H Μέριλιν Μονρόε (Marilyn Monroe, προφορά στα Αγγλικά: [/ˈmæɹɪlɪn mənˈɹoʊ/], 1 Ιουνίου 1926 - 5 Αυγούστου 1962, γεννημένη ως Νόρμα Τζιν Μόρτενσον (Norma Jeane Mortenson), ήταν Αμερικανίδα ηθοποιός, σύμβολο του σεξ τη δεκαετία του 1950.

Μέριλιν Μονρόε
Marilyn Monroe in 1952 TFA.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Marilyn Monroe (Αγγλικά)
Γέννηση1  Ιουνίου 1926[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14]
Λος Άντζελες[15]
Θάνατος4  Αυγούστου 1962[16] ή 5  Αυγούστου 1962[17]
Μπρέντγουντ
Αιτία θανάτουυπερβολική δόση βαρβιτουρικών
Συνθήκες θανάτουαυτοκτονία
Τόπος ταφήςWestwood Village Memorial Park Cemetery (34°3′30″ s. š., 118°26′23″ z. d.)
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΘρησκείαΙουδαϊσμός
Χριστιανισμός
Ύψος168 εκατοστόμετρο[18], 165 εκατοστόμετρο[18] και 65,5 ίντσα[18]
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΑμερικανικά αγγλικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά[19]
ΣπουδέςUniversity High School
Ινστιτούτο θεάτρου και κινηματογράφου Λι Στράσμπεργκ
Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες (από 1951)
Van Nuys High School[20]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταηθοποιός ταινιών
μοντέλο
παραγωγός ταινιών
τραγουδίστρια
αυτοβιογράφος
Playmate
φωτομοντέλο
Περίοδος ακμής1945 - 1962
Οικογένεια
ΣύζυγοςJames Dougherty (1942–1946)
Τζο Ντι Μάτζιο (1954–1955)
Άρθουρ Μίλερ (1956–1961)
ΓονείςCharles Stanley Gifford και Gladys Moore[21]
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΧρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α' γυναικείου ρόλου σε μουσική ή κωμική ταινία (1959)
Βραβεία Νταβίντ ντι Ντονατέλο
Targa d'Oro (1958)
Henrietta Award (1961)
Ιστότοπος
www.marilynmonroe.com
Υπογραφή
Marilyn Monroe Signature.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Marilyn Monroe photo pose Seven Year Itch.jpg

Η ζωή τηςΕπεξεργασία

Νόρμα Τζιν Μόρτενσον ήταν το όνομα με το οποίο τη δήλωσε η μητέρα της στο ληξιαρχείο από το όνομα ενός περιστασιακού συντρόφου της, ο οποίος είχε σκοτωθεί σε δυστύχημα. Νόθο παιδί της Γκλάντυς Περλ Μπαίηκερ και άγνωστου πατέρα, πέρασε άσχημη παιδική ηλικία: η μητέρα της νοσηλεύτηκε αρκετές φορές σε ψυχιατρικά ιδρύματα, ενώ η ίδια φιλοξενήθηκε ως ψυχοπαίδι σε διάφορες οικογένειες. Εννέα ετών μπήκε σε ορφανοτροφείο, στα έντεκά της έμενε σε μια φίλη της μητέρας της και σε ηλικία δεκαέξι ετών εγκατέλειψε το σχολείο για να παντρευτεί έναν νεαρό εργάτη[22]. Κατά την περίοδο του πολέμου εργάστηκε σε εργοστάσιο κατασκευής αλεξιπτώτων. Σε ηλικία είκοσι ετών ήταν ήδη παντρεμένη και διαζευγμένη. Αλλά ήταν μία πολύ όμορφη νεαρή γυναίκα με αισθησιακό σώμα που εξέπεμπε έντονο ερωτισμό. Πρώτος ο φωτογράφος του στρατού Ντ. Κόνοβερ ανακάλυψε αυτή τη σχεδόν μυστικιστική, σαγηνευτική σχέση που είχε με τον φακό, την έκανε από καστανή ξανθιά και της άνοιξε το δρόμο για την 20th Century Fox. Τα πρώτα χρόνια δεν ήταν ρόδινα, καθώς ξεκίνησε ως μοντέλο - κομπάρσος. Οι πρώτες της επιτυχίες ως ηθοποιού ήρθαν το 1950 με τις ταινίες Η Ζούγκλα της Ασφάλτου του Τζον Χιούστον και Όλα για την Εύα με τη Μπέτι Ντέιβις. Την ίδια περίοδο προκλήθηκε σκάνδαλο όταν και γνωστοποιήθηκε ότι παλιότερα είχε ποζάρει γυμνή για το περιοδικό «Playboy».

Η πλευρά της αθώας και σεξουαλικής καλλονής εκφράστηκε με τον πειστικότερο τρόπο στο Οι άντρες προτιμούν τις ξανθιές (1953) δίπλα στην Τζέιν Ράσελ. Το 1955 πρωταγωνίστησε στην ταινία «Επτά χρόνια φαγούρα». Ο δεύτερος σύζυγός της ήταν ο παίκτης του μπέιζμπολ Τζο ντι Μάτζιο με τον οποίο και χώρισε μετά από εννεάμηνη συμβίωση. Ήθελε να παίξει σε σοβαρούς ρόλους γι' αυτό και φοίτησε στο Άκτορς Στούντιο της Νέας Υόρκης. Το 1956 έπαιξε στην ταινία «Στάση του Λεωφορείου» για την οποία προτάθηκε για χρυσή σφαίρα. Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε τον συγγραφέα Άρθουρ Μίλλερ. Είχε συνεργαστεί με τον Σερ Λόρενς Ολίβιε. Το 1959 συμπρωταγωνίστησε μαζί με τον Τζακ Λέμον και τον Τόνι Κέρτις στην ταινία Μερικοί το προτιμούν καυτό, όπου και θριάμβευσε.

Η ταινία του Τζον Χιούστον "Οι Αταίριαστοι" αποδείχθηκε προφητική για την πρωταγωνίστρια Μέριλιν Μονρόε. Το σενάριο υπέγραψε ο Άρθουρ Μίλλερ, ο οποίος το έγραψε ειδικά για την Μέριλιν. Η ταινία γυρίστηκε το 1960 και προβλήθηκε το 1961 όταν το ζευγάρι είχε χωρίσει. "Πρόκειται", όπως έλεγε ο συγγραφέας, "για την αδυναμία των ανθρώπων να συνάψουν μεταξύ τους σχέσεις σταθερές και ασφαλείς. Πρόκειται για την τραγωδία του χωρισμού". Τον Ιανουάριο του 1961 η 35χρονη τότε σταρ υπέβαλε αίτηση διαζυγίου στο δικαστήριο του Χουάρεθ στο Μεξικό εναντίον του συζύγου της Άρθουρ Μίλλερ λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων[23]. Αργότερα εισήχθη σε ψυχιατρική κλινική. Το 1962 απολύθηκε από την εταιρεία 20th Century Fox, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας Κάτι πρέπει να δώσεις, που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, λόγω της ασυνέπειας, των αργοποριών και των ιδιοτροπιών της. Η αποζημίωσή της ήταν 200.000 δολάρια.

Ο θάνατός τηςΕπεξεργασία

 
Η Μονρόε το 1962

Η Μέριλιν Μονρόε βρέθηκε νεκρή στις 3:45 π.μ., ξημερώματα Κυριακής 5 Αυγούστου του 1962, στο σπίτι της στο προάστιο Μπρέντγουντ του Λος Άντζελες. Ο θάνατός της αποδόθηκε σε υπερβολική δόση υπνωτικών χαπιών. Η είδηση του τόσο απροσδόκητου τέλους της έκανε τον γύρο του κόσμου. Οι συνθήκες του θανάτου της παραμένουν ανεξήγητες. Το μυστήριο δεν έχει ακόμη λυθεί ενώ εκδοχές και σενάρια διατυπώνονται από τότε αδιαλείπτως. Ποιο ρόλο έπαιξε η σχέση της με τους αδελφούς Κένεντι και σε ποιο βαθμό είναι αναμεμιγμένη η CIA; Ο δεύτερος σύζυγός της, πρωταθλητής του μπέιζμπολ Τζο Ντι Μάτζιο, κατηγόρησε ευθέως το Χόλιγουντ και τους Κένεντι, ενώ ο τρίτος, ο θεατρικός συγγραφέας Άρθουρ Μίλερ απέκλεισε το ενδεχόμενο της αυτοκτονίας. "Σε κάθε 100 κυβικά εκατοστά του αίματος της νεκρής υπήρχαν 4,5 χιλιοστόγραμμα υπνωτικού φαρμάκου. Αρκούν 2,5 για να προκαλέσουν τον θάνατον", απεφάνθησαν μετά την ιατροδικαστική εξέταση. Η Μονρόε βρέθηκε νεκρή από την οικονόμο της. Στο ένα χέρι κρατούσε το ακουστικό του τηλεφώνου ενώ δίπλα της υπήρχε ένα κενό φιαλίδιο υπνωτικών. Έσβησε στα 36 της. Ο θάνατός της γέννησε τον μύθο του αιώνιου θηλυκού. Είπε, κάποτε, για τη ζωή της: "Θα ήταν μια ανακούφιση εάν τελείωνε. Είναι σαν να βρίσκεσαι σε έναν αγώνα δρόμου, να φτάνεις κάπου κι έπειτα να ξαναρχίζεις από την αρχή"[24].

Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την έχει κατατάξει έκτη στη λίστα με τις 25 μεγαλύτερες σταρ όλων των εποχών.[25]

ΦιλμογραφίαΕπεξεργασία

Χρονιά Αγγλικός Τίτλος Ελληνικός τίτλος Ρόλος Σκηνοθέτης
1947 The Shocking Miss Pilgrim Χειριστής τηλεφώνου (δεν της έχει πιστωθεί) Τζορτζ Σίτον
1947 Dangerous Years Επικίνδυνα χρόνια Έβι Άρθουρ Πίροσν
1948 You Were Meant for Me Φλάππερ (δεν της έχει πιστωθεί) Ελόιντ Μπέικον
1948 Scudda Hoo! Scudda Hay! Μπέτι (δεν της έχει πιστωθεί) Χιου Χέρμπερτ
1948 Green Grass of Wyoming Χορεύτρια στην πλατεία (δεν της έχει πιστωθεί) Λούις Κινγκ
1948 Ladies of the Chorus Η βασίλισσα της παράστασης Πέγκι Μάρτιν Φιλ Κάρφσον
1949 Love Happy πελάτισσα του Γκρυνιόν (δεν της έχει πιστωθεί) Ντέιβιντ Μίλερ
1950 A Ticket to Tomahawk Κλάρα (δεν της έχει πιστωθεί) Ρίτσαρντ Σέιλ
1950 Right Cross Ντάσκι Λεντού (δεν της έχει πιστωθεί) Τζον Στέρτζις
1950 The Fireball Πόλι Τέι Γκάρνετ
1950 The Asphalt Jungle Η Ζούγκλα της Ασφάλτου Άντζελα Φίνλεϊ Τζον Χιούστον
1950 All About Eve Όλα για την Εύα κα. Κλώντια Κάσουελ Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς
1951 Love Nest Ρομπέρτα Στίβενς Τζόζεφ Μ. Νιούμαν
1951 Let's Make It Legal Τζόις Μάνερινγκ Ρίτσαρντ Σέιλ
1951 Home Town Story Ίρις Μάρτιν Άρθουρ Πίρσον
1951 As Young as You Feel Όσο νέος νιώθεις Χάριετ Χάρμαν Τζόουνς
1952 O. Henry's Full House Άτομο που περπατά στον δρόμο Χένρι Κόστερ
1952 Monkey Business Ο Βαρνάβας, η Εντβίνα, η Μαϊμού και το Μπογκόμολετς Λόις Λόρελ Χάουαρντ Χοκς
1952 Clash by Night Σύγκρουση εραστών Πέγκι Φριτς Λανγκ
1952 We're Not Married! Αν ο Γάμος σας Ήταν Άκυρος τι θα Κάνατε; Άναμπελ Νόρις Έντμουντ Γκούλντινγκ
1952 Don't Bother to Knock Το έκτο κλειδί της γκαρσονιέρας / Φλογισμένα χείλη Νελ Φορμπς Ρόι Ουόρντ Μπέικερ
1953 Niagara Νιαγάρας Ρόουζ Λούμις Χένρι Χάθαγουεϊ
1953 Gentlemen Prefer Blondes Οι άντρες προτιμούν τις ξανθιές Λορελέι Λι Χάουαρντ Χοκς
1953 How to Marry a Millionaire Πως να παντρευτείτε έναν εκατομμυριούχο Πόλα Ντεμπεβουάζ Ζαν Νεγκουλέσκο
1954 River of No Return Ποτάμι χωρίς επιστροφή Κέι Ουέστον Ότο Πρέμιγκερ
1954 There's No Business Like Show Business Ο χορός είναι η ζωή μου Βίκι Ουόλτερ Λανγκ
1955 The Seven Year Itch Επτά χρόνια φαγούρας Το κορίτσι Μπίλι Γουάιλντερ
1956 Bus Stop Στάση λεωφορείου Σερί Τζόσουα Λόγκαν
1957 The Prince and the Showgirl Ο πρίγκηπας και η χορεύτρια Έλζι Μαρίνα Λόρενς Ολίβιε
1959 Some Like It Hot Μερικοί το προτιμούν καυτό Σούγκαρ Κέιν Κοβάλτσικ Μπίλι Γουάιλντερ
1960 Let's Make Love Έλα ν' αγαπηθούμε Αμάντα Ντελ Τζορτζ Κιουκόρ
1961 The Misfits Οι αταίριαστοι Ρόσλιν Τέιμπερ Τζον Χιούστον
1962 Something's Got To Give (Ημιτελές) Έλεν Ουάγκσταφ Άρντεν Τζορτζ Κιουκόρ

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Marilyn Monroe Biography».
  2. 2,0 2,1 birth certificate.
  3. 3,0 3,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  4. 4,0 4,1 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11916572r. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  5. 5,0 5,1 (Αγγλικά) SNAC. w6rf6f17. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 725. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 filmportal.de. 26055af799ba47a89b4c7408bc4a1771. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 FemBio. 19942. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 Dutch Top 40. marilyn-monroe. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 (Γερμανικά) Munzinger-Archiv. 00000005823. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. 11,0 11,1 (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. brockhaus.de/ecs/julex/article/monroe-marilyn. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  12. 12,0 12,1 «Gran Enciclopèdia Catalana» (Καταλανικά) Grup Enciclopèdia Catalana. 0043457.
  13. 13,0 13,1 GeneaStar. monroe.
  14. 14,0 14,1 Roglo. p=norma+jeane;n=mortenson.
  15. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  16. (Αγγλικά) Find A Grave. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2019.
  17. (Αγγλικά) Library of Congress Authorities. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. n79055651. Ανακτήθηκε στις 20  Σεπτεμβρίου 2020.
  18. 18,0 18,1 18,2 themarilynmonroecollection.com/marilyn-monroe-true-size/. Ανακτήθηκε στις 23  Οκτωβρίου 2019.
  19. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11916572r. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  20. Ανακτήθηκε στις 10  Ιουλίου 2019.
  21. 21,0 21,1 Leo van de Pas: (Αγγλικά) Genealogics. 2003.
  22. Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, «Μονρόε Μαίριλυν», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Εκδοτική Αθηνών, τομ.6, (1987), σελ.235-236
  23. "Αταίριαστοι" και αμετανόητοι, Ιστορικό Λεύκωμα 1961, σελ. 152, Καθημερινή (1997)
  24. Μέριλιν Μονρόε: Ένας μύθος πεθαίνει, Ιστορικό Λεύκωμα 1962, σελ. 138-141, Καθημερινή (1997)
  25. «AFI's 100 Years...100 Stars». American Film Institute. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2006. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία