Ο Κνούτος Δ΄ της Δανίας ή Άγιος Κνούτος (Knud den Hellige, 104210 Ιουλίου 1086), βασιλιάς της Δανίας (1080 - 1086) ήταν ένας από τους νόθους γιους του βασιλιά της Δανίας Σβεν Έστριντσον, [2] διάδοχος του ετεροθαλούς αδελφού του Χάραλντ Γ΄ της Δανίας. Ο Κνούτος Δ΄ ήταν ένας φιλόδοξος βασιλιάς που κατόρθωσε να ενισχύσει σημαντικά το βασίλειο της Δανίας σε συνεργασία με την Ρωμαιοκαθολική εκκλησία ενώ είχε σχέδια και για το βασίλειο της Αγγλίας. Σκοτώθηκε από επαναστάτες (1086), είναι ο βασιλιάς της Δανίας που κηρύχθηκε πρώτος Άγιος από την Ρωμαιοκαθολική εκκλησία (1101).

Κνούτος Δ'
Christian-albrecht-von-benzon, the death of Canute the Holy.jpg
Περίοδος1080 - 10 Ιουλίου 1086
ΠροκάτοχοςΧάραλντ Γ΄ της Δανίας
ΔιάδοχοςΌλαφ Α΄ της Δανίας
Γέννηση1042[1]
Θάνατος10 Ιουλίου 1086
Όντενσε, Δανία
Τόπος ταφήςΣανκτ Κνουτς Κίρκε, Όντενσε
ΣύζυγοςΑδέλα της Φλάνδρας
ΕπίγονοιΚάρολος Α΄ της Φλάνδρας
Καικιλία Κνούτσντοτερ
Ίνγκεγκερντ Κνούτσντοτερ
ΠατέραςΣβεν Β΄ της Δανίας
ΜητέραΆγνωστη ερωμένη
ΘρησκείαΚαθολική Εκκλησία
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Η εκκλησία η βασική του προτεραιότηταΕπεξεργασία

Συμμετείχε στην επίθεση του πατέρα του στην Αγγλία (1069), όπως καταγράφεται από το Αγγλοσαξωνικό χρονικό ήταν ένας από τους αρχηγούς των επιδρομέων στη Αγγλία (1075), στην επιστροφή για την πατρίδα του ο στόλος του σταμάτησε στην Φλάνδρα η οποία ήταν σύμμαχος του εναντίον του Γουλιέλμου του Κατακτητή, [3] συμμετείχε σε άλλες δυο πετυχημένες επιδρομές στο Σέμπερ και στο Έστερ. Όταν πέθανε ο Σβεν Β΄ εξελέγη βασιλιάς ο αδελφός του Χάραλντ Γ΄ και ο ίδιος ο Κνούτος εξορίστηκε στην Σουηδία αλλά τον διαδέχθηκε στον θρόνο (1080). Με την άνοδο του στον θρόνο ο Κνούτος παντρεύτηκε την Αδέλα της Φλάνδρας, κόρη του Ροβέρτου Α΄, κόμη της Φλάνδρας με την οποία γέννησε τον Κάρολο της Φλάνδρας (1084) (όνομα σπάνιο για την Δανία) και δυο δίδυμες κόρες την Ίνγκεργερντ Κνουτσντότερ και την Σεσίλια Κνουτσντάτερ που γεννήθηκαν λίγο πριν τον θάνατο του. [4] Οι απόγονοι της Ινγκέριντ βασίλευσαν στην Σουηδία και την Νορβηγία με αυτόν τον τρόπο το αίμα του Κνούτου επέστρεψε στον θρόνο της Δανίας μέσω του βασιλιά Όλαφ Β΄. Ο Κνούτος αποδείχτηκε σύντομα ένας πολύ φιλόδοξος αλλά και θρησκευόμενος βασιλιάς, έκανε πολλές δωρεές στην εκκλησία και απαίτησε αυστηρή εφαρμογή των νόμων και των εορτών της, έκανε πολλές δωρεές στις εκκλησίες του Ντάμπλι, του Όντενσε, του Ρόσκιλε, του Βίμποργκ και ιδιαίτερα του Λουντ, επέβαλε την συμβολή των δεκάτων με την πολιτική αυτή η εκκλησία έγινε ισχυρός σύμμαχος με τον Κνούτο που τον βοήθησε να αυξήσει την εξουσία του. [5] Τον Μάιο του 1085 έγραψε γράμμα στο οποίο δωρίζει στον καθεδρικό ναό του Λουντ ο οποίος βρισκόταν τότε υπό κατασκευή μεγάλες εκτάσεις σε Σκανία, Σέλαιν και Άμεγια, [6] ίδρυσε και την σχολή του Καθεδρικού ναού του Λουντ. Οι κληρικοί απέκτησαν μεγάλα προνόμια απέναντι στους αγρότες, μπορούσαν να τους βάλουν επιπλέον φόρους, ο ίδιος ο Κνούτος κράτησε όμως το δικαίωμα να συγχωρεί τους παράνομους. [7]

Σκληρές αντιδράσεις από τους αγρότες για την φορολογική του πολιτικήΕπεξεργασία

Έκανε σημαντικές προσπάθειες να αυξήσει την βασιλική εξουσία σε βάρος της ανώτερης τάξης των φεουδαρχών. Ο βασιλιάς είχε την ιδιοκτησία της κοινής γης, της περιουσίας των ναυαγίων και των αγαθών των αλλοδαπών και των αγνοούμενων, ενώ έλαβε μέτρα προστασίας των ξένων κληρικών και εμπόρων. Οι διατάξεις αυτές έφεραν βίαιη αντίδραση εναντίον του από τους υπηκόους του. [8] Οι φιλοδοξίες του Κνούτου παρόλα αυτά ήταν πολιτικές: ως μικρανεψιός του Κνούτου του Μεγάλου, ο οποίος βασίλευσε στην Αγγλία, τη Δανία και τη Νορβηγία μέχρι το 1035, θεώρησε είναι ο νόμιμος δικαιούχος του αγγλικού στέμματος, βλέποντας τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή ως σφετεριστή. Με την καθοδήγηση του πεθερού του Ροβέρτου, κόμη της Φλάνδρας και του Όλαφ Γ΄ της Νορβηγίας ο Κνούτος συγκέντρωσε τον στόλο του στο Λίμφγιορ έτοιμος για επίθεση στην Αγγλία (1085), αλλά ευρισκόμενος στο Σλέσβιχ δέχθηκε την απειλή του Γερμανού αυτοκράτορα Ερρίκου Δ΄, κάτι που τον ανάγκασε να ακυρώσει την εκστρατεία του στην Αγγλία, αφού φοβόταν την επίθεση του Ερρίκου όσο απουσίαζε. Επιπλέον φιλοξενούσε στην αυλή του τον δραπέτη του Γερμανού αυτοκράτορα Ροβέρτο του Ρένφελντεν. [9] Οι πολεμιστές του στόλου του ήταν κατά βάση αγρότες, οι οποίοι επαναστάτησαν βλέποντας ότι χάνουν την σοδειά τους και ανακήρυξαν νέο βασιλιά της Δανίας τον αδελφό του Όλαφ. Ο Κνούτος τους επέτρεψε να επιστρέψουν και έστειλε εξορία τον Όλαφ στην Φλάνδρα, αλλά αυτό δεν τον έσωσε από την οργή τους. Ο Κνούτος προετοιμαζόταν να συγκεντρώσει ξανά τον στόλο του, όταν ξέσπασε νέα στάση στις αρχές του 1086, οπότε ο Κνούτος έφυγε για το Σλέσβιχ και στην συνέχεια για το Όντενσε, όπου αναζήτησε καταφύγιο στην ξύλινη εκκλησία του Σανκτ Άλμπαν. Όμως οι επαναστάτες μπήκαν στην εκκλησία και έσφαξαν τον Κνούτο, τον αδελφό του Βενέδικτο και 17 οπαδούς του μπροστά στο ιερό, [10] τον διαδέχθηκε ο ετεροθαλής αδελφός του Όλαφ ως Όλαφ Α΄ της Δανίας.

Αγιοποίηση του Κνούτου και θρύλοιΕπεξεργασία

 
Τα ερείπια του ναού του Αγίου Κνούτου

Σύντομα οι Δανοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με πολλά σημάδια, με τα οποία άρχισα να αναγνωρίζουν τον πρώην βασιλιά τους ως άγιο. Υπό το διάδοχο του, Όλαφ, λιμοί και πείνα θέρισαν την Δανία και οι κάτοικοι άρχισαν να το βλέπουν σαν οργή του Θεού για τον φόνο του βασιλιά τους, για τον οποίο ευθύνη είχε και ο ίδιος ο Όλαφ Γ΄. Επίσης πολλά θαύματα άρχισαν να παρατηρούνται γύρω από τον τάφο του. [11] Στις 19 Απριλίου 1101 μια ομάδα απεσταλμένων του βασιλιά Έρικ Γ΄ της Δανίας στον πάπα Πασχάλη Β΄ ανέφερε ότι ο βασιλιάς Κνούτος Δ΄ έχει αγιοποιηθεί από την κοινωνία της Δανίας. Ο πάπας εισάκουσε το λόγο τους, έτσι ο Κνούτος ήταν ο πρώτος Δανός βασιλιάς που αγιοποιήθηκε και η μνήμη του εορτάζεται την ημερομηνία δολοφονίας του στις 10 Ιουλίου. Στη Σουηδία και τη Φιλανδία η μέρα εορτής του Αγίου Κνούτου σχετίζεται με τον ανιψιό του Κνούτο Λαβάρντ. [12] Το 1300 τα υπολείμματα του Αγίου Κνούτου και του αδελφού του Βενέδικτου μεταφέρθηκαν στον Καθεδρικό ναό του Αγίου Κνούτου που ανεγέρθη προς τιμήν του και που τα υπολείμματά του είναι σήμερα ορατά. [13] Η βασιλεία του Κνούτου έχει περιγραφεί ποικιλοτρόπως: άλλοι τον έχουν χαρακτηρίσει αυταρχικό βασιλιά, άλλοι αυστηρό και άλλοι δίκαιο που έδινε μεγάλη προτεραιότητα σε θέματα θρησκείας. Η αιτία της δολοφονίας του είναι άγνωστη, με πιο πιθανή τη δυσαρέσκεια από τα πρόστιμα λόγω άρνησης των φόρων που είχε επιβάλει (1085). Τα έγγραφα της δωρεάς του στον Καθεδρικό ναό του Λουντ μας παρέχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με την ζωή στην Δανία στην εποχή προ Βίκινγκ[14] Η δωρεά στην αρχιεπισκοπή έγινε σύμφωνα με τις επιθυμίες του πατέρα του Σβεν Β΄. Ο γιος του Κνούτου και της Αδέλας της Φλάνδρας, Κάρολος έγινε -σύμφωνα με τα δικαιώματα από την πλευρά της μητέρα του- κόμης της Φλάνδρας (1119 - 1127) με το όνομα Κάρολος ο Καλός, εντούτοις πέθανε κι αυτός με τον ίδιο τρόπο με τον πατέρα του, αφού τον έσφαξαν οι επαναστάτες μπροστά στο ιερό του ναού. Σύμφωνα με τον Νίλς Λουντ η εκστρατεία που σχεδίαζε κατά της Αγγλίας, η οποία τελικά δεν πραγματοποιήθηκε, σηματοδοτεί το τέλος της εποχής των Βίκινγκ.

Στην Ισπανία η εορτή του Αγίου Κνούτου μετατράπηκε σε κίνημα νομιμοποίησης της μαριχουάνας, επειδή συμπτωματικά μια νέα έκδοση του τσιγάρου της μαριχουάνας είχε το όνομα του Κνούτου. [15]

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Νυμφεύτηκε την Αδέλα της Φλάνδρας, κόρη του Ροβέρτου Α΄ κόμη της Φλάνδρας και είχε τέκνα:

  • Κάρολος Α΄ 1084-1127, κόμης της Φλάνδρας, ο λεγόμενος Καλός. Ανακηρύχθηκε ευλογημένος.
  • Καικιλία π. 1083-1131, παντρεύτηκε τον Σουηδό ευγενή Έρικ, που έγινε κόμης του Φάλστερ στη Δανία.
  • Ίνγκεγκερτ γενν. π. 1083, παντρεύτηκε τον Σουηδό ευγενή Φόλκε τον Παχύ.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Knud den Hellige Aarhus Universitet
  2. Stefan Pajung, Knud den Hellige ca. 1042–1086, danmarkshistorien.dk, Aarhus University, 22 January 2010
  3. Knud 4. den Hellige at Gyldendals Åbne Encyklopædi
  4. Cawley, Charles, DENMARK, Medieval Lands database, Foundation for Medieval Genealogy.
  5. Bricka, Carl Frederik, Dansk Biografisk Lexikon, vol. IX [Jyde – Køtschau], 1895, pp.260–263.
  6. Knud den Helliges gavebrev 1085, danmarkshistorien.dk, Aarhus University, 6 June 2010
  7. Knud den Helliges gavebrev 1085, danmarkshistorien.dk, Aarhus University, 6 June 2010
  8. Bricka, Carl Frederik, Dansk Biografisk Lexikon, vol. IX [Jyde – Køtschau], 1895, pp.260–263.
  9. Bricka, Carl Frederik, Dansk Biografisk Lexikon, vol. IX [Jyde – Køtschau], 1895, pp.260–263.
  10. Stefan Pajung, Knud den Hellige ca. 1042–1086, danmarkshistorien.dk, Aarhus University, 22 January 2010
  11. Farmer, David Hugh (1997). The Oxford dictionary of saints (4. ed.). Oxford [u.a.]: Oxford Univ. Press. p. 87.
  12. The Scandinavian Remedy: The murder at Haraldsted, published 3 of Januari 2009, retrieved 8 Januari 2012.
  13. Stefan Pajung, Knud den Hellige ca. 1042–1086, danmarkshistorien.dk, Aarhus University, 22 January 2010
  14. Knud den Helliges gavebrev 1085, danmarkshistorien.dk, Aarhus University, 6 June 2010
  15. "El País", 1 January 2003

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • The Oxford Illustrated History of the Vikings. Ed., Peter Sawyer. Oxford University Press, New York, 1997. Chapter Seven: "The Danish Empire and the End of the Viking Age" by Niels Lund. The quote is from page 181.
  • The Oxford Dictionary of Saints. Ed David High Farmer. Oxford University Press, 2004. See the entry on St Canute.
  • Farmer, David Hugh (1997). The Oxford dictionary of saints (4. ed.). Oxford [u.a.]: Oxford Univ. Press.
  • The Scandinavian Remedy: The murder at Haraldsted

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Κνούτος Δ΄ της Δανίας
Γέννηση: 1042 Θάνατος: 10 Ιουλίου 1086
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Χάραλντ Γ΄
Βασιλιάς της Δανίας
 

1080 - 1086
Διάδοχος
Όλαφ της Πείνας
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Canute IV of Denmark της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).