Άνοιγμα κυρίου μενού

Αχαρνές Αττικής

Δήμος της Ελλάδας στο πολεοδομικό συγκρότημα Αθηνών
(Ανακατεύθυνση από Μενίδι Αττικής)

Συντεταγμένες: 38°04′47″N 23°44′00″E / 38.0797°N 23.7333°E / 38.0797; 23.7333

Αχαρνές
2011 Dimos Acharnon.png
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Αχαρνές
38°5′33″N 23°44′33″E
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Αχαρνών
Τηλ. κωδ.210
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Οι Αχαρνές (επίσημα: Αχαρναί, παλαιότερα: Μενίδι) ήταν ένας από τους αρχαίους δήμους της Αθήνας, υπό την ονομασία Αχαρναί, που ανήκε στην Οινηίδα φυλή. Οι κάτοικοι του ήταν καρβουνιάρηδες και μάλιστα αυτό ήταν το θέμα στην κωμωδία του Αριστοφάνη Αχαρνείς, η οποία διδάχθηκε το 425 π.Χ..[1] Σήμερα αποτελούν περιοχή της Βορειοανατολικής Αττικής, μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας, βόρεια του κέντρου της Αθήνας.

Στις Αχαρνές βρίσκεται θολωτός μυκηναϊκός τάφος του 13ου π.Χ. αιώνα, εύρημα σπάνιο για την Αττική, ο οποίος σώζεται σε αρκετά καλή κατάσταση και τα ευρήματα του εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.[2][3] Επίσης υπάρχει αρχαιολογική συλλογή που στεγάζει ευρήματα από ανασκαφές στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Αχαρνών, όπου υπάρχουν πλούσια εκθέματα λαϊκού πολιτισμού των νεώτερων χρόνων.

Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, στους πρόποδες της Πάρνηθας έχει ανακαλυφθεί και ο τάφος του αρχαίου τραγικού ποιητή Σοφοκλή.[4]

Τον Φεβρουάριο του 2007, ανασκαφή που έγινε σε οικόπεδο κοντά στη συμβολή των οδών Σαλαμίνος και Λιοσίων έφερε στο φως το αρχαίο θέατρο του Δήμου Αχαρνών που χρονολογείται από τον 4ο π.Χ. αιώνα.[5]

ΙστορίαΕπεξεργασία

Κύριο λήμμα: Αχαρναί

Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι η πρώτη εκστρατεία των Πελοποννησίων έφθασε μέσω της Οινόης και των βουνών στις Αχαρνές, όπου και επέδραμαν.[6] Αλλά, αν και οι Αχαρνείς οπλίτες έφθαναν τις 3.000, δεν επετράπη από τον Περικλή μία κατά μέτωπον αναμέτρηση. Με το τέλος του θέρους, αφού οι Πελοποννήσιοι λεηλάτησαν την ενδοχώρα της Αττικής, έφυγαν για τον τόπο τους, διότι και ο Αθηναϊκός στόλος κατέστρεφε την Πελοπόννησο.

Ο περιηγητής Παυσανίας κατά τον πρώτο προς δεύτερο αιώνα μ.Χ. αναφέρει στα "Αττικά" του (Α' 31,6) ότι στον δήμο των Αχαρνών λατρεύονταν ο Απόλλων Αγυιεύς, ο Ηρακλής, η Αθηνά Υγιεία καί Ιππία, καθώς και ο Διόνυσος Μελπόμενος και Κισσός, επειδή κατά την παράδοση, εκεί πρωτοφανερώθηκε ο κισσός ως φυτό.[7]

Επίσης, αν και άγνωστο σε πολλούς, η Αθήνα, άρα και ο δήμος Αχαρνών, μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το 323 π.Χ., εξεγέρθηκε κατά της Μακεδονίας μαζί με την υπόλοιπη νότια ηπειρωτική Ελλάδα (Θεσσαλία, Βοιωτία, Φωκίδα, Αιτωλία, Ακαρνανία, Λοκρίδα και Πελοπόννησος πλην Λακεδαιμονίων).

Το 322 π.Χ. η εξέγερση κατεπνίγη μετά την ήττα των νοτίων Ελλήνων στην Κρανώνα της Θεσσαλίας.[8]

Κατά τα επόμενα χρόνια, όταν η Αθήνα αποκτά ολιγαρχικό καθεστώς και έπειτα εξεγείρεται κατά του Δημητρίου του Πολιορκητή, οι Αχαρνείς συμμετείχαν στη μάχη για ελευθερία.

Το 270-269 π.Χ., ο Αθηνόδωρος του Γοργίππου από τις Αχαρνές, ήταν ο γραμματέας στην συνεδρίαση της Πανδιονίδας φυλής, όταν προτάθηκε η βράβευση του Καλλία, του υιού Δημοχάρη του Σφήττιου, επειδή ως αρχηγός των μισθοφόρων του Πτολεμαίου Α' Σωτήρος, βοήθησε την αθηναϊκή εξέγερση του 286 π.Χ.. Κατά τα έτη 268-261 π.Χ., η Αθήνα, άρα και ο δήμος Αχαρνών, μετέσχε στον Χρεμωνίδειο πόλεμο, κατά τα έτη 261-229 π.Χ. περιήλθαν στην κατοχή των Μακεδόνων υπό τον Αντίγονο Γονατά, ενώ από το 229 π.Χ. έως το 86 π.Χ υπήρχε και πάλι δημοκρατία στους αθηναϊκούς δήμους.

Τα τελευταία έτη, οι Αχαρνές και οι υπόλοιποι δήμοι συμπαρατάχτηκαν με τον Μιθριδάτη Στ' Ευπάτορα, βασιλιά του Πόντου, εναντίον των Ρωμαίων, οι οποίοι κατέλαβαν την Αθήνα το 86 π.Χ. προκαλώντας τεράστιες καταστροφές.

Επίσης, όταν ψηφίστηκε η κατασκευή και ανάρτηση δύο τιμητικών πλακών για τιμή του Ζήνωνα του Κιτιέα, ανάμεσα στους υπεύθυνους για την κατασκευή αυτών των τιμητικών πλακών ήταν και ο Μέδοντας ο Αχαρνέας[9]

Οι Αχαρνές εξαφανίζεται για πολλούς αιώνες από την ιστορία, ενώ επανεμφανίζεται κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Την 1η Απριλίου 1821 εξεγέρθηκαν οι κάτοικοι της Φυλής υπό το Μελέτιο Βασιλείου και μέχρι την 11η Απριλίου συνέλαβαν τους προεστούς και δέκα συνεργάτες των προεστών και τους φυλάκισαν. Στις 25 Απριλίου, οι επαναστάτες με τον Βασιλείου κυρίευσαν την πόλη της Αθήνας και στις 28 Απριλίου κυρίευσαν το διοικητήριο, απελευθερώνοντας όλην την Αττική, εκτός από την Ακρόπολη.[10]

Το 1827, οι Τούρκοι επανακτούν τον δήμο Αχαρνών και τελικώς οι Έλληνες επαναστάτες εκδιώκουν τους Τούρκους από την περιοχή των Αχαρνών κατά τον Μάιο του 1829.

Γεωγραφική τοποθεσίαΕπεξεργασία

Ο Δήμος Αχαρνών, ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση δήμους της Αττικής, είναι οικοδομημένος στους νότιους πρόποδες της Πάρνηθας, 10 χλμ. βόρεια του κέντρου της Αθήνας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 4ος μεγαλύτερος της Αττικής και 12ος σε ολόκληρη τη χώρα. Συνορεύει στα βόρεια με τους Θρακομακεδόνες ενώ στα Βορειοανατολικά με την Κηφισιά. Στα δυτικά βρίσκεται η περιοχή των Άνω Λιοσίων.

ΕκπαίδευσηΕπεξεργασία

Στον δήμο Αχαρνών λειτουργούν 41 Νηπιαγωγεία (δημόσια και μισθωτά), 34 δημοτικά σχολεία, 15 γυμνάσια, 7 γενικά Λύκεια ,3 επαγγελματικά λύκεια και ΙΕΚ

Συγκοινωνιακή ΕξυπηρέτησηΕπεξεργασία

Τις Αχαρνές εξυπηρετούν οι τοπικές γραμμές του ΟΑΣΑ. Οι στάσεις Σιδηροδρομικός Σταθμός Αχαρνών και Σιδηροδρομικός Σταθμός Δεκελείας του ΟΣΕ καθώς και ο Προαστιακός Σιδηρόδρομος εκτελεί την στάση ΣΚΑ (στην συμβολή της Λεωφ. Φιλαδελφείας και Αττικής Οδού) καθώς και ο σταθμός Κάτω Αχαρνές ( Λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως ) που αποτελεί κόμβο των δρομολογίων του προαστιακόυ σιδηροδρόμου.

Αρχαιολογικοί χώροιΕπεξεργασία

  • Ο Τύμβος του Σοφοκλή στην Βαρυμπόμπη
  • Αρχαίο Θέατρο Αχαρνών (Στην οδό Σαλαμίνος)
  • Μυκηναϊκός Θολωτός Τάφος στον Κόκκινο Μύλο
  • Αδριάνειο Υδραγωγείο (Ρωμαϊκό)
  • Αχαρνικός Οχετός (Αρδευτικό έργο)
  • Ρωμαϊκή Αγροικία

Τοποθεσίες και σημεία ενδιαφέροντοςΕπεξεργασία

  • Αεροδρόμιο (Τατόι)
  • Μουσείο Πολεμικής Αεροπορίας (Τατόϊ)
  • Το Μικρό Μουσείο της Πάρνηθας
  • Αρχαιολογικό Μουσείο Αχαρνών
  • Λαογραφικό Μουσείο Αχαρνών
  • Τελεφερίκ

ΠλατείεςΕπεξεργασία

  • Πλατεία Αγίου Βλασίου (κεντρική πλατεία)
  • Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως (Κάραβος)
  • Κεντρική πλατεία της Βαρυμπόμπης
  • Πλατεία Καλλία
  • Πλατεία Ολυμπιακού Χωριού
  • Πλατεία Δημαρχείου
  • Πλατεία Αγίας Παρασκευής
  • Πλατεία του Αγίου Νικολάου
  • Πλατεία Ιερού Ναού Παναγίας Σουμελά
  • Πλατεία Βίκτωρος Ουγκό & Δημητρίου Δαμάσκου
  • Πλατεία Αγίας Μαύρας
  • Πλατεία Αγίου Γεωργίου
  • Πλατεία Μπόσκιζας
  • Πλατεία Αγίου Ιωάννου(οδός Λιοσίων)
  • Πλατεία Αγίας Τριάδος (Αριστοτέλους & Αγίας Τριάδος)

ΣυνοικίεςΕπεξεργασία

  • Μπόσκιζα
  • Αγία Παρασκευή
  • Αμυγδαλέζα
  • Πανόραμα
  • Μεσονύχι
  • Πάτημα
  • Πρόοδος
  • Ξενοδοχοϋπαλλήλων
  • Βαρυμπόμπη
  • Φλόγα
  • Τατόι
  • Δεκέλεια
  • Μονομάτι
  • Κατεβασιά
  • Μεγάλα Σχίνα
  • Αγριλέζα
  • Λαθέα
  • Άγιος Πέτρος
  • Άγιοι Απόστολοι
  • Νεάπολη
  • Παλαιό Μενίδι
  • Κάραβος
  • Προφήτης Ηλίας
  • Άγιοι Σαράντα
  • Λουτρό
  • Χαραυγή
  • Χαμόμηλο
  • Άγιος Δημήτριος
  • Αγία Άννα
  • Πατητήρι
  • Λυκότρυπα
  • Κόκκινος Μύλος ή Κάτω Αχαρναί
  • Ολυμπιακό Χωριό

Όμοροι δήμοιΕπεξεργασία

Συλλογή φωτογραφιών του θολωτού μυκηναϊκού τάφουΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. ««Αχαρνής» στην Επίδαυρο». Ριζοσπάστης. 11 Ιουλίου 2000. 
  2. «Ο Θολωτός Τάφος των Αχαρνών». Υπουργείο Πολιτισμού. 
  3. «Θολωτός τάφος στις Αχαρνές με φωτογραφικό υλικό». odysseus.culture.gr. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2008. 
  4. «Οδοιπορικό στο Δήμο Αχαρνών από το "Φίλωνα", αναφορά στον τάφο του Σοφοκλή στους πρόποδες της Πάρνηθας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2008. 
  5. «Αρχαίο θέατρο έφερε στο φως εκσκαφή για τη θεμελίωση πολυκατοικίας στο Μενίδι». in.gr. 15 Φεβρουαρίου 2007. [νεκρός σύνδεσμος]
  6. ἐπειδὴ μέντοι προσβαλόντες τῇ Οἰνόῃ καὶ πᾶσαν ἰδέαν πειράσαντες οὐκ ἐδύναντο ἑλεῖν, οἵ τε ᾿Αθηναῖοι[...]ἐσέβαλον ἐς τὴν ᾿Αττικήν[...]ἔπειτα προυχώρουν ἐν δεξιᾷ ἔχοντες τὸ Αἰγάλεων ὄρος διὰ Κρωπιᾶς, ἕως ἀφίκοντο ἐς ᾿Αχαρνάς, χωρίον μέγιστον τῆς ᾿Αττικῆς τῶν δήμων καλουμένων... Θουκυδίδου Ιστορία, Βιβλίο Β', 19-23
  7. «ἔστι δὲ Ἀχαρναὶ δῆμος· οὗτοι θεῶν Ἀπόλλωνα τιμῶσιν Ἀγυιέα καὶ Ἡρακλέα. καὶ Ἀθηνᾶς βωμός ἐστιν Ὑγείας· τὴν δ᾽ Ἱππίαν Ἀθηνᾶν ὀνομάζουσι καὶ Διόνυσον Μελπόμενον καὶ Κισσὸν τὸν αὐτὸν θεόν, τὸν κισσὸν τὸ φυτὸν ἐνταῦθα πρῶτον φανῆναι λέγοντες.» Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις, Βιβλίο Α', 31,6
  8. «Ο Αρχαίος Έλληνας Δημοσθένης». 
  9. Διογένης Λαέρτιος, Βίοι Φιλοσόφων Ζ' 12
  10. «Ο Κύριλλος Δέγλερης σημειώνει ως αρχηγούς των 'εισπεσόντων εις την πόλιν' τον Μελέτιο Βασιλείου Χασιώτη, τον Γιάννη Ντάβαρη από το Ληόπεσι και τον Αναγνώστη Κουριατιώτη Αχαρνέα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Οκτωβρίου 2008. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία