Ιγκνάτσι Μοστσίτσκι

Πολωνός φυσικός χημικός και πολιτικός

Ο Ιγκνάτσι Μοστσίτσκι (πολωνικά: Ignacy Mościcki, προφέρεται: [iɡˈnatsɨ mɔɕˈtɕitskʲi]) (1 Δεκεμβρίου 1867 - 2 Οκτωβρίου 1946) ήταν Πολωνός χημικός, πολιτικός και Πρόεδρος της Πολωνίας από το 1926 έως το 1939. Ήταν ο μακροβιότερος Πρόεδρος στην ιστορία της Πολωνίας.[15] Υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Πολωνίας όταν η Γερμανία εισέβαλε στη χώρα την 1η Σεπτεμβρίου 1939, ξεκινώντας τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ιγκνάτσι Μοστσίτσκι
Ignacy Moscicki Colorized.png
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Ignacy Mościcki (Πολωνικά)
Γέννηση1  Δεκεμβρίου 1867[1][2][3][4][5][6][7][8]
Μιεζανόβο
Θάνατος2  Οκτωβρίου 1946[1][2][3][4][6][7][8]
Βερσουά[9]
Τόπος ταφήςΚαθεδρικός Ναός της Βαρσοβίας και κοιμητήριο Ποβόνσκι
Χώρα πολιτογράφησηςΠολωνία
ΘρησκείαΚαθολικισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΠολωνικά[10]
ΣπουδέςΤεχνικό Πανεπιστήμιο Ρίγας
Polytechnikum Riga
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταχημικός
πολιτικός
καθηγητής πανεπιστημίου
εφευρέτης
μη μυθοπλαστικός συγγραφέας
ΕργοδότηςΕθνικό Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο του Λβιβ
Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας
Πανεπιστήμιο του Λβιβ[11]
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΠρολεταριάτο
Οικογένεια
ΣύζυγοςMichalina Mościcka
Οικογένειαd:Q63532181
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΠρόεδρος της Πολωνίας (1926–1939)
ΒραβεύσειςΤάγμα του Λευκού Αετού (Πολωνία)
μεγαλόσταυρος του Τάγματος των τριών αστέρων
Διοικητής μετά Άστρου της Τάξης της Πολώνια Ρεστιτούτα
Ταξιάρχης του Τάγματος της Πολόνια Ρεστιτούτα
Σταυρός της Ανεξαρτησίας με Ξίφη
Order of the White Star, Collar Class
Τάγμα του Σταυρού του Αετού, 1η κλάση
Τάγμα 1ης κλάσης του Εσθονικού Ερυθρού Σταυρού
Τάγμα των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου
Order of Civil Merit
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Λευκού Ρόδου της Φινλανδίας
Μεγαλόσταυρος του Σωτήρος
Ιπποτικός Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Αγίου Όλαφ
Βασιλικό Τάγμα των Σεραφείμ
Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Σταυρού του Νότου
Τάγμα της Αξίας (Χιλή)
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Ουγγαρίας
Μεγαλόσταυρος του Στρατιωτικού Τάγματος του Χριστού[12]
Order of Pahlavi
Τάγμα του Αστέρα του Καραγιώργη
Τάγμα του Ευαγγελισμού
Μεγαλόσταυρος Ιππότης του Τάγματος των Αγίων Μαυρικίου και Λαζάρου
Order of Carol I
Τάγμα του Αγίου Όλαφ
Grand Cordon of the Supreme Order of the Chrysanthemum
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας[13]
Τάγμα του Σωτήρος[14]
Υπογραφή
Ignacy Mościcki signature.png
Θυρεός
Coat of Arms of Ignacy Mościcki (Chilean Order of Merit).svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Πρώιμη ζωή και καριέραΕπεξεργασία

Ο Μοστσίτσκι γεννήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1867 στο Μιεζανόβο, ένα μικρό χωριό κοντά στο Τσεχάνουφ στο Βασίλειο της Πολωνίας. Μετά την ολοκλήρωση του σχολείου στη Βαρσοβία, σπούδασε χημεία στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο Ρίγας. Εκεί προσχώρησε στην πολωνική υπόγεια αριστερή οργάνωση, Προλεταριάτο.[16]

Μετά την αποφοίτησή του, επέστρεψε στη Βαρσοβία, αλλά απειλήθηκε από την τσαρική μυστική αστυνομία με ισόβια κάθειρξη στη Σιβηρία και αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στο Λονδίνο το 1892. Το 1896, του προσφέρθηκε η θέση του βοηθού στο Πανεπιστήμιο του Φριμπούρ στην Ελβετία. Εκεί κατοχύρωσε μια μέθοδο για φτηνή βιομηχανική παραγωγή νιτρικού οξέος.

Το 1912, ο Μοστσίτσκι μετακόμισε στο Λέμπεργκ (πολωνικά: Lwów, σύγχρονο Λβιβ, Ουκρανία) στο Βασίλειο της Γαλικίας και Λοδομερίας εντός της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, όπου δέχτηκε την έδρα στη φυσικοχημεία και την τεχνική ηλεκτροχημεία στο Πολυτεχνείο του Λέμπεργκ. Το 1925 εξελέγη πρύτανης του Πολυτεχνείου του Λβουφ (όπως αποκαλούταν τότε), αλλά σύντομα μετακόμισε στη Βαρσοβία για να συνεχίσει την έρευνά του στο Πολυτεχνείο της Βαρσοβίας. Το 1926, έγινε Επίτιμο Μέλος της Πολωνικής Χημικής Εταιρείας.[17]

ΠροεδρίαΕπεξεργασία

 
Ο Μοστσίτσκι απονέμει το μπουλάβα στον Έντβαρντ Ριντζ-Σμίγκουι.

Μετά το πραξικόπημα του Μαΐου του 1926 του Γιούζεφ Πιουσούτσκι, την 1η Ιουνίου 1926, ο Μοστσίτσκι, κάποτε συνεργάτης του Πιουσούτσκι στο Πολωνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, εξελέγη Πρόεδρος της Πολωνίας από την Εθνοσυνέλευση ύστερα από σύσταση του Πιουσούτσκι μετά την άρνηση του Πιουσούτσκι να αναλάβει ο ίδιος.[18]

Ως πρόεδρος, ο Μοστσίτσκι ήταν δουλικός στον Πιουσούτσκι και ποτέ δεν έδειξε ανοιχτά διαφωνία από οποιαδήποτε πτυχή της ηγεσίας του Στρατάρχη. Μετά το θάνατο του Πιουσούτσκι το 1935, οι οπαδοί του χωρίστηκαν σε τρεις κύριες φατρίες: εκείνους που υποστήριζαν τον Μοστσίτσκι ως διάδοχο του Πιουσούτσκι, εκείνους που υποστήριζαν τον Στρατηγό Έντβαρντ Ριντζ-Σμίγκουι και εκείνους που υποστήριζαν τον πρωθυπουργό Βαλέρι Σουάβεκ.

Με σκοπό την απομάκρυνση του Σουάβεκ από το παιχνίδι, ο Μοστσίτσκι σύναψε συμφωνία κατανομής ισχύος με τον Ριντζ-Σμίγκουι, το οποίο είδε τον Σουάβεκ να περιθωριοποιήται ως σοβαρός πολιτικός παίκτης μέχρι το τέλος του έτους. Ως αποτέλεσμα της συμφωνίας, ο Ριντζ-Σμίγκουι θα γινόταν ο de facto ηγέτης της Πολωνίας μέχρι το ξέσπασμα του πολέμου και ο Μοστσίτσκι συνέχισε να έχει επιρροή συνεχίζοντας με το αξίωμα του προέδρου.

Ο Μοστσίτσκι ήταν η ηγετική μετριοπαθής προσωπικότητα στο καθεστώς, το οποίο αναφερόταν ως «κυβέρνηση των συνταγματαρχών» λόγω της μεγάλης παρουσίας στρατιωτικών αξιωματικών στην πολωνική κυβέρνηση. Ο Μοστσίτσκι αντιτάχθηκε σε πολλές από τις εθνικιστικές υπερβολές του πιο δεξιού Ριντζ-Σμίγκουι, αλλά το σύμφωνό τους παρέμεινε σχεδόν άθικτο.

Ο Μοστσίτσκι παρέμεινε πρόεδρος μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1939, όταν φυλακίστηκε στη Ρουμανία[19] μετά τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία και αναγκάστηκε από τη Γαλλία να παραιτηθεί από το αξίωμά του. Μεταβίβασε το αξίωμα στο Στρατηγό Μπολέσουαφ Βιενιάβα-Ντουουγκοσόφσκι, ο οποίος το κατείχε για μόνο μία ημέρα, προτού τον εκτοπίσει ο Στρατηγός Βουαντίσουαφ Σικόρσκι και η γαλλική κυβέρνηση, υπέρ του Βουαντίσουαφ Ρατσκιέβιτς.

Ύστερη ζωήΕπεξεργασία

 
Ο τάφος του Μοστσίτσκι στο υπόγειο του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννη της Βαρσοβίας.

Ο Μοστσίτσκι σχεδίαζε να φύγει για την Ελβετία μετά την αποχώρηση του από την προεδρία. Από το 1908 έως το 1920, ήταν πολίτης της Ελβετίας, καθώς επίσης και επίτιμος πολίτης της κοινότητας Φριμπούρ. Οι ρουμανικές αρχές έδωσαν την προσωρινή συγκατάθεσή τους για την αναχώρησή του, αλλά η Γερμανία αντιτάχθηκε. Ο Μοστσίτσκι προσφέρθηκε στον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Φραγκλίνο Ρούζβελτ, ο οποίος ήταν αποφασισμένος να μεταφέρει τον Μοστσίτσκι στην Ελβετία. Η παρέμβαση της κυβέρνησης των ΗΠΑ ανάγκασε τις ρουμανικές αρχές να συμφωνήσουν. Ο στρατηγός Σικόρσκι διέταξε επίσης την πολωνική πρεσβεία στο Βουκουρέστι να παρέχει κάθε βοήθεια στον Μοστσίτσκι. Ο πρόεδρος παρέμεινε στη Ρουμανία μέχρι τον Δεκέμβριο του 1939.[20]

Ο Μοστσίτσκι πήγε στην Ελβετία μέσω του Μιλάνου, όπου συναντήθηκε με τον Μπολέσουαφ Βιενιάβα-Ντουουγκοσόφσκι. Αρχικά, έζησε στο Φριμπούρ, όπου του επετράπη να συνεχίσει το επιστημονικό του έργο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μεταξύ άλλων, έγραψε τις αναμνήσεις του, οι οποίες δημοσιεύθηκαν από το περιοδικό Independence της Νέας Υόρκης. Ο Μοστσίτσκι έκανε δωρεά χρήματα σε στρατιώτες του Πολωνικού Στρατού στη Γαλλία, κατοίκους της Βαρσοβίας σε στρατόπεδα αιχμαλώτων πολέμου, στρατόπεδα εγκλεισμού και στρατόπεδα εργασίας. Για πέντε μήνες, δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Φριμπούρ. Αργότερα, αναγκάστηκε να αναλάβει αμειβόμενη εργασία. Το 1940, μετακόμισε στη Γενεύη, όπου εργάστηκε στο Εργαστήριο Υδρονιτρικής Χημείας.

Η υγεία του Μοστσίτσκι επιδεινώθηκε γρήγορα μετά το 1943. Πέθανε στις 2 Οκτωβρίου 1946, στο Βερσουά, κοντά στη Γενεύη. Το 1984, οι απόγονοί του ζήτησαν τη μεταφορά των λειψάνων του Μοστσίτσκι και της συζύγου του από την Ελβετία στην Πολωνία. Οι αρμόδιες πολωνικές αρχές συμφώνησαν ότι μια κηδεία θα γινόταν στη Βαρσοβία και θα ήταν εντελώς ιδιωτική, χωρίς κρατικές τελετές. Ωστόσο, οι αρχές του καντονίου της Γενεύης στην Ελβετία απέσυραν τη συμφωνία τους για πολιτικούς λόγους μετά από διαμαρτυρίες σχετιζόμενες με την Αλληλεγγύη από μετανάστες. Το 1993, τα λείψανα του Μοστσίτσκι μεταφέρθηκαν, για λογαριασμό του προεδρεύοντος Προέδρου Λεχ Βαλέσα, στην Πολωνία και κατατέθηκαν στην κρύπτη του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννη της Βαρσοβίας. Ο συμβολικός τάφος του Μοστσίτσκι βρίσκεται στη Λεωφόρο της Δόξας στο κοιμητήριο Ποβόνσκι στη Βαρσοβία, όπου βρίσκεται η δεύτερη σύζυγός του.[21]

ΕικόνεςΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12457451v. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Ignacy-Moscicki. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 (Αγγλικά) SNAC. w6cc3nrw. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 (Γερμανικά) Munzinger-Archiv. 00000000775. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. moscicki-ignacy. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 7,2 Roglo. p=ignacy;n=moscicki.
  8. 8,0 8,1 8,2 (Πολωνικά) Internetowy Polski Słownik Biograficzny. ignacy-moscicki-1867-1946-chemik-polityk-trzeci-prezydent-rp-wiesz.
  9. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  10. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12457451v. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  11. Ανακτήθηκε στις 3  Ιουλίου 2019.
  12. www.ordens.presidencia.pt?idc=154.
  13. Ανακτήθηκε στις 11  Μαρτίου 2021.
  14. Ανακτήθηκε στις 25  Μαρτίου 2021.
  15. Ο Άουγκουστ Ζαλέσκι ήταν πρόεδρος της πολωνικής εξόριστης κυβέρνησης για 25 χρόνια, από το 1947 μέχρι το θάνατό του.
  16. «Ignacy Mościcki - prezydent Piłsudskiego». https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/682705,Ignacy-Moscicki-prezydent-Pilsudskiego. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  17. «President of honour and honorary members of PTChem». https://ptchem.pl/pl/honors/president-of-honor-and-honorary-members-of-ptchem. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  18. «Ignacy Mościcki (1867-1946)». https://dzieje.pl/postacie/ignacy-moscicki. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  19. Στανίσουαφ Μικοουάιτσικ, The Pattern of Soviet Domination, Σάμπσον Λοβ, Μάρστον & Σία., 1948, σελ. 6.
  20. «Ignacy Mościcki - prezydent Piłsudskiego». https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/682705,Ignacy-Moscicki-prezydent-Pilsudskiego. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  21. «Ignacy Mościcki - prezydent Piłsudskiego». https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/682705,Ignacy-Moscicki-prezydent-Pilsudskiego. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία