Άνοιγμα κυρίου μενού

Θεόδωρος Μανούσης

Έλληνας ιστορικός και καθηγητής πανεπιστημίου

Ο Θεόδωρος Μανούσης (1793-1858) ήταν Έλληνας ιστορικός ο οποίος ήταν ο πρώτος καθηγητής της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εθνικός ευεργέτης.

Θεόδωρος Μανούσης
Theodoros Manousis 1863 024.JPG
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1793
Σιάτιστα Κοζάνης
Θάνατος1858
Αθήνα
ΕθνικότηταΈλληνες
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΝέα ελληνική γλώσσα
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο της Λειψίας
Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταδιδάσκων πανεπιστημίου
ιστορικός
ΕργοδότηςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (1840–1858)
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμακοσμήτορας (1845–1846, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Υπογραφή
Theodoros Manousis Signature.jpg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΒιογραφικόΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στη Σιάτιστα το 1793. Ο πατέρας του ήταν πλούσιος έμπορος και τον έστειλε να σπουδάσει στη Βουδαπέστη και στα Πανεπιστήμια της Λειψίας και του Γκέτινγκεν. Είχε χάσει τους γονείς του σε μικρή ηλικία και το 1808 πέρασε στην κηδεμονία ενός θείου του στη Βιέννη.[1] Εκεί γνωρίστηκε με τον Θεόκλητο Φαρμακίδη και μαζί του διετέλεσε για σύντομο χρονικό διάστημα διευθυντής του περιοδικού Ερμής ο Λόγιος.[2] Ήταν πνευματικός πατέρας του Δημήτριου Βερναρδάκη, ενώ κατείχε συλλογή ελληνικών δημοτικών τραγουδιών τα οποία την οποία εξέθεσε κατά την παρουσία του στη Βιέννη.[3] Για ένα διάστημα φυλακίστηκε από τις αυστριακές αρχές για τη δράση του υπέρ των επαναστατών στην Ελλάδα. Το 1828 βρέθηκε στην Ιταλία όπου συνεχίσε τις σπουδές του στην ιστορία και στην αρχαιολογία και λίγο αργότερα (1830) γύρισε στην Ελλάδα, έφυγε ξανά και επέστρεψε οριστικά το 1834.[2] Αρχικά υπηρέτησε ως δικαστής στον Αρείο Πάγο[4] και ως βασιλικός επίτροπος της Ιεράς Συνόδου (1835-1843). Από τον πρώτο χρόνο ίδρυσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και για είκοσι περίπου χρόνια (1840-1858) διετέλεσε καθηγητής του ιδρύματος όπου δίδαξε το μάθημα της Γενικής Ιστορίας. Εκλέχτηκε πρύτανης το ακαδημαϊκό έτος 1845-1846,[5] ενώ το ακαδημαϊκό έτος 1849-1850 διετέλεσε κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής.[6] Όπως σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Δημαράς, «Η νεοσύστατη πολιτεία είχε ανάγκη από καλλιεργημένους ανθρώπους: η ευρεία μόρφωση του Μανούση,η οικονομική του άνεση, η γερμανομάθειά του, διευκόλυναν κατά πολύ την αξιοποίησή του[...]».[7]

Απεβίωσε το 1858 στην Αθήνα.[8]

Αντιδράσεις σχετικά με το πρόσωπό τουΕπεξεργασία

Το Φεβρουάριο του 1848 η εφημερίδα «Αιών», που εξέφραζε τις θέσεις του Ρωσικού κόμματος, δημοσίευσε άρθρο ενός φοιτητή που κατηγορούσε τον καθηγητή Μανούση ότι στις παραδόσεις του μιλούσε «ανευλαβώς περί της θρησκείας και του κλήρου».[9] Οι φοιτητές της Φιλοσοφικής και της Νομικής Σχολής υποστήριξαν τον Μανούση όπως και πολλές εφημερίδες, καθώς και η πλειοψηφία της κοινής γνώμης θεωρώντας υποκινητή της σκευωρίας τον Κωνσταντίνο Οικονόμο. Ακολούθησαν ταραχές, στη διάρκεια των οποίων κακοποιήθηκαν φοιτητές της Θεολογικής Σχολής, που έληξαν με την παρέμβαση της Συγκλήτου. Τα γεγονότα αυτά είναι γνωστά ως Μανούσεια.

Κληροδοτήματα του ΜανούσηΕπεξεργασία

Ο Θεόδωρος Μανούσης κληροδότησε την περιουσία του σε φιλανθρωπικά ιδρύματα και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δημιούργησε την Μανούσειο Βιβλιοθήκη στη Σιάτιστα προσφέροντας 5.000 τόμους βιβλίων.[10]

Κληροδότησε στο Εθνικό Πανεπιστήμιο το ακίνητό του στην Αθήνα και ίδρυσε δύο υποτροφίες για φοιτητές από την τότε υπόδουλη Ελλάδα σε όποια Σχολή του Πανεπιστημίου προτιμούν, ιδιαίτερα στην Φιλολογική και Θεολογική Σχολή.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Δημαράς, Κωνσταντίνος (2000). «Στην Σιάτιστα πάλι». Στο: Πολίτης, Αλέξης. Σύμμικτα Α΄: Από την παιδεία στην λογοτεχνία. Αθήνα: Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού. σελ. 168. ISBN 978-960-320-100-7. 
  2. 2,0 2,1 Κωνσταντίνος Δημαράς, ό.π., σελ. 169
  3. Βέης, Νίκος (1 Ιανουαρίου 1944). «Τα μαλώματα βουνών στα νεοελληνικά γράμματα και ο βερολίνειος πάπυρος 284». Νέα Εστία (τχ. 398): σελ. 48-49. http://www.ekebi.gr/magazines/ShowImage.asp?file=70394&code=0266. Ανακτήθηκε στις 15-09-2016. 
  4. Βεής, Νίκος (1 Δεκεμβρίου 1937). «Συνοπτική Ιστορία των Πανεπιστημιακών Σχολών - Φιλοσοφική Σχολή». Νέα Εστία (τχ. 263): σελ. 1773. http://www.ekebi.gr/magazines/ShowImage.asp?file=63851&code=2636. Ανακτήθηκε στις 15-09-2016. 
  5. «Πρυτάνεις Πανεπιστημίου Αθηνών». Επετηρίδα Πανεπιστημιακών Ετών 2012-2013 (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών): σελ. 25. 2015. http://www.uoa.gr/fileadmin/user_upload/PDF-files/organa/Epethrida_2014.pdf. Ανακτήθηκε στις 15-09-2016. 
  6. «ΕΚΠΑ: Κοσμητεία Φιλοσοφικής Σχολής - Ιστορικά Στοιχεία». www.deanphil.uoa.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2016. 
  7. Δημαράς, Κωνσταντίνος (2000). «Θεόδωρος Μανούσης». Στο: Πολίτης, Αλέξης. Σύμμικτα Α΄: Από την παιδεία στην λογοτεχνία. Αθήνα: Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού. σελ. 170. ISBN 978-960-320-100-7. 
  8. «Πανδέκτης: Μανούσης Θεόδωρος». pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2016. 
  9. «[...]η καταγγελία, [...] όπως φαίνεται, είχε και άλλους, ανομολόγητους σκοπούς, και όχι μόνο την απαλλαγή του Πανεπιστημίου από έναν επικίνδυνο ελευθερόφρονα [...]» Κωνσταντίνος Δημαράς, ό.π., σελ. 171
  10. Κωνσταντίνος Δημαράς, ό.π., σελ. 166-167

ΠηγέςΕπεξεργασία

Προτεινόμενη βιβλιογραφίαΕπεξεργασία