Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Νουρσουλτάν Αμπισούλι Ναζαρμπάγεφ (καζακικά: Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, μεταγραφή : Nūrsūltan Äbişulı Nazarbayev, 6 Ιουλίου 1940-) είναι Καζάκος πολιτικός και πρόεδρος του Καζακστάν από το 1991 έως την παραίτηση του στις 19 Μαρτίου 2019.[7] Το 1989 έγινε γραμματέας του κομμουνιστικού κόμματος του Καζακστάν και ανακηρύχθηκε πρωθυπουργός της χώρας μετά την ανεξαρτησία της από την Σοβιετική Ένωση. Κατέχει τον τίτλο «Ηγέτης του Έθνους». Τον Απρίλιο του 2015, ο Ναζαρμπάγεφ επανεκλέχθηκε πρωθυπουργός συγκεντρώνοντας σχεδόν το 98% των ψήφων.

Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ
Встреча Владимира Путина с Нурсултаном Назарбаевым 2 (cropped).jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Нұрсұлтан Назарбаев (Καζακικά)
Γέννηση6  Ιουλίου 1940[1]
Τσεμόλγκαν
ΕθνικότηταKazakhs
Χώρα πολιτογράφησηςΚαζακστάν
ΘρησκείαΙσλάμ
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΚαζακικά
Ρωσικά[2]
ΕκπαίδευσηΔιδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός
κυβερνητικός υπάλληλος
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΚομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης, People's Union of Kazakhstan Unity, Πατρίδα και Νουρ Οτάν
Οικογένεια
ΣύζυγοςΣάρα Ναζαρμπάγιεβα
ΤέκναΝταρίγκα Ναζαρμπάγεβα
Ντινάρα Ναζαρμπάγιεβα
Αλίγια Ναζαρμπάγιεβα
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΠρόεδρος του Καζακστάν (1991–2019)
ΒραβεύσειςHero of the Kazakhstan
Order of Otan
Τάγμα του Χρυσού Αετού
αναμνηστικό μετάλλιο για τα δέκα χρόνια ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας του Καζακστάν
d:Q3853541
αναμνηστικό μετάλλιο για τα δέκα χρόνια του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας του Καζακστάν
d:Q949936
d:Q3853592
d:Q3853594
μετάλλιο Αστάνα
Μετάλλιο «10 χρόνια της Αστάνα»
αναμνηστικό μετάλλιο για τα είκοσι χρόνια ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας του Καζακστάν
d:Q21661868
d:Q25380644
Τάξη του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας (1972)
Τάγμα του Παράσημου Τιμής (1972)
μετάλλιο για τα «70 χρόνια των Ενόπλων Δυνάμεων της ΕΣΣΔ»
Τάγμα του Αγίου Ανδρέα (1998)
Τάγμα του Αλέξανδρου Νιέφσκι (2015)
Μετάλιο για την 850η επέτειο της Μόσχας
Αναμνηστικό μετάλλιο για την επέτειο των 300 χρόνων της Αγίας Πετρούπολης
Medal "In Commemoration of the 1000th Anniversary of Kazan"
d:Q4335873
Order in memory of Akhmad Kadyrov
Τάγμα της Φιλίας - Λευκορωσία
Ιππότης του Μεγαλόσταυρου με Κολλάρο του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας
Order of Liberty
Τάγμα του Πρίγκηπα Γιάροσλαβ του Σοφού, 1η τάξη
Τάγμα Διακεκριμένων Υπηρεσιών
Grand Cross of the Order of the Star of Romania
Μέγας Αστέρας του Παράσημου της Τιμής για Υπηρεσίες στη Δημοκρατία της Αυστρίας
Order of Grand Duke Dmitry Donskoy 1st Class
Grand Cross of the Order of Vytautas the Great
Τάγμα του Ισμαήλ Σαμάνι
Μεγαλόσταυρος του Ιππότη του Τάγματος των Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου
Μεγαλόσταυρος του Σωτήρος
Μεγάλο Τάγμα του Βασιλιά Τόμισλαβ
Collar of the Order of Pope Pius IX
Grand Order of Mugunghwa
Τάγμα της Ελευθερίας
d:Q65825337 (2002)
Grand Cordon of the Order of Leopold
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος Λευκού Διπλού Σταυρού
Grand Cross with Chain of the Order of Merit of the Republic of Hungary (civil)
Τάγμα του Νείλου
Μεγαλόσταυρος της Λεγεώνας της Τιμής
Grand Cross of the Order of the Oak Crown
τάγμα του Χρυσάνθεμου
μεγαλόσταυρος του Τάγματος των τριών αστέρων
Grand Cross of the Order of the White Rose of Finland
Order of State of Republic of Turkey
Περιδέραιο του Τάγματος του Σταυρού της Τέρρα Μαριάνα
Τάγμα της Ανεξαρτησίας (Κατάρ)
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Αγίου Καρόλου
Τάγμα της Δημοκρατίας της Σερβίας
Τάγμα του Μανάς
Τάγμα του Ζαγιέντ
Order of the Golden Fleece
Heydar Aliyev Order
Presidential Order of Excellence
Τάγμα της Δόξας και Τιμής
Τάγμα του Αγίου Σέργιου του Ράντονεζ 1ης τάξης
d:Q4335853
Decoration of the Order of Civil Merit (2017)[3]
Medal "For the Development of Virgin Lands"
κολάρο του Τάγματος της Ισαβέλλας της Καθολικής (2017)[4]
Jubilee Medal "In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin" (1970)
Επίτιμος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Πεκίνου (2002)[5]
επίτιμος διδάκτωρ του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων Μόσχας[6]
Τάξη της Οκτωβριανής Επανάστασης
Ιστότοπος
http://www.akorda.kz
Υπογραφή
Signature of Nursultan Nazarbayev.png
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ναζαρμπάγεφ έχει κατηγορηθεί για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από αρκετές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σύμφωνα με την εφημερίδα The Guardian, κυβερνά υπό ένα αυταρχικό καθεστώς. Έχει επίσης επικριθεί από ορισμένους για αργοπορία στην αντιμετώπιση της διαφθοράς, καταστολή της αντιπολίτευσης, μη δημοκρατικές εκλογές και ανεπαρκή ελευθερία λόγου.[8]

Από την ανεξαρτησία του Καζακστάν ως σήμερα δεν έχουν διεξαχθεί εκλογές που να θεωρήθηκαν ελεύθερες ή δίκαιες από την Δύση. Το 2010 ο ίδιος ανακοίνωσε μεταρρυθμίσεις ώστε να ενθαρρυνθεί ένα πολυκομματικό σύστημα. Τον Ιανουάριο του 2017 ο Ναζαρμπάγεφ πρότεινε συνταγματικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα μεταβιβάζουν εξουσίες στο Κοινοβούλιο του Καζακστάν.

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Τα πρώτα χρόνια, ο Κομμουνισμός και η Πτώση του ΚαθεστώτοςΕπεξεργασία

Ο Ναζαρμπάγεφ γεννήθηκε στο Τσεμόλγκαν στις 6 Ιουλίου του 1940. To 1984 έγινε πρόεδρος του συμβουλίου υπουργών και εργάστηκε στο πλευρό του πρώτου γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν, Ντινμουχάμετ Κονάγεφ. Ο πατέρας του ήταν φτωχός, που εργάστηκε για πλούσια οικογένεια.[9] Ανέλαβε το 1989 πρώτος γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν και διατηρήθηκε στο αξίωμα ως το 1991. Ο Ναζαρμπάγεφ άσκησε κριτική εναντίον του επικεφαλής της Ακαδημίας Επιστημών, Ασκάρ Κουνάγιεφ στην 16η σύνοδο του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν τον Ιανουάριο του 1986. Ο αδερφός του Κουνάγεφ, που ήταν αφεντικό του Ναζαρμπάγεφ, οργίστηκε και ένιωσε προδομένος και ζήτησε την αποπομπή του σημερινού Προέδρου. Την ίδια στιγμή οι υποστηρικτές του Ναζαρμπάγεφ πέτυχαν την απόλυση του Κουνάγεφ. Ο τελευταίος αντικαταστάθηκε από έναν Ρώσο, τον Γκενάντι Κολμπίν, διορισμός που πυροδότησε ταραχές που διήρκεσαν 3 ημέρες. Ο Κολμπίν αντικαταστάθηκε από τον Ναζαρμπάγεφ, στις 22 Ιουνίου του 1989.[9] Στις 22 Φεβρουαρίου του 1990 έγινε πρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ από τις 22 Φεβρουαρίου ως τις 24 Απριλίου του 1990, οπότε και εξελέγη πρόεδρος του Καζακστάν από το Ανώτατο Σοβιέτ. Υποστήριξε τον Μπόρις Γιέλτσιν στο πραξικόπημα που έγινε τον Αύγουστο του 1991. Ακόμη, ο πρόεδρος της ΕΣΣΔ Μιχαήλ Γκορμπατσώφ ήθελε να τον διορίσει αντιπρόεδρο της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά ο Ναζαρμπάγιεφ αρνήθηκε.

ΠροεδρίαΕπεξεργασία

Την 1η Δεκεμβρίου 1991 αναδείχθηκε νικητής των προεδρικών εκλογών, κερδίζοντας 91,5% των ψήφων σε εκλογές στις οποίες δεν υπήρχε άλλος υποψήφιος για να τον αντιμετωπίσει.[10] Τον Μάιο του 1992 μετονόμασε την Κρατική Επιτροπή Άμυνας σε υπουργείο άμυνας και διόρισε υπουργό τον Σαγκαντάτ Νουρμαγκαμπέτοφ. Την ίδια περίοδο ξεκίνησε ο σχεδιασμός ενός νέου Συντάγματος. Καθώς το νέο Σύνταγμα ενίσχυσε τις προεδρικές εξουσίες, δυνάμεις τις αντιπολίτευσης πραγματοποίησαν διαδηλώσεις (10-17 Ιουνίου) με αίτημα τον σχηματισμό συνασπισμένης κυβέρνησης και την παραίτηση του Ανωτάτου Συμβουλίου και της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Σεργκέι Τερεστσένκο. Στις 18 Ιουνίου του 1992 οι διαδηλώσεις κατεστάλησαν με βίαια. Το δε κοινοβούλιο, που αποτελείτο από βουλευτές του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενέκρινε το σύνταγμα στις 28 Ιανουαρίου του 1993.[11] Τον Απρίλιο του 1995 με δημοψήφισμα επεκτάθηκε η θητεία του Ναζαρμπάγεφ στο ύπατο αξίωμα ως το 2000.[12] Το 1997 μετέφερε την πρωτεύουσα από την Αλμάτι στην Αστανά.[13][14]

Στις προεδρικές εκλογές του 1999, του 2005 και του 2011 επανεξελέγη με πολύ μεγάλη διαφορά. Στις εκλογές του 2005 έλαβε το συντριπτικό ποσοστό του 91,15%. Ορκίστηκε στις 11 Ιανουαρίου 2006, για μία ακόμα επταετή θητεία. Στις 18 Μαΐου 2007 το Κοινοβούλιο ψήφισε να επιτρέψει στον πρόεδρο Ναζαρμπάγεφ να διεκδικήσει απεριόριστο αριθμό από θητείες[15]. To κυβερνών κόμμα κέρδισε σχεδόν το 90% των ψήφων στις βουλευτικές εκλογές, τον Αύγουστο του ιδίου έτους. Στις 2 Απριλίου του 2008 ο Ναζαρμπάγεφ έγινε ο πρώτος λαμπαδηδρόμος της χώρας του, κατά το πέρασμα της Ολυμπιακής Φλόγας από το Αλμάτι.[16] Το 2011 ο Ναζαρμπάγεφ προκήρυξε πρόωρες προεδρικές εκλογές για τις 3 Απριλίου, μετά την απόρριψη από το Συνταγματικό Συμβούλιο ενός σχεδίου για διεξαγωγή δημοψηφίσματος με σκοπό την παραμονή του προέδρου στο αξίωμά του ως το 2020.[17] Κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στις 3 Απριλίου 2011, με ποσοστό 95,5% των ψήφων. Ωστόσο, οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ επεσήμαναν ατασθαλίες και νοθεία κατά την εκλογική διαδικασία.[18] Τον Απρίλιο του 2015 ο Ναζαρμπάγεφ επανεξελέγη με ένα αυτοκρατορικό ποσοστό, 97,7% των ψήφων και με ρεκόρ προσέλευσης στις κάλπες (95%).[19] Επικαλούμενος την οικονομική κρίση, διέλυσε τη βουλή και προκήρυξε πρόωρες εκλογές τον Μάρτιο του 2016, στις οποίες το κυβερνών κόμμα αναδείχθηκε πρώτο με ποσοστό 82%.[20]. Ένα δημοψήφισμα το 1995, είχε σκοπό να παρατείνει την εξουσία του μέχρι το 2000 αλλά εκλεγόταν συνεχώς.

ΠαραίτησηΕπεξεργασία

Ο Ναζαρμπάγεφ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά στην κρατική τηλεόραση την παραίτησή του έπειτα από μαζικές λαϊκές διαμαρτυρίες, στις 19 Μαρτίου 2019. Ο ίδιος επικαλέστηκε "την ανάγκη για μια νέα γενιά ηγετών". Παρά την παραίτησή του από πρόεδρος, παρέμεινε ισόβιος πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας και πρόεδρος του κόμματος Νουρ Οτάν. Την ημέρα της παραίτησής του έλαβε τον τιμητικό τίτλο elbasy (από το 2010 το Κοινοβούλιο του είχε απονείμει τον εν λόγω τίτλο) (=επικεφαλής του έθνους, επικεφαλής του λαού) και για διάδοχό του (αντικαταστάτη) όρισε τον Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ.[21]

Μετονομασία πρωτεύουσαςΕπεξεργασία

Ο Τοκάγιεφ πρότεινε τη μετονομασία της πρωτεύουσας Αστανά σε Νουρ Σουλτάν, προς τιμήν του πρώτου προέδρου της χώρας. [22] Το Κοινοβούλιο υπερψήφισε την μετονομασία.[23]

ΠολιτικήΕπεξεργασία

Η πολιτική του χαρακτηρίζεται μετριοπαθής και τηρεί ισορροπία ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Παρότι το Καζακστάν είναι μέλος του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης, επί προεδρίας του Ναζαρμπάγεφ διατηρούνται άριστες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Ο ίδιος ο πρόεδρος πραγματοποίησε επίσημες επισκέψεις στο Ισραήλ το 1995 και το 2000.[24] Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, ο Ναζαρμπάγεφ διατηρεί στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη.[25] Το 2007, μιλώντας στο κοινοβούλιο, τάχθηκε υπέρ της ένταξης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.[26]. Έχει συναντηθεί επίσης με τον πρόεδρο της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, το 2009, καθώς επίσης το ίδιο έτος ο πρώην βρετανός υπουργός Τζόναθαν Άιτκεν δημοσίευσε βιογραφία του, με τίτλο "Ο Ναζαρμπάγιεφ και η δημιουργία του Καζακστάν".

Στην εσωτερική πολιτική, ο πρόεδρος κήρυξε πόλεμο κατά της διαφθοράς[27] και υιοθέτησε 10 βήματα εναντίον του φαινομένου.[28]. Η Διεθνής Διαφάνεια κατατάσσει τη χώρα του στην 124η θέση ανάμεσα στις χώρες με διαφθορά το 2004, με βαθμό 2,2, στην κλίμακα 0-10 με το 0 να δείχνει υψηλή διαφθορά.

ΚριτικήΕπεξεργασία

O Ναζαρμπάγεφ έχει αποκληθεί ως ένας από τους τελευταίους σοβιετικούς ολιγαρχικούς.[29] Πιστεύεται ότι έχει μεταφέρει τουλάχιστον 1 δις δολάρια σε εμβάσματα πετρελαίου σε ιδιωτικούς του λογαριασμούς σε άλλα κράτη και ότι η οικογένειά του ελέγχει πολλές σημαντικές επιχειρήσεις στο Καζακστάν.[29] Ο ΟΑΣΕ επέκρινε τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών του 2005,[12] του 2011,[18] και του 2016.[20]

Προσωπική ζωήΕπεξεργασία

Κατά την σοβιετική εποχή ήταν άθεος, ωστόσο αργότερα έγινε Μουσουλμάνος.[30] Την ίδια περίοδο αποπειράθηκε να καταπολεμήσει την τρομοκρατία στο Καζακστάν.[31]

Έχει νυμφευτεί τη Σάρα Αλπύσοβνα Ναζαρμπάγεβα, με την οποία έχει αποκτήσει 3 κόρες : Νταρίγκα, Ντινάρα και Αλίγια.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 (Γερμανικά) Munzinger-Archiv. 00000020005. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12325781b. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. www.boe.es/boe/dias/2017/06/24/pdfs/BOE-A-2017-7271.pdf. Ανακτήθηκε στις 26  Σεπτεμβρίου 2017.
  4. www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-2017-7271. Ανακτήθηκε στις 28  Δεκεμβρίου 2018.
  5. (Κινεζικά) Ministry of Education of the People's Republic of China. www.moe.gov.cn/s78/A22/xwb_left/moe_829/tnull_44386.html. Ανακτήθηκε στις 11  Απριλίου 2019.
  6. «Honorary Doctorates». (Αγγλικά) Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων Μόσχας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29  Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 29  Ιουνίου 2019.
  7. ferganews.com, President of Kazakhstan.
  8. BBC NEWS- Προφίλ: Καζακστάν
  9. 9,0 9,1 Power and Change in Central Asia, pages 59-61 Google books
  10. Miniature Empires: A Historical Dictionary of the Newly Independent States, page 136 Google books
  11. Russia and the New States of Eurasia: The Politics of Upheaval, pages 317-318 Google books
  12. 12,0 12,1 Office for Democratic Institutions and Human Rights - Elections
  13. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2009. 
  14. [1][νεκρός σύνδεσμος]
  15. Kazakhstan lifts president's term limit LA Times
  16. «:: Liter.KZ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2009. 
  17. Πρώτο Θέμα Αρχειοθετήθηκε 2011-02-05 στο Wayback Machine., 5 Φεβρουαρίου 2011.
  18. 18,0 18,1 Ελευθεροτυπία, Επανεξελέγη πρόεδρος του Καζακστάν ο Ναζαρμπάγεφ, 4-4-2011.
  19. Ο πρόεδρος του Καζακστάν επανεξελέγη με ένα... αυτοκρατορικό 97,7%, in.gr, 27 Απριλίου 2015.
  20. 20,0 20,1 Καζακστάν: Νικητής με 82% το κόμμα του Ναζαρμπάγεφ - Ενστάσεις από τον ΟΑΣΕ Αρχειοθετήθηκε 2016-05-11 στο Wayback Machine., imerisia.gr, 21 Μαρτίου 2016.
  21. «Kazakh President Nazarbaev Abruptly Resigns, But Will Retain Key Roles». RadioFreeEurope/RadioLiberty. 
  22. Выступление Президента Республики Казахстан Касым-Жомарта Токаева на совместном заседании палат Парламента, 20 Μαρτίου 2019
  23. «Нур-Султан - новое название столицы Казахстана». Tengrinews.kz. 20 Μαρτίου 2019. 
  24. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2009. 
  25. «EurasiaNet Eurasia Insight - Construction Of Railway To Iran On Agenda Of Turkmenistan Visit - Kazakh Leader». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2009. 
  26. Kazakh leader outlines development priorities in annual address BBC News
  27. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2019. 
  28. 3006681 TI Report Cover
  29. 29,0 29,1 Guriev, Sergei (2006). «The Evolution of Personal Wealth in the Former Soviet Union and Central and Eastern Europe» (PDF). www.wider.unu.edu. United Nations University - World Institute for Development Economics Research. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2006.  Unknown parameter |coauthor= ignored (|author= suggested) (βοήθεια); Unknown parameter |month= ignored (βοήθεια)
  30. «Moscow News - Local - Moscow's Largest Mosque to Undergo Extension». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2009. 
  31. Kazakstan - Government Mongabay
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Nursultan Nazarbayev της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).