Ιερά Μητρόπολις Φιλιππουπόλεως

Η Ιερά Μητρόπολις Φιλιππουπόλεως είναι σημαντική πρώην επισκοπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου και σημερινή επαρχία της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η μητρόπολη εδρεύει στην Φιλιππούπολη της Νότιας Βουλγαρίας και είναι η μεγαλύτερη της Βουλγαρίας.

Ο καθεδρικός ναός της Παναγίας στη Φιλιππούπολη

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η επισκοπή Φιλιππουπόλεως ιδρύθηκε γύρω στο έτος 36, όταν κατά την παράδοση ο Απόστολος Παύλος χειροτόνησε τον πρώτο επίσκοπο Ερμά[1], εκ των Εβδομήκοντα.

Σύμφωνα με πηγές του 7ου αιώνα, η επισκοπή Φιλιππουπόλεως ήταν Μητρόπολη που περιελάμβανε, εκτός από τη Φιλιππούπολη, επισκοπές με έδρα την Διοκλητιανούπολη, τη Σεβαστούπολη και τη Διόσπολη και ο Μητροπολίτης της έφερε τον τίτλο «Έξαρχος Θράκης Δραγοβιτίας». Τον 8ο αιώνα οι επισκοπές Βερόης, Μαρκέλλας, Λιθοπροσώπου, Δεκατερού και Λεβεδού υπήχθησαν επίσης στην Μητρόπολη Φιλιππουπόλεως[2].

Το 879 η Μητρόπολη έγινε μέρος της νεοσύστατης αυτοκέφαλης Βουλγαρικής Εκκλησίας, όπου παρέμεινε μέχρι την επιστροφή της Φιλιππούπολης στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 969, οπότε υπήχθη ξανά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Προς τα τέλη του 10ου αιώνα, οι επισκοπές Αγαθονικείας, Λιτίτζης, Σκουταρίου, Βλεπτού, Λεύκης, Δραμίτσης, Ιωαννιτσών, Κωνστάντειας, Βελίκειας και Βουκόβου ή Βούκοβας υπάγονταν στην Μητροπολίτη Φιλιπποπόλεως. Η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε μέχρι τα μέσα του 14ου αιώνα, οπόταν η επισκοπή Λιτίτζης αναβαθμίστηκε σε Μητρόπολη και η επισκοπή Περπερακίου υπήχθη στη Μητρόπολη Φιλιππουπόλεως[3].

Επισκοπικός κατάλογοςΕπεξεργασία

Όνομα Έτη Παρατηρήσεις
Επίσκοποι Φιλιππουπόλεως
Ερμάς 36 – 57 εκ των Εβδομήκοντα, χειροτονημένος από τον Απόστολο Παύλο[4][5][1]
Ευτύχιος ~ 343[6]
Σιλβανός Α΄ ~ 381[6]
Βρύσων ~ 403 – 404[6]
Σιλβανός Β΄ ~ 406 – 425[7]
Φραγκίων ~ 451 συμμετείχε στην Σύνοδο της Χαλκηδόνας[8]
Δημήτριος ~ 453[8]
Βαλεντίνος ~ 458[8]
Μητροπολίτες Φιλιππουπόλεως (Οικουμενικό Πατριαρχείο)
Νικόλαος ~ 880[9]
Νικηφόρος ~ 920 – 940[10]
Ευθύμιος ~ 997[11]
Θεόγνωστος ~ 1000 αναφέρεται σε σφραγίδα[12]
Συμεών πριν το 1029 – μετά το 1032[13][14]
Λάζαρος πριν το 1042 – μετά το 1050[15]
Κωνσταντίνος 11ος αιώνας[16]
Βασίλειος ~ 1092[15][17]
Νώε ~ 1100[9]
Κωνσταντίνος ~ 1140 – 1146[9]
Μιχαήλ Ιταλικός μετά το 1143 – μετά το 1147[18]
Θεόδωρος ~ 1156/7
Βασίλειος ~ 1166
Μέγιστος ~ 1185
Κωνσταντίνος Παντέχνης 1186 – 1192
Ευφημιανός ~ 1193 ή 1197
Γεώργιος ~ 1272
Ιγνάτιος ; – 1276/77 κατόπιν Πατριάρχης Τυρνόβου
Γεράσιμος 1285 – 1298
Ιωάννης ~ 1322
Μάξιμος 1322 – 1329
Μανουήλ ~ 1360
(ιερέας) Γρηγόριος ~ 1379
Δαμιανός 1386 εκτελέστηκε από τους Τούρκους το 1410
Ιωσήφ ~ 1452
Διονύσιος ~ 1454 – 1456
Γεννάδιος ~ 1474
Ιωάσαφ ~ 1494
Αρσένιος ~ 1500
Κάλλιστος ~ 1511 – 11 Οκτωβρίου 1513 †
Γεράσιμος ~ 1528
Θεοδόσιος ~ 1541
Γεννάδιος ~ 1546
Αρσένιος πριν το 1561 – μετά τον Ιανουάριο 1565
Θεόληπτος πριν τον Ιανουάριο 1580 – 27 Φεβρουαρίου 1585 κατόπιν Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Θεοφάνης πριν τον Μάρτιο 1585 – μετά τον Αύγουστο του 1590
Χαρίτων ~ 1583
Δανιήλ ~ 1606
Ιωάσαφ πριν τον Ιούνιο του 1608 – 1627 †
Μελέτιος 28 Μαρτίου 1627 – 25 Ιουνίου 1628
Χριστόφορος 7 Ιουνίου 1628 – 1636 † από Αγχιάλου
Κύριλλος Ιανουάριος 1637 – δεύτερο μισό του 1639
Γαβριήλ Δεκέμβριος 1636 ~ 1673 †
Διονύσιος 1673 – 29 Ιουνίου 1676 πρώην Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Κύριλλος 1676; – 1679;
Διονύσιος Αύγουστος 1679 – ;
Νεκτάριος ~ 1682 – 1688 καθαιρέθηκε
Δαμασκηνός 1688 – 1697;
Νεόφυτος 7 Ιανουαρίου 1698 – 8 Απριλίου 1711 παραιτήθηκε
Καλλίνικος 08 Απριλίου 1711 – 1718
Θεόκλητος Οκτώβριος 1718 – 28 Φεβρουαρίου 1727 α΄ θητεία
Μητροφάνης 1727 – 1728
Άνθιμος 1723 – ;
Κωνσταντίνος 1725 – ;
Θεόκλητος 1729 – 1734 β΄ θητεία
Θεοφάνης 1740 – ;
Σεραφείμ 8 Οκτωβρίου 1746 – 1757 κατόπιν Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Αυξέντιος Ιούλιος 1757 – 1 Απριλίου 1765 †
Σαμουήλ Απρίλιος 1765 – 1780
Κύριλλος Φεβρουάριος 1780 – 1808 †
Ευγένιος Μάρτιος 1808
Ιωάσαφ ή Ιωσήφ Ιούνιος 1808 – 1809 από Αγχιάλου, καθαιρέθηκε[19]
Ιωαννίκιος 31 Μαρτίου 1809 – 1818 από Ελασσώνος[20]
Παΐσιος 15 Μαρτίου 1818 – 1821 †
Σαμουήλ Ιανουάριος 1822 – 1824
Νικηφόρος 4 Σεπτεμβρίου 1824 – 27 Αυγούστου 1850[21]
Χρύσανθος 24 Αυγούστου 1850 – 1857 από Σμύρνης, κατόπιν εκ νέου Σμύρνης
Παΐσιος (Ζαφίρωφ) 15 Νοεμβρίου 1857 – 1861 προσχώρησε στην Βουλγαρική Εξαρχία
Πανάρετος (Μισαΐκωφ) 25 Φεβρουαρίου 1861 – 1872 από Ξάνθης
Νεόφυτος 19 Ιανουαρίου 1872 – 1880
Γρηγόριος 14 Νοεμβρίου 1880 – 1884 γεννημένος στη Λέσβο, κατόπιν Τραπεζούντος (1884 - 1888), Ρόδου (1888 - 1893) και Δρυϊνουπόλεως (1894 - 1899).
Ιωακείμ 29 Δεκεμβρίου 1884 – 1889 κατόπιν Χαλκηδόνος
Φώτιος 19 Δεκεμβρίου 1889 – 1910
Σμάραγδος 5 Αυγούστου 1910 – 1912 από Μογλενών
Τιμόθεος 21 Ιουνίου 1912 – 1913 από Βοδενών
Βενιαμίν 10 Σεπτεμβρίου 1913 – 21 Ιουλίου 1925 κατόπιν Νικαίας και μετέπειτα Ηρακλείας
Μητροπολίτες Φιλιππουπόλεως (Βουλγαρική Εξαρχία)
Παΐσιος (Ζαφίρωφ) 1858 – 1872
Πανάρετος (Μισαΐκωφ) 1861 – 1883
Ναθαναήλ (Μποϊκίκεφ) 24 Μαρτίου 1891 – 18 Σεπτεμβρίου 1906 †
Μάξιμος (Πέλωφ) 1 Οκτωβρίου 1906 – 1 Μαρτίου 1938 †
Κύριλλος (Κωνσταντίνωφ) 29 Μαΐου 1938 – 1945
Μητροπολίτες Φιλιππουπόλεως (Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία)
Κύριλλος (Κωνσταντίνωφ) 1945 – 31 Δεκεμβρίου 1968
Βαρλαάμ (Πέσεφ) 9 Μαρτίου 1969 – 13 Νοεμβρίου 1986 †
Αρσένιος (Χακαντράκωφ) 8 Φεβρουαρίου 1987 – 13 Οκτωβρίου 2006
Νικολάι (Σεβαστιάνωφ) 4 Φεβρουαρίου 2007 – σήμερα

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Данчева-Василева 2009, σελ. 324.
  2. Кесякова και άλλοι 1999, σελ. 87.
  3. Кесякова και άλλοι 1999, σελ. 90, 94.
  4. J.-P. Migne, Patrologia graeca. τόμ. 92, 1064
  5. Schermann, T. (ed.) Prophetarum vitae fabulosae. Leipzig, 1907, 139
  6. 6,0 6,1 6,2 Данчева-Василева 2009, σελ. 325.
  7. Данчева-Василева 2009, σελ. 325-326.
  8. 8,0 8,1 8,2 Данчева-Василева 2009, σελ. 326.
  9. 9,0 9,1 9,2 Σταμούλης 1940, σελ. 181.
  10. Anonymi Professoris Epistulae (ed. A. Markopoulos). Berlin, 2000, № 63 = Лондон, Британска библиотека, ръкопис Add. 36749, л. 189.
  11. Gautier 1981, σελ. 151–152.
  12. «Theognostos, metropolitan of Philippopolis - Boulloterion 3404». Prosopography of the Byzantine World. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2022. 
  13. «Symeon, metropolitan of Philippoupolis [1029, 1032]». Prosopography of the Byzantine World. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2022. 
  14. G. Ficker, Erlasse des Patriarchen von Konstantinopel Alexios Studites. Kiel, 1911, 19, 26.
  15. 15,0 15,1 Gautier 1981, σελ. 152.
  16. «Konstantinos, metropolitan of Philippopolis». Prosopography of the Byzantine World. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2022. 
  17. Σφραγίδα «Βασιλείου Φιλιππουπόλεως» (συλλογή μολύβδινων σφραγίδων του Dumbarton Oaks, Washington).
  18. Gautier, P. (1972). Michel Italikos, Lettres et discours. Paris. σελίδες 26–28, 295. 
  19. Μητροπολίτης από Μ.Πρωτοσυγκέλλων, Αθηναγόρας (1932). «Ο θεσμός των συγκέλλων εν τω Οικουμενικώ Πατριαρχείω». Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών: 272. https://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/19053/article.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Ανακτήθηκε στις 31 Ιουλίου 2022. 
  20. Μητροπολίτης από Μ.Πρωτοσυγκέλλων, Αθηναγόρας (1932). «Ο θεσμός των συγκέλλων εν τω Οικουμενικώ Πατριαρχείω». Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών: 274. https://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/19053/article.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2022. 
  21. Μητροπολίτης από Μ.Πρωτοσυγκέλλων, Αθηναγόρας (1932). «Ο θεσμός των συγκέλλων εν τω Οικουμενικώ Πατριαρχείω». Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών: 278. https://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/19053/article.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2022. 

ΠηγέςΕπεξεργασία