξεργασία

Βλωχού [Αγρινίου]Επεξεργασία

ΒονίτσηςΕπεξεργασία

Βολγάρων (Βουλγάρων), Σερβών και ΘρακώνΕπεξεργασία

ΒάλτουΕπεξεργασία

ΓαλαξειδίουΕπεξεργασία

ΓαστούνηςΕπεξεργασία

ΓυθείουΕπεξεργασία

Εμπλακίων ή ΙμπλακίωνΕπεξεργασία

ΕρμουπόλεωςΕπεξεργασία

Ζητουνίου [Λαμίας]Επεξεργασία

Ζυγού ΑιτωλίαςΕπεξεργασία

Ζυγού Σπάρτης [Μάνης]Επεξεργασία

ΗπειρωτώνΕπεξεργασία

Θετταλών (Θεσσαλών)Επεξεργασία

ΘηβώνΕπεξεργασία

ΊουΕπεξεργασία

ΚαλαβρύτωνΕπεξεργασία

ΚαλαμώνΕπεξεργασία

ΚαρπενησίουΕπεξεργασία

ΚαρυστίαςΕπεξεργασία

ΚαρυταίνηςΕπεξεργασία

ΚασσίωνΕπεξεργασία

Κάτω Ναχαγιέ (Κρανίδι κλπ)Επεξεργασία

ΚέαςΕπεξεργασία

ΚορίνθουΕπεξεργασία

ΚορώνηςΕπεξεργασία

ΚραββάρωνΕπεξεργασία

ΚρητώνΕπεξεργασία

ΛαγίαςΕπεξεργασία

ΛεβαδίαςΕπεξεργασία

ΛεονταρίουΕπεξεργασία

ΛεωνιδίουΕπεξεργασία

ΛοιδωρικίουΕπεξεργασία

ΜαΐνηΕπεξεργασία

ΜακεδόνωνΕπεξεργασία

ΜαλανδρίνουΕπεξεργασία

Μαλεβρίου (ή Μαλευρίου)Επεξεργασία

ΜεγαρίδοςΕπεξεργασία

ΜεθώνηςΕπεξεργασία

ΜενδενίτσηςΕπεξεργασία

ΜεσολογγίουΕπεξεργασία

ΜηλαίαςΕπεξεργασία

ΜικρομάνηςΕπεξεργασία

ΜιστράΕπεξεργασία

ΜυκόνουΕπεξεργασία

ΜονεμβασίαςΕπεξεργασία

ΝάξουΕπεξεργασία

Ναυπακτο-Βενέτικου (Ναυπακτίας-Βενέτικου)Επεξεργασία

Ναυπλίας (πόλεως)Επεξεργασία

Ναυπλίας (επαρχίας)Επεξεργασία

ΝεοκάστρουΕπεξεργασία

ΝησίουΕπεξεργασία

ΞηρομέρουΕπεξεργασία

ΞηροχωρίουΕπεξεργασία

ΠάρουΕπεξεργασία

ΠατρώνΕπεξεργασία

ΠόρουΕπεξεργασία

ΠύργουΕπεξεργασία

ΣαλαμίνοςΕπεξεργασία

ΣαμίωνΕπεξεργασία

ΣαντορίνηςΕπεξεργασία

ΣίφνουΕπεξεργασία

Σκοπέλου, Σκιάθου κλπΕπεξεργασία

ΣουλιωτώνΕπεξεργασία

ΣπετσώνΕπεξεργασία

ΣταυροπηγίουΕπεξεργασία

ΣύρουΕπεξεργασία

ΤήνουΕπεξεργασία

ΤριπόλεωςΕπεξεργασία

ΎδραςΕπεξεργασία

ΥπάτηςΕπεξεργασία

Φουκά (Σπάρτης)Επεξεργασία

ΧαλκίδοςΕπεξεργασία

ΧίωνΕπεξεργασία

ΨαρριανώνΕπεξεργασία

ΚολοκυθιάςΕπεξεργασία


ΆλλοιΕπεξεργασία

Από άλλες πηγέςΕπεξεργασία

Από άλλες πηγές αναφέρονται ως πληρεξούσιοι οι:

Χωρίς νομιμοποίησηΕπεξεργασία

Για τους παρακάτω, η συνέλευση απέρριψε τη νομιμοποίησή τους, άρα οι παρακάτω δεν πήραν μέρος στη συνέλευση:[10]


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Πολιτική και συνταγματική ιστορία της Ελλάδας (1821-1941), Γιώργος Αναστασιάδης 278 σελ., εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα/Θεσσαλονίκη 2001. Αναφορά από τον Αστέριο Αθ. Μπουζιά, τεύχος 6/2003 στο περιοδικό «Το Σύνταγμα, Διμηνιαία Επιθεώρηση Συνταγματικής Θεωρίας και Πράξης»
  2. Εφημερίδα Θάρρος της Καλαμάτας [1]
  3. Επίτομο λεξικό της Ελληνικής Ιστορίας [2]
  4. Η επανάσταση του 1843 και η Ναυπακτία [3]
  5. 5,0 5,1 Η της Τρίτης Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική Συνέλευσις, Πρακτικά, Βασιλικό Τυπογραφείο, Ανατύπωση των πρακτικών των συζητήσεων της Α' εν Αθήναις Εθνικής Συνελεύσεως, Εκδόσεις Βουλής των Ελλήνων
  6. Σύνταγμα της Ελλάδος του 1844
  7. Ελληνικές Κυβερνήσεις 1843-2004 [4]
  8. Χαρίκλεια Δημακοπούλου, «Οι ιστορικοί τόποι των Εθνικών Συνελεύσεων» Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. 23, (1980) σελ. 94-95
  9. Τρύφων Ε. Ευαγγελίδης (1894). Ιστορία του Όθωνος, Βασιλέως της Ελλάδος (1832-1862). έκδοση 2η, Αθήνα: Αριστείδης Γ. Γαλανός. σελ. 221. 
  10. 10,00 10,01 10,02 10,03 10,04 10,05 10,06 10,07 10,08 10,09 10,10 10,11 10,12 10,13 Η της Τρίτης Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική Συνέλευσις, Πρακτικά, Βασιλικό Τυπογραφείο, Ανατύπωση των πρακτικών των συζητήσεων της Α' εν Αθήναις Εθνικής Συνελεύσεως, Εκδόσεις Βουλής των Ελλήνων, Ευρετήρια, Δεύτερο Τμήμα (συμπλήρωμα στην ανατύπωση): Ευρετήρια, σελ 14: Συνεδρίαση ΟΕ 18/3/1844, «Από την κατάσταση υπογραφών απουσιάζουν οι εξής:»
  11. Μαρτίνος Βρετός (1866). Εθνικόν ημερολόγιον. Εν Αθήναις: Παρά τω Κ. Δραγούμη εκδότη της Πανδώρας.
  12. Στράτος Γιαννάκης 1793-1848 Χιλίαρχος Άτλαντας Προσωπικοτήτων Αιτωλοακαρνανίας, Σύλλογος Αιτωλοακαρνάνων Περιστερίου «Κοσμάς ο Αιτωλός»
  13. Δήμος Καλαβρύτων [5]
  14. Αργολική αρχειακή βιβλιοθήκη ιστορίας και πολιτισμού[6]
  15. Περιοδικό Φλέσσας [7]
  16. http://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/f3c70a23-7696-49db-9148-f24dce6a27c8/1822-1935.pdf
  17. Ιωάννης Αρσένης (1888). Ποικίλη Στοά: Εθνική εικονογραφημένη επετηρίς. Αθήνα: Επί του Τυπογραφείου Αττικού Μουσείου. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2010. 
  18. paidika.gr [8]
  19. http://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/f3c70a23-7696-49db-9148-f24dce6a27c8/1822-1935.pdf
  20. Μαρίνος Βρετός (1868). Εθνικόν ημερολόγιον. Εν Αθήναις: Παρά τω Κ. Δραγούμη εκδότη της Πανδώρας. σελίδες 356–357. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2010. 
  21. Το Πανεπιστήμιο εκλέγει δικό του αντιπρόσωπο στο Κοινοβούλιο (1844-1864) (Η αίτηση έγινε από τον Γκίκα Δοκό, Πληρεξούσιο της Ύδρας και Γραμματέας του Πανεπιστημίου)
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 [9], Σαράντα Εκκλησιές, ιστορία
  23. Κωνσταντίνος Σκόκος (1901). Ημερολόγιον Σκόκου. Εν Αθήναις: Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων Ανέστη Κωνσταντινίδου. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2010. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Η της τρίτης Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική Συνέλευσις : πρακτικά εκδοθέντα κατά στενογραφικάς σημειώσεις, Παντελής Κ. Εκ του Τυπογραφείου ο "Ανεξάρτητος" του Π. Κ. Παντελή, 1843
  • Η της τρίτης Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική Συνέλευσις : πρακτικά, Εκ του Βασιλικού Τυπογραφείου, 1844
  • Η της Τρίτης Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική Συνέλευσις-Πρακτικά, ανατύπωση με ευρετήριο ομιλητών, που συνέταξε ο επιστημονικός συνεργάτης του ΙΣΕ (Ινστιτούτου Συνταγματικών Ερευνών) Μιχ. Τσαπόγας, (1993)
  • Η της τρίτης Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική Συνέλευσις πρακτικά, Αντ. Ν. Σάκκουλας, 1993
  • Η 3η Σεπτεμβρίου και το Σύνταγμά της. Αποτιμήσεις 150 χρόνια μετά, [= Ινστιτούτο Συνταγματικών Ερευνών. Μελέτες 11], Αθήνα 1999