Ξηροπήγαδο Αρκαδίας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 37°28′36.60″N 22°43′56.81″E / 37.4768333°N 22.7324472°E / 37.4768333; 22.7324472

Το Ξηροπήγαδο (γνωστό παλαιότερα και ως Ξεροπήγαδο) είναι χωριό του νομού Αρκαδίας που υπάγεται στον Δήμο Βόρειας Κυνουρίας. Έχει πληθυσμό 353 κατοίκους. Πρόκειται για ένα παλιό ψαροχώρι της Κυνουρίας που τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει τουριστική ανάπτυξη. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία, κυρίως την ελαιοκομία, την αμπελουργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία, αλλά και τον τουρισμό.

Ξηροπήγαδο
Η παραλία, όπως φαίνεται από το λιμάνι
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ξηροπήγαδο
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΒόρειας Κυνουρίας
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΑρκαδίας
Υψόμετρο78[1]
Πληθυσμός353[2] (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΞεροπήγαδο
Ονομασία κατοίκωνΞηροπηγαδιώτες
Ταχ. κωδ.220 01
Τηλ. κωδ.27550
Το Ξηροπήγαδο από ψηλά

ΤοποθεσίαΕπεξεργασία

 
Το Ξηροπήγαδο από τη Ζάβιτσα το 1965.

Βρίσκεται στους πρόποδες της βορειοανατολικής πλευράς του όρους Ζάβιτσα. Είναι το πρώτο παραθαλάσσιο χωριό της Αρκαδίας που συναντάει κανείς μετά την Αργολίδα, επάνω στον οδικό άξονα Άργους-Λεωνιδίου. Απέχει 150 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 10 χιλιόμετρα από το Άστρος Κυνουρίας. Κοντά στις ακτογραμμές του χωριού υπάρχουν βράχια με μικρές σπηλιές και μικρές δυσπρόσιτες αμμουδιές, ιδανικές για απομόνωση.

Στα όρια της κοινότητας και 5 χιλιόμετρα από αυτή, στο δρόμο προς την Αργολίδα, αναβλύζει υποθαλάσσια πηγή με γλυκό νερό. Η τοποθεσία είναι γνωστή ως «Ανάβαλος». Στο σημείο υπάρχουν εγκαταστάσεις συλλογής του νερού, το οποίο χρησιμοποιείται για τις ανάγκες ύδρευσης του Αργολικού κάμπου.[3]

Τοπική ΚοινότηταΕπεξεργασία

  • Ξηροπήγαδο
  • Λιλέικα
  • Μεταμόρφωση
  • Λιμανάκια
  • Πλάκα
  • Χάνι του Γκρίγκου

ΟικισμοίΕπεξεργασία

Οι ντόπιοι πριν εγκατασταθούν στο παραλιακό μέρος του χωριού ζούσαν σε μικρούς ορεινούς οικισμούς. Ο κάθε οικισμός έφερε την ονομασία ανάλογα με το επώνυμο της οικογένειας που τον κατοικούσε, όπως: Καραμπατσέϊκα, Κοτσιβέϊκα, Μακρέϊκα, Τσουλέϊκα, Χασαπέϊκα κ.ά. Σήμερα αυτοί οι οικισμοί δεν κατοικούνται και είναι χωράφια όπου καλλιεργούνται κυρίως ελαιόδεντρα.

 
Οι εγκαταστάσεις νερού του Ανάβαλου

Δημογραφική εξέλιξηΕπεξεργασία

Έτος Οικισμός Κοινότητα
1920 - 397
1928 - 227
1940 - 229
1951 - 363
1961 - 337
1971 - 301
1981 305 359
1991 601 690
2001 369 427
2011 353 433

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

 
Η υφάλμυρη πηγή Λιλέικο Μάτι, ορατή από τη στεριά

Ανοικτά της θαλάσσης, κοντά στον οικισμό Λιλέικα, αναβλύζει υποθαλάσσια πηγή με υφάλμυρο νερό. Η πηγή βρίσκεται σε απόσταση 290 μέτρων από την ακτή και σε βάθος 80 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Τα νερά της προέρχονται από τις καταβόθρες του Παρθενίου και του Μαντινειακού κάμπου. Η πηγή αποκαλείται από τους ντόπιους «Λιλέικο μάτι» και είναι διακριτή από τη στεριά όταν υπάρχει σχετική άπνοια και τα νερά είναι ήρεμα, καθώς φαίνεται ο θαλάσσιος στρόβιλος διαμέτρου περίπου 25 μέτρων που δημιουργείται από την ανάμιξη του αλμυρού με το υφάλμυρο νερό.[4]

ΕκκλησίεςΕπεξεργασία

Το χωριό έχει δύο εκκλησίες, την Αγία Μαρίνα και τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου (γνωστή ως Βαγγελίστρα).

ΠαραλίεςΕπεξεργασία

Παραλία ΑνάβαλουΕπεξεργασία

Μία από τις πολλές μικρές και ήσυχες παραλίες που συναντά κανείς στη διαδρομή από την Αργολίδα προς το Άστρος λίγο πριν το το Ξηροπήγαδο και μετά το Κιβέρι Η παραλία βρίσκεται στα σύνορα των δύο νομών και διαθέτει άμμο και καθαρά νερά, ενώ πήρε το όνομά της από τη γνωστή υποθαλάσσια καρστική πηγή γλυκού νερού του Ανάβαλου που πηγάζει σε Κυνουρία και Αργολίδα.

Παραλία ΒίλεςΕπεξεργασία

Η παραλία αυτή σε πολλούς είναι γνωστή ως Βίλες εξαιτίας κάποιων σπιτιών που βρίσκονται από πάνω τους αλλά οι περιγραφές μεγαλύτερων ανθρώπων της περιοχής για πολύχρωμες πεταλούδες που έβρισκαν εκεί καταφύγιο κι ομόρφαιναν το τοπίο συχνά, δείχνουν ότι το αυθεντικό και πρώτο όνομα της παραλίας αυτής είναι: Πεταλούδα.

Παραλία ΕυαγγελίστριαΕπεξεργασία

Μπαίνοντας στο Ξηροπήγαδο από Αργολίδα μετά την Ευαγγελίστρια κάνουμε αριστερά στα πρώτα σπίτια δίπλα στον μικρό ελαιώνα. Μετά από ένα σύντομο κατέβασμα με σκαλιά θα φτάσουμε στην ήσυχη παραλία με βότσαλο με τις σπηλιές κάτω από τα σπίτια.

Παραλία ΠαπαδημητρίουΕπεξεργασία

Πριν το Ξηροπήγαδο: Περνώντας το Κιβέρι και στον δρόμο προς το Ξηροπήγαδο, στον δρόμο αριστερά μας βρίσκουμε συνεχόμενα μικρά κολπάκια με όμορφες και ήσυχες παραλίες. Εδώ θα βρούμε μία πολύ όμορφη αμμουδερή παραλία στην οποία κατεβαίνουμε από στριφογυριστή σιδερένια σκάλα!

Παραλία Σπηλιά ΞηροπηγάδουΕπεξεργασία

Η Σπηλιά είναι μια όμορφη παραλία, στο κέντρο του χωριού. Οι κάτοικοι αλλά και οι τουρίστες οταν θέλουν να αναφερθουν στην παραλία λένε πάμε στη σπηλιά. Πήρε το όνομά της από τις δύο μικρές βραχώδεις σπηλιές που βρίσκονται στο κέντρο της. Έχει ψιλά βότσαλα και πανέμορφα νερά

Παραλία ΞηροπήγαδουΕπεξεργασία

Η οργανωμένη παραλία του Ξηροπήγαδου με μικρό άσπρο βότσαλο απλώνεται κατά μήκος του οικισμού. Από πάνω της θα βρούμε παραθεριστικά σπίτια, ενοικιαζόμενα, beach bar και ταβέρνες.

Παραλία Λιμάνι ΞηροπηγάδουΕπεξεργασία

Μικρή παραλία με άσπρο βότσαλο ακριβώς δεξιά του μικρού μώλου του οικισμού με χρώματα της θάλασσας να είναι μοναδικά.

ΠανηγύριαΕπεξεργασία

Κάθε καλοκαίρι διοργανώνονται δύο υπαίθρια τοπικά πανηγύρια: Ένα στις 26 Ιουλίου, παραμονή του Αγίου Παντελεήμονα στο ξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα, όπου γίνεται η λειτουργία και έπειτα αρχίζει το γλέντι συνοδευόμενο από φαγητό, τραγούδια και χορό. Το δεύτερο λαμβάνει χώρα στο εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης της Σωτήρας, επάνω στο όρος Ζάβιτσα, όπου και εκεί γίνεται λειτουργία και μετά ακολουθεί το γλέντι.

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

Η ποδοσφαιρική ομάδα του χωριού ονομάζεται «Φορτούνα Ξηροπηγάδου» και χρώματά της είναι το μπλε και το μαύρο. Αγωνίζεται στις τοπικές κατηγορίες της Ε.Π.Σ. Αρκαδίας.[5]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία