Άνοιγμα κυρίου μενού

Μαρία Κλοτθίλδη της Γαλλίας

Κλοτθίλδη της Γαλλίας (1759-1802), πριγκίπισσα της Γαλλίας και αργότερα βασίλισσα της Σαρδηνίας

Η Μαρία Κλοτθίλδη της Γαλλίας[2][3] (Μαρία Αδελαΐδα Κλοτθίλδη Χαβιέρ, 23 Σεπτεμβρίου 1759 - 7 Μαρτίου 1802), γνωστή ως "Κλοτίλντα" στην Ιταλία, ήταν βασίλισσα της Σαρδηνίας με γάμο με τον Κάρολο Εμμανουήλ Δ΄ της Σαρδηνίας. Ήταν η μικρότερη αδελφή του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ της Γαλλίας. Ήταν πολιτικά ενεργή και ενήργησε ως de facto πρώτη υπουργός του συζύγου της κατά τη διάρκεια της βασιλείας του.[4]

Μαρία Κλοτίλδη της Γαλλίας
Painting of Marie Clotilde of France while Princess of Piedmont.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Clotilde de France (Γαλλικά)
Γέννηση23  Σεπτεμβρίου 1759[1]
Βερσαλλίες
Θάνατος7  Μαρτίου 1802[1]
Νάπολη
Αιτία θανάτουμολυσματική ασθένεια
Τόπος ταφήςSanta Caterina a Chiaia
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητααριστοκράτης
Οικογένεια
ΣύζυγοςΚάρολος Εμμανουήλ Δ΄ της Σαρδηνίας
ΓονείςΛουδοβίκος Φερδινάνδος της Γαλλίας και Μαρία Ιωσηφίνα της Σαξονίας
ΑδέλφιαΛουδοβίκος ΙΣΤ΄ της Γαλλίας
Λουδοβίκος ΙΗ΄ της Γαλλίας
Κάρολος Ι΄ της Γαλλίας
Μαρία Θηρεσία των Βουρβόνων
Ελισάβετ της Γαλλίας
Μαρία Ζεφυρίνα της Γαλλίας
Χαβιέ, Δούκας της Ακουιτάνης
Λουί, δούκας της Βουργουνδίας
ΟικογένειαΟίκος των Βουρβώνων
Υπογραφή
Signature of Marie Clotilde de France, 1793.jpg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Πριγκίπισσα της ΓαλλίαςΕπεξεργασία

 
Η Κλοτθίλδη και ο αδερφός της Κάρολος καβαλικεύουν μια κατσίκα.

Γεννημένη στις Βερσαλλίες, η Κλοτθίλδη ήταν η μεγαλύτερη κόρη του Λουδοβίκου Φερδινάνδου, δελφίνου της Γαλλίας, και της Μαρίας Ιωσηφίνας της Σαξονίας. Ως εγγονή του βασιλιά, ήταν μια Μικρή Πριγκίπισσα της Γαλλίας. Μετά το θάνατο του παππού τους τον Μάιο του 1774, ο μεγαλύτερος αδερφός της, Λουδοβίκος Αύγουστος, έγινε βασιλιάς ως Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ της Γαλλίας.

Η Κλοτθίλδη και η μικρότερη αδερφή της Ελισάβετ ανατράφηκαν από την κυρία Μαρσάν. Οι αδελφές θεωρήθηκαν πολύ ανόμοιες στην προσωπικότητα. Λόγω του βάρους της, η Κλοτθίλδη αποκαλούταν "Χοντρή Κυρία" στην παιδική της ηλικία[5]. Ενώ η Ελισάβετ περιγράφηκε ως "περήφανη, άκαμπτη και παθιασμένη", η Κλοτθίλδη ήταν "προικισμένη με την πιο ευτυχισμένη διάθεση, η οποία χρειάζονταν μόνο καθοδήγηση και ανάπτυξη"[6]. Ενώ η Κλοτθίλδη περιγράφηκε ως πεισματική μαθήτρια, "που την αγάπησαν όλοι όσοι την πλησίασαν", η Ελισάβετ αρνήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα να μελετήσει, δηλώνοντας ότι "υπήρχαν πάντα άνθρωποι που είχαν καθήκον να σκεφτούν για τους πρίγκιπες" και συζητούσε γι' αυτό το θέμα με ανυπομονησία.[7] Λόγω των διαφορών τους, η κυρία ντε Μαρσάν, η οποία δεν ήταν σε θέση να χειριστεί την Ελισάβετ, προτιμούσε την Κλοτθίλδη, προακαλώντας την ζήλεια της Ελισάβετ και δημιούργησε μια ανταγωνιστικότητα μεταξύ των αδελφών.[8] Η σχέση τους βελτιώθηκε όταν η Ελισάβετ αρρώστησε και η Κλοτθίλδη επέμενε να τη φροντίσει, κατά τη διάρκεια της οποίας επίσης της δίδαξε το αλφάβητο και της έδωσε ένα ενδιαφέρον για τη θρησκεία, που προκάλεσε μια μεγάλη αλλαγή στην προσωπικότητα της Ελισάβετ και έγινε τόσο φίλη της, δασκάλα και σύμβουλος[9].

Η Κλοτθίλδη δεν είχε καλή σχέση με την σύζυγο του αδερφού της, Μαρία Αντουανέτα, η οποία φέρεται να δήλωσε υπερβολικά ανοιχτά ότι προτιμούσε την αδελφή της, Ελισάβετ, κάτι που προκάλεσε κάποιο σκάνδαλο στο βασίλειο[10].

ΓάμοςΕπεξεργασία

Η Κλοτθίλδη προσαρμόστηκε πρόωρα στην αυστηρή καθολική αφοσίωση και είχε την επιθυμία να ακολουθήσει το παράδειγμα της θείας της, Λουίζας, και να ενταχθεί στο Τάγμα των Καρμελιτών[11]. Αντιθέτως, το Φεβρουάριο του 1775 η Κλοτθίλδη αρρβωνιάστηκε επισήμως από τον αδελφό της, βασιλιά Λουδοβίκο ΙΣΤ΄, με τον Κάρολο Εμμανουήλ, τον πρίγκηπα του Πεδεμόντιου, τον μεγαλύτερο γιο του Βίκτωρα Γ΄ της Σαρδηνίας και της Μαρίας Αντωνίας Φερδινάνδας της Ισπανίας. Η Κλοτθίλδη δεν ήθελε να παντρευτεί, αλλά προσαρμόστηκε στην επιθυμία του αδελφού της. Ρώτησε την πριγκίπισσα ντε Λαμπάλ για την προσωπικότητα του μέλλοντα συζύγου της και διδάχθηκε ιταλική για να εκπληρώσει τον ρόλο της ως τελική βασίλισσα της Σαρδηνίας.

Στις 27 Αυγούστου 1775, ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ πάντρεψε την αδερφή του Κλοτθίλδη δι' αντιπροσώπου με τον Κάρολο Εμμανουήλ. Κατά την αποχώρηση της Κλοτθίλδης από τη Γαλλία, ο αποχαιρετισμός μεταξύ των δύο αδελφών περιγράφτηκε ως έντονος και η Ελισάβετ δεν μπορούσε να αφήσει την Κλοτθίλδη, σχολίασε η βασίλισσα Μαρία Αντουανέτα: «Η αδελφή μου Ελισάβετ είναι ένα γοητευτικό παιδί που έχει νοημοσύνη, και πολύ χάρις, κι έδειξε το μεγαλύτερο συναίσθημα και πολύ παραπάνω από την ηλικία της, στην αποχώρηση της αδελφής της. Το φτωχό κοριτσάκι ήταν απελπισμένο και καθώς η υγεία της είναι πολύ ευαίσθητη αρρώστησε και είχε πολύ σοβαρή νευρική κροίση".[12]

Η Κλοτθίλδη ταξίδεψε στο Τορίνο, συνάντησε τον σύζυγό της στο δρόμο του Pont-de-Beauvoisin και τελικά τον πατέρα του και το υπόλοιπο της Σαρδηνίας στο Chambéry. Συνοδεύτηκε από τον αδελφό της, κόμη της Προβηγκίας, και τον σύζυγό της. Ο επίσημος γάμος πραγματοποιήθηκε στο Τορίνο. Με την ευκαιρία του γάμου της, υπήρχαν παρατηρήσεις στο γαλλικό δικαστήριο ότι ο γαμπρός της είχε λάβει δύο νύφες αντί για ένα, σε σχέση με το βάρος της.[13] Ο πεθερός της ανησυχούσε ότι το βάρος της θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητά της να κάνει παιδιά. Ο γαμπρός σχολίασε ότι του δόθηκε «περισσότερη λατρεία».[14]

Πριγκίπισσα του ΠεδεμόντιουΕπεξεργασία

 
Πορτραίτο της Κλοτθίλδης από τον Johann Julius Heinsius, το 1780

Η Κλοτθίλδη προσαρμόστηκε γρήγορα και με επιτυχία στους αυστηρούς κανόνες της φανατικής καθολικής πεθεράς της βασίλισσας Μαρίας Αντωνίας και συμμετείχε με σεβασμό σε όλες τις δραστηριότητες αναπαραγωγής που αναμένονταν από αυτήν στο ρόλο της ως πριγκίπισσα.[15] Παρόλο που η ένωση διοργανώθηκε για πολιτικούς λόγους, η Κλοτθίλδη και ο Κάρολος Εμμανουήλ αγάπησαν ο ένας στον άλλο, ενωμένοι με την ευσέβειά τους και με μια ισχυρή πίστη στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία. Επιπλέον, ο Κάρολος Εμμανουήλ, που ήταν παθητικός χαρακτήρας, στηριζόταν στην Κλοτθίλδη ως ισχυρότερη προσωπικότητα.[16] Ο γάμος, ωστόσο, δεν παρήγαγε παιδιά. Το 1783, μετά από οκτώ χρόνια προσπαθειών για το θέμα, η Κλοτθίλδη ζήτησε από τον Κάρολο Εμμανουήλ να σταματήσει τις σεξουαλικές σχέσεις τους και να ζήσει στην αγνότητα ως uti frater et soror, κάτι που αυτός δέχτηκε πρόθυμα.[17]

Η Γαλλική Επανάσταση αποδείχθηκε καταστροφική για την οικογένειά της. Ο μικρότερος αδελφός της, Κόμης του Αρουά, έφυγε από τη Γαλλία το 1789 και του δόθηκε άδεια να παραμείνει στο Τορίνο υπό την προστασία του πεθερού της, του βασιλιά της Σαρδηνίας. Η Κλοτθίλδη φιλοξένησε επίσης τις θείες της, Αδελαΐδα και Βικτωρία, αφού έφυγαν επίσης από τη Γαλλία το 1791.

Ο μεγαλύτερος αδερφός της, ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΣΤ΄, η κουνιάδα της, η βασίλισσα Μαρία Αντουανέτα και η μικρότερη αδερφή της, Ελισάβετ, εκτελέστηκαν το 1793-94. Η εκτέλεση της αδελφής της ήταν τραυματική για την Κλοτθίλδη. Αρχικά ήλπιζε ότι η Ελισάβεδεν θα εκτελεστεί εξαιτίας της συγκριτικά μικρής πολιτικής της σημασίας και τα νέα της εκτέλεσης ήταν επομένως σοκ. Ο σύζυγός της την παρηγόρησε λέγοντας ότι πρέπει να κάνουν μια θυσία, κι εκείνη απάντησε: "Η θυσία γίνεται!" και λιποθύμησε.[18] Συμμετείχε σε μια δημόσια πομπή επιείκειας στο Τορίνο, όπου ανακοίνωσε το θάνατο της αδελφής της και διέταξε να της ειπωθούν προσευχές και στη συνέχεια μίλησε για αυτήν σαν αγία.[19]

Βασίλισσα της ΣαρδηνίαςΕπεξεργασία

Το 1796, με την άνοδο του συζύγου της στο θρόνο, η Κλοτθίλδη έγινε η βασίλισσα της Σαρδηνίας. Στις 6 Δεκεμβρίου 1798, η Πρώτη Δημοκρατία της Γαλλίας κήρυξε πόλεμο στη Σαρδηνία. Ο Κάρολος Εμμανουήλ αναγκάστηκε να παραιτηθεί από όλα τα εδάφη του στην ιταλική ηπειρωτική χώρα και να αποσυρθεί στο νησί της Σαρδηνίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Κλοτθίλδη υπηρέτησε ως εκπρόσωπος, de facto επικεφαλής σύμβουλος και πρώτη υπουργός του Καρόλου Εμμανουήλ[20] και μάλιστα χειρίστηκε την εξόριστη κυβέρνηση της Σαρδηνίας, επιδεικνύοντας τόσο διπλωματική ικανότητα όσο και σταθερή υποστήριξη στον σύζυγό της, ο οποίος αρνήθηκε να παραιτηθεί όσο ζούσε, παρά τις απαιτήσεις των αδελφών του να το πράξει.[21]

Η Κλοτθίλδη πέθανε στις 7 Μαρτίου 1802. Ο Κάρολος Εμμανουήλ ήταν τόσο θλιμμένος από το θάνατό της που παραιτήθηκε στις 4 Ιουνίου 1802 υπέρ του μικρότερου αδελφού του, Βίκτορα-Εμμανουήλ.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 The Peerage. p11377.htm#i113761. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. Burke's Royal Families of the World Volume I ISBN 0-85011-023-8 on p. 364 shows that (1) her father's geographic epithet was "of France" and (2) that her name of address in Sardinia was Clotilda (not Maria Clotilda)
  3. David Williamson in Debrett's Kings and Queens of Europe ISBN 0-86350-194-X pp. 81 & 159 show that (1) her father's (not a king himself) geographic epithet was "of France" and (2) that her French name of address was Clotilde (not Marie-Clotilde)
  4. Woodacre, Elena: Queenship in the Mediterranean: Negotiating the Role of the Queen in the Medieval and Early Modern Eras (2013)
  5. Hardy, B. C. (Blanche Christabel), The Princesse de Lamballe; a biography, 1908, Project Gutenberg
  6. Maxwell-Scott, Mary Monica, Madame Elizabeth de France, 1764-1794, London : E. Arnold, 1908
  7. Maxwell-Scott, Mary Monica, Madame Elizabeth de France, 1764-1794, London : E. Arnold, 1908
  8. Maxwell-Scott, Mary Monica, Madame Elizabeth de France, 1764-1794, London : E. Arnold, 1908
  9. Maxwell-Scott, Mary Monica, Madame Elizabeth de France, 1764-1794, London : E. Arnold, 1908
  10. Hardy, B. C. (Blanche Christabel), The Princesse de Lamballe; a biography, 1908, Project Gutenberg
  11. Woodacre, Elena: Queenship in the Mediterranean: Negotiating the Role of the Queen in the Medieval and Early Modern Eras (2013)
  12. Princess of France Elisabeth, Elisabeth The Life and Letters of Madame Elisabeth de France, Sister of Louis XVI, Versailles HistoricalSociety, 1899
  13. Antonia Fraser : Marie Antoinette (2002)
  14. Antonia Fraser : Marie Antoinette (2002)
  15. Woodacre, Elena: Queenship in the Mediterranean: Negotiating the Role of the Queen in the Medieval and Early Modern Eras (2013)
  16. Woodacre, Elena: Queenship in the Mediterranean: Negotiating the Role of the Queen in the Medieval and Early Modern Eras (2013)
  17. Woodacre, Elena: Queenship in the Mediterranean: Negotiating the Role of the Queen in the Medieval and Early Modern Eras (2013)
  18. Maxwell-Scott, Mary Monica, Madame Elizabeth de France, 1764-1794, London : E. Arnold, 1908
  19. Maxwell-Scott, Mary Monica, Madame Elizabeth de France, 1764-1794, London : E. Arnold, 1908
  20. Woodacre, Elena: Queenship in the Mediterranean: Negotiating the Role of the Queen in the Medieval and Early Modern Eras (2013)
  21. Woodacre, Elena: Queenship in the Mediterranean: Negotiating the Role of the Queen in the Medieval and Early Modern Eras (2013)
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Clotilde of France, Queen of Sardinia της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).