Νεοχώρι Υπάτης Φθιώτιδας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 38°47′56″N 22°11′42″E / 38.799011°N 22.195089°E / 38.799011; 22.195089

Το Νεοχώρι Υπάτης είναι χωριό του Νομού Φθιώτιδας. Έχει πληθυσμό 197 κατοίκους[1] και διοικητικά ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Υπάτης του διευρυμένου Δήμου Λαμιέων, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Καλλικράτης. Βρίσκεται στο όρος Οίτη, σε υψόμετρο 1.240μ[2], και περιστοιχίζεται από δάση ελάτης.

Νεοχώρι Υπάτης Φθιώτιδας
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Νεοχώρι Υπάτης Φθιώτιδας
38°47′56″N 22°11′42″E
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Λαμιέων
Υψόμετρο1.240 μέτρα
Πληθυσμός98 (2021)
Τηλ. κωδ.22360
 
Το κάτω μέρος του χωριού, στο αριστερό τμήμα φαίνεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην κεντρική πλατεία και το παλιό σχολείο στα δεξιά της. Το χωριό είναι αραιοκτισμένο, με το άνω τμήμα του να μην είναι ορατό από το κάτω.

Το Νεοχώρι ιδρύθηκε επί Τουρκοκρατίας, από Σουλιώτες οι οποίοι έφτασαν καταδιωκόμενοι από τους Τούρκους στην Οίτη, γύρω στα 1600.[3] Αποτέλεσε πυρήνα για τον απελευθερωτικό αγώνα, καθώς γύρω του υπήρχαν πολλά λημέρια αρματολών και κλεφτών.

Το 1912 αποσπάσθηκε από τον Δήμο Υπάτης και ορίστηκε ως έδρα της κοινότητας Νεοχωρίου Υπάτης.[4] Το 1941 αποσπάται από τον Δήμο Καλλιέων και προσαρτάται εκ νέου στον Δήμο Υπάτης.[4]

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου κάηκε σχεδόν στο σύνολό του από τις δυνάμεις κατοχής, ως αντίποινα για βοήθεια που παρείχαν οι κάτοικοι στους αντάρτες. Μετά το πέρας του εμφυλίου και στα πλαίσια της γενικότερης οικονομικής ανάκαμψης της χώρας, άρχισε σταδιακή ανοικοδόμηση.

Το 1997 με το σχέδιο Καποδίστριας καταργήθηκε η κοινότητα Νεοχωρίου Υπάτης και ο οικισμός ενσωματώθηκε στον Δήμο Υπάτης, ενώ το 2010 ενσωματώθηκε στον Δήμο Λαμιέων.[4]

Οικονομία

Επεξεργασία

Η οικονομία του χωριού βασιζόταν στην καλλιέργεια αγροτεμαχίων, τόσο εντός του χωριού, όσο και σε κοντινά οροπέδια. Παράλληλα σημαντική δραστηριότητα υπήρχε και στην κτηνοτροφία, με κοπάδια αιγοπροβάτων. Τα τελευταία χρόνια οι καλλιέργειες έχουν ουσιαστικά εξαφανιστεί, ενώ διατηρούνται ακόμα οι κτηνοτροφικές δραστηριότητες. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι κάτοικοι εγκαταλείπουν το χωριό, καθώς τα κοπάδια μεταφέρονται στα πεδινά, λόγω ηπιότερων καιρικών συνθηκών.

Παράδοση

Επεξεργασία

Οι σύνδεσμοι του Νεοχωρίου με την Ήπειρο είναι εμφανείς, τόσο από την παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά από χοντρό μαλλί, που οι κάτοικοι ονομάζουν «κόκκινη φανέλα»[5], όσο και από τον δημοτικό χορό «κλειστό»[6], αλλά και από τα τραγούδια του χωριού, τα οποία μοιράζονται πλήθος στοιχείων με αυτά της ηπειρώτικης παράδοσης. Ο κλειστός παραδοσιακά χορευόταν μόνο από άνδρες, οι οποίοι τραγουδούσαν χωρίς συνοδεία οργάνων, στην πλατεία του χωριού. Τα τελευταία χρόνια στον χορό συμμετέχουν και γυναίκες. Αξιοσημείωτη είναι και η συλλογή τοπικών δημοτικών τραγουδιών.

Εκδηλώσεις

Επεξεργασία

Στο Νεοχώρι οργανώνονται εορταστικές εκδηλώσεις στις 20 Ιουλίου στα πλαίσια του εορτασμού του Προφήτη Ηλία (υπάρχει αφιερωμένος ναός σε κοντινή κορυφή), αλλά και στις 26 Ιουλίου για τον εορτασμό της Αγίας Παρασκευής (υπάρχει ναός μέσα στο χωριό). Και στις δύο περιπτώσεις γίνεται λειτουργία στους αντίστοιχους ναούς, οι οποίοι συνήθως παραμένουν κλειστοί τον υπόλοιπο χρόνο (κύριος ναός του χωριού είναι αυτός του Αγίου Νικολάου, στην κεντρική πλατεία, ο οποίος χρονολογείται από το 1650[3]). Στον εορτασμό του Προφήτη Ηλία συνήθως χορεύεται μετά τη λειτουργία ο κλειστός στην πλατεία του χωριού, από κατοίκους που φορούν παραδοσιακές φορεσιές, οι οποίοι αρκετές φορές συνοδεύονται και από το παραδοσιακό χορευτικό συγκρότημα των Λουτρών Υπάτης.

  1. [https://web.archive.org/web/20121113150439/http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/PAGE-census2011 Αρχειοθετήθηκε 2012-11-13 στο Wayback Machine.
  2. «Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών 2001» (PDF). Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος. σελ. 349. 
  3. 3,0 3,1 Νεοχώρι Αρχειοθετήθηκε 2009-06-02 στο Wayback Machine., Δήμος Υπάτης
  4. 4,0 4,1 4,2 «Διοικητικές Μεταβολές Δήμων και Κοινοτήτων». ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2024. 
  5. «Η κόκκινη φανέλα : Νυφιάτικη και γιορταστική γυναικεία φορεσιά από το Νεοχώρι Υπάτης». Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2024. 
  6. «Κλειστός στη Ρούμελη». Πανδέκτης - Ο κόσμος του ελληνικού χορού. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2024.