Άνοιγμα κυρίου μενού

Κατάλογος γλωσσών και διαλέκτων της Ελλάδας

Αυτός είναι ο κατάλογος των γλωσσών που ομιλούνται στην Ελλάδα.

Ιστορία της ελληνικής γλώσσας
(δείτε επίσης: Ελληνικό αλφάβητο)
Πρωτοελληνική (περ. 3000 π.Χ.)
Μυκηναϊκή (περ. 1600–1200 π.Χ.)
Ομηρική (περ. 1200–800 π.Χ.)
Αρχαία ελληνική (περ. 800–300 π.Χ.)
Διάλεκτοι:
Αιολική, Αρκαδοκυπριακή,
ΑττικήΙωνική, Δωρική, Παμφυλιακή, Ομηρική
Μακεδονική
Ελληνιστική Κοινή (περ. από 330 π.Χ. ως 700)


Ιδιώματα: Ασιανισμός, Αττικισμός


Μεσαιωνική ελληνική (περ. 700–1700)
Νέα ελληνική γλώσσα (από το 1700)
Ιδιώματα: Δημοτική, Καθαρεύουσα, Αττικισμός
Διάλεκτοι:
Καππαδοκική, Κατωιταλική , Κρητική, Κυπριακή, Ποντιακή, Ρωμανιώτικη, Τσακωνική

Άλλες μορφές (από 19ο/20ό αιώνα)
Ελληνικός κώδικας Μπράιγ,
Ελληνική νοηματική γλώσσα,
Κώδικας Μορς

ΕλληνικάΕπεξεργασία

Γλώσσα Ως Επίσημη Γλώσσα
  Ελληνική Η επίσημη γλώσσα της Ελλάδας και της Κύπρου. Ομιλείται από όλον τον ελληνισμό και διακρίνεται σε διαλέκτους και τοπικά ιδιώματα.
Δημοτική -
Καθαρεύουσα Επίσημα πλέον ομιλείται μονάχα από την Εκκλησία της Ελλάδος

Νεοελληνικές διάλεκτοιΕπεξεργασία

Οι μεγαλύτερες διάλεκτοι της νεοελληνικής γλώσσας που ομιλούνται εντός τής επικράτειας του Ελληνικού, του Κυπριακού και του Ιταλικού κράτους είναι:

Διάλεκτος Περιοχή που ομιλείται
Κρητική Ομιλείται στην Κρήτη, και στην υπόλοιπη χώρα από τους Κρητικούς.
Κυπριακή Ομιλείται στην Κύπρο, κυρίως στις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, (μετά την εισβολή του 1974), άλλα και στις κατεχόμενες περιοχές (κυρίως στο Ριζοκάρπασο, από τους εγκλωβισμένους Ελληνοκύπριους).
Ποντιακή Ομιλείται σε όλη την Ελλάδα, από τους Πόντιους.
Τσακωνική Ομιλείται στο Ανατολικό τμήμα του Νομού Αρκαδίας (Κυνουρία).
Κατωιταλική Ομιλείται, από τους Ελληνόφωνους, στην Νότια Ιταλία (κυρίως στο Σαλέντο, στο Ρήγιο, και σε ελληνόφωνα χωριά), αλλά και στα Επτάνησα.
Καππαδοκική (υπό εξαφάνιση) Ομιλείται, από τους Ελληνόφωνους στο κεντρικό τμήμα της Τουρκίας (Καππαδοκία).
Πολίτικη Ομιλείται, από τους Έλληνες, στην Κωνσταντινούπολη.
Μαριουπολίτικη Ομιλείται, από τους Ελληνόφωνους, στην περιοχή της Κριμαίας, και στις γύρω χώρες.
Ρωμανιώτικη Ομιλείται, από τους Ελληνόφωνους Εβραίους.
Χειμαρριώτικη Ομιλείται, από την Ελληνική μειονότητα, στην Αλβανία (στην περιοχή της Χειμάρας).

ΆλλεςΕπεξεργασία

Άλλες γλώσσεςΕπεξεργασία

Με παραδοσιακή παρουσία στον ελλαδικό χώροΕπεξεργασία

Ιστορικές γλώσσες που εισήχθηκαν στην Ελληνική επικράτεια και χρησιμοποιούνται ακόμα:

Γλώσσα Περιοχή που Ομιλείται
Aθιγγανική Ομιλείται, σποραδικά σε όλη τη χώρα, από τους Ρομά.
Τούρκικη Ομιλείται, κυρίως σε περιοχές της Θράκης, από τον μουσουλμανικό πληθυσμό, και από Τούρκους, που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα.
Πομάκικη Ομιλείται, μόνο σε περιοχές της Θράκης, από τoν μουσουλμανικό πληθυσμό, στους Νομούς Ξάνθης και Ροδόπης, και σε μικρότερο βαθμό, στον Νομό Έβρου.
Βλάχικη Ομιλείται, σε όλη την Ελλάδα, από τους Βλάχικης καταγωγής (κυρίως όμως σε ορεινές περιοχές της Ηπείρου, της βόρειας Θεσσαλίας και της Μακεδονίας).
Αρβανίτικα Ομιλείται, από τους Αρβανίτες, κυρίως σε περιοχές της Πελοποννήσου (κυρίως στον Νομό Κορινθίας), της ανατολικής Στερεάς Ελλάδας (κυρίως στους Νομούς Αττικής και Βοιωτίας), της Άνδρου, της Ηπείρου, της Θράκης και της δυτικής Μακεδονίας.
Βλάχικη Μογλενίτικη Ομιλείται, σε περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας (στον Νομό Πέλλας, σε χωριά του Δήμου Αλμωπίας (Αρχάγγελος, Νότια κ.λ.π.), και στον Νομό Κιλκίς (Σκρα).
Μακεδονοσλαβική[σ 1] Ομιλείται, σε περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, και σε περιοχές κοντά στα σύνορα με την Βόρεια Μακεδονία (κυρίως όμως στον Νομό Φλώρινας, που ομιλείται σχεδόν σε όλο τον νομό, και τον Νομό Πέλλας, που ομιλείται κυρίως στην περιοχή της Αλμωπίας (Αριδαία και χωριά), ενώ απαντάται επίσης και σε χωριά της Καστοριάς.
Λαντίνο Ομιλείται, από τους Σεφαρδίτες Εβραίους, σε ορισμένες περιοχές της χώρας, όπως η Θεσσαλονίκη, η Ρόδος και σε περιοχές όπου υπάρχει Εβραϊκή μειονότητα. Η ισπανοεβραϊκή, έχει υποστεί την έντονη επίδραση της Εβραϊκής και γράφεται με χαρακτήρες του λατινικού αλφαβήτου στα περισσότερα μέρη, ενώ στο Ισραήλ προτιμάται το εβραϊκό αλφάβητο.
Αρμένικη Ομιλείται, σε όλη την Ελλάδα, σε περιοχές με αρμενικές κοινότητες, κυρίως στην Μακεδονία, τη Θράκη και την Κρήτη. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, μαζί με τους Έλληνες, κατέφυγε στην Ελλάδα και ένας αριθμός Αρμενίων.

Γλώσσες μεταναστώνΕπεξεργασία

Γλώσσες οι οποίες δεν έχουν ιστορική παρουσία στην Ελλάδα, αλλά εμφανίστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες:

Γλώσσα Περιοχή Ομιλητές
  Αλβανική Ομιλείται από τους μετανάστες από την Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο, και τους αλβανόφωνους της Βόρειας Μακεδονίας. 443.550 άτομα
  Ρωσική Ομιλείται από την πλειονότητα των ομογενών Ελλήνων από την πρώην Σοβιετική Ένωση, καθώς και από τους μετανάστες από την Ρωσία, την Ουκρανία και την Λευκορωσία. 73.631 άτομα
  Παντζάμπι Ομιλείται από τους μετανάστες από το Πακιστάν, το Αφγανιστάν, και άλλες χώρες της περιοχής, που μιλούν την γλώσσα.
  Αραβικά Ομιλείται από τους μετανάστες από την Αίγυπτο, την Αλγερία, τον Λίβανο, και άλλες χώρες της περιοχής της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, που μιλούν την γλώσσα.

Υπάρχουν επίσης μετανάστες που μιλούν άλλες γλώσσες, αλλά σε μικρότερους αριθμούς.[1] Κάποιες απ' αυτές είναι τα κουρδικά, φαρσί, πάστο, φιλιπινέζικα και σομάλι.

ΣτατιστικάΕπεξεργασία

Το 2001 η εταιρία δημοσκοπήσεων VPRC [1] πραγματοποίησε δημοσκόπηση σχετικά με τις γλώσσες, τις διαλέκτους και τα ιδιώματα που ομιλούνται στην Ελλάδα.

Η έρευνα έγινε σε δείγμα 1095 ατόμων, αριθμός μικρός για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Για παράδειγμα, ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία της έρευνας εγείρονται από τον μεγάλο αριθμό ομιλητών Ιταλικών πανελλαδικά (1,4%), από την ανυπαρξία ομιλητών Ποντιακών στην Αττική, από την ανυπαρξία ομιλητών Τσιγγάνικων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, από ένα μικρό αριθμό Πομάκων της Ροδόπης (Δυτική Θράκη) που ομιλούν και την Τουρκική κ.ά.

Τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν:

Όλοι σχεδόν οι ερωτηθέντες (98%) απάντησαν ότι θεωρούν ως μητρική τους γλώσσα την επίσημη ελληνική γλώσσα.

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

  1. Δεν υπάρχει στην ελληνική βιβλιογραφία κοινώς αποδεκτή ονομασία για τη σλαβικής προέλευσης γλώσσα που χρησιμοποιείται σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Trudgill P., 2000, "Greece and European Turkey: From Religious to Linguistic Identity". Στο: Stephen Barbour and Cathie Carmichael (eds.), Language and Nationalism in Europe, Oxford : Oxford University Press, σελ. 240-263.
  • Κωνσταντίνος Τσιτελίκης, 2001, "Μειονοτικές γλώσσες στην Ελλάδα", Στο: Α.-Φ. Χριστίδης, Εγκυκλοπαιδικός οδηγός για τη γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία