Μανάγουλη Φωκίδας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 38°23′45″N 21°53′42″E / 38.39583°N 21.89500°E / 38.39583; 21.89500

Η Μανάγουλη είναι πεδινό χωριό της Δωρίδας στην Περιφερειακή ενότητα Φωκίδας με υψόμετρο 12 μέτρα.[1]

Μανάγουλη
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Μανάγουλη
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΣτερεάς Ελλάδας
ΔήμοςΔωρίδος
Δημοτική ΕνότηταΕυπαλίου
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΝομός Φωκίδος
Υψόμετρο12
Πληθυσμός321 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.33056
Τηλ. κωδ.+30 26340

Γεωγραφία - ΙστορίαΕπεξεργασία

Η Μανάγουλη βρίσκεται στα δυτικά όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας και κοντά στα παράλια του Κορινθιακού κόλπου. Είναι κτισμένη στο κέντρο της πεδιάδας του ποταμού Μόρνου, σε απόσταση 69 χλμ. ΝΔ. από το Λιδωρίκι, μόλις 6 χλμ. Α. από την Ναύπακτο και 6 χλμ. ΝΔ. από το Ευπάλιο. Οι κάτοικοί της ασχολούνται με την γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Παράγουν καλαμπόκι, τριφύλλι και εσπεριδοειδή. Σύμφωνα με ορισμένους το όνομά της είναι σύνθετο και προέρχεται από τις λέξεις "Μάνα" και "Γούλιασμα" η οποία σημαίνει τη λάσπη που εναποθέτουν τα νερά του ποταμού όταν υπερχειλίουν δημιουργώντας εύφορα και παραγωγικά χωράφια.[2]

Στα νότια της Μανάγουλης βρίσκονται τα Κουτσούκια, θερινός παραθαλάσσιος οικισμός με λιγοστά σπίτια και βορειοδυτικά ο οικισμός Ρούτσος. Νοτιοανατολικά στη Χιλιαδού υπάρχουν ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα καταλύματα, εκτεταμένη πλαζ για θαλασσινά μπάνια και ρεμέτζο σκαφών αναψυχής. Στο χωριό δραστηριοποιείται ο Λαογραφικός Περιβαλλοντικός Σύλλογος Μανάγουλης με σκοπό, μεταξύ των άλλων, την αναζήτηση, μελέτη και προβολή της ιστορίας και των λαογραφικών στοιχείων του χωριού και της ευρύτερης περιοχής.

Ο ενοριακός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη. Το εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής (Παναγία Φανερωμένη), που είναι χτισμένο πάνω σε λόφο στον χώρο αρχαίου ναού του Απόλλωνος και που στον περίβολό του υπάρχουν κατάλοιπα αρχαίου άλσους ελαιών, πανηγυρίζει την Παρασκευή του Πάσχα. Ανατολικά της εκκλησίας (στη θέση Γουβός) πιθανολογείται η αρχαία πόλη των Ερυθρών, που την αναφέρει ο Θουκυδίδης.

ΔιοικητικάΕπεξεργασία

Μετά την απελευθέρωση αναφέρεται επίσημα το 1869 ΦΕΚ 57Α - 31/12/1869 αποσπάται από τον τότε δήμο Ποτιδανείας και να προσαρτάται στον τότε δήμο Οινεώνος. Το 1924 με το ΦΕΚ 135Α - 17/06/1924 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας.[3] Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ως κοινότητα έχει πληθυσμό 579 κατοίκους, ενώ ως οικισμός 321 και με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης από το 2011 μαζί με τον Λόγγο και τη Χιλιαδού αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Μανάγουλης της Δημοτικής Ενότητας Ευπαλίου του Δήμου Δωρίδος.[4]

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία
Απογραφή 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 508[5] 495[6] 473[7] 493[8] 344[9] 347[10] 321

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

 
O προπονητής Νόνι Λίμα και ο στράικερ Πάνος Κυριαζής

Ο Α.Ο. Δωρικός είναι αθλητικός σύλλογος της Φωκίδας, με έδρα το χωριό Μανάγουλη της επαρχίας Δωρίδας. Η μεγαλύτερη διάκριση στην ιστορία του είναι η κατάκτηση του πρωταθλήματος της Α΄Κατηγορίας Ε.Π.Σ. Φωκίδας και η συμμετοχή του στο Ειδικό πρωτάθλημα της Ε.Π.Ο.[11] για την άνοδο στη Δ΄Εθνική κατηγορία, την περίοδο 1998-99, με προπονητή το Νόνι Λίμα.

Το 2010 ο Δωρικός αναδείχθηκε για 2η φορά στα χρονικά πρωταθλητής Φωκίδας, αλλά δεν δήλωσε συμμετοχή στο Περιφερειακό Πρωτάθλημα, λόγω οικονομικών κυρίως προβλημάτων[12].

Για τις επόμενες δύο ποδοσφαιρικές περιόδους 2010-2011 και 2011-2012 το σωματείο παρέμεινε ανενεργό. Το 2012 δήλωσε συμμετοχή στο Β' τοπικό Πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Φωκίδας, όπου αναδείχθηκε πρωταθλητής, και προβιβάστηκε στο Α' τοπικό. Το σωματείο έχει πλέον μετονομαστεί σε Α.Ο. ΔΩΡΙΕΙΣ διατηρώντας την έδρα του καθώς και τη δωρική περικεφαλαία που υπήρχε στο σήμα του μπροστά από μια ασπίδα και ένα ξίφος, πλαισιωμένη με δάφνες. Στις 18 Φεβρουαρίου του 2015 η ομάδα αναδείχθηκε Κυπελλούχος Φωκίδας[13], επικρατώντας στον Τελικό του γηπέδου της Άμφισσας με σκορ 1-0 του Αστέρα Ιτέας.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 263, τομ. 26. 
  2. «ΜΑΝΑΓΟΥΛΗ (Χωριό) ΕΥΠΑΛΙΟ - GTP». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  3. «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  4. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10669 (σελ. 195 του pdf)
  5. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 180 του pdf. https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf. 
  6. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 173 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf. 
  7. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 170 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf. 
  8. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 181 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf. 
  9. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991, σελ. 226 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf. 
  10. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001, σελ. 225 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf. 
  11. Φύλλο "Αθλητικής Ηχούς", της 21 Μαΐου 1999, σελ. 14-"Τα μπαράζ για τη Δ΄Εθνική"
  12. Τοπικό ιστολόγιο Ναυπακτίας-Δωρίδας
  13. Ναυπακτία News: "Στους Δωριείς το Κύπελλο Φωκίδας"