Πανδημία κορονοϊού 2019–20

πανδημία από τον ιό SARS-CoV-2

Αυτό το λήμμα αφορά την τρέχουσα πανδημία. Για την ασθένεια, δείτε: COVID-19. Για τον υπεύθυνο ιό, δείτε: SARS-CoV-2.

Η πανδημία της νόσου του κορονοϊού 2019 (COVID-19) είναι μια τρέχουσα πανδημία που προκλήθηκε από τον κορονοϊό SARS-CoV-2 και αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στην πόλη Ουχάν, πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι της Κίνας, τον Δεκέμβριο του 2019.[7] Ως και τις 6 Αυγούστου 2020 είχαν επιβεβαιωθεί πάνω από 19.000.000 κρούσματα σε 215 χώρες και περιοχές, είχαν σημειωθεί περισσότεροι από 710.000 θάνατοι που οφείλονται στη νόσο[8] και είχαν ανακάμψει περισσότεροι από 12.000.000 άνθρωποι.[8][9]

Πανδημία κορονοϊού 2019–20
COVID-19 Outbreak World Map per Capita.svg
Επιβεβαιωμένα κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού ως τις 25 Σεπτεμβρίου 2020:
  >1,000 κρούσματα ανά 100 χιλ. κατοίκους
  300–1,000 κρούσματα ανά 100 χιλ. κατοίκους
  100–300 κρούσματα ανά 100 χιλ. κατοίκους
  30–100 κρούσματα ανά 100 χιλ. κατοίκους
  10–30 κρούσματα ανά 100 χιλ. κατοίκους
  0–10 κρούσματα ανά 100 χιλ. κατοίκους
  Κανένα επιβεβαιωμένο κρούσμα ή δεν υπάρχουν δεδομένα
(από πάνω προς τα κάτω, από αριστερά προς τα δεξιά)
Coronavirus patients at the Imam Khomeini Hospital in Tehran, Iran -- بخش ویژه بیماران کرونا در بیمارستان امام خمینی تهران -- March 1, 2020.jpg
2020 coronavirus task force.jpg 蔡總統視導33化學兵群 02.jpg
Emergenza coronavirus (49501382461).jpg Dried pasta shelves empty in an Australian supermarket.jpg
ΑσθένειαCOVID-19
Στέλεχος ιούSARS-CoV-2
TοποθεσίαΠαγκοσμίως (λίστα των τοποθεσιών)
Πρώτο κρούσμαΟυχάν, Χουπέι, Κίνα[1]
30°37′11″N 114°15′28″E / 30.61972°N 114.25778°E / 30.61972; 114.25778
Ημερομηνία1 Δεκεμβρίου 2019 – σήμερα[2][3][4]
(9 μήνες και 24 ημέρες)
Κρούσματα
Επιβεβαιωμένα17.000.000+[5]
Αναρρώσεις10.500.000+[5]
Θάνατοι
665.000+[5]
Περιοχές
212[6]

Ο ιός μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων μέσω των σταγονιδίων που παράγονται όταν οι άνθρωποι φτερνίζονται ή βήχουν. [7][10] Ο χρόνος μεταξύ της έκθεσης και της εμφάνισης συμπτωμάτων είναι συνήθως από 2 έως 14 ημέρες.[10][11] Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δυσκολίες στην αναπνοή,[10][11] ενώ επιστημονικές έρευνες υποστηρίζουν ότι πιθανή απώλεια γεύσης και όσφρησης αποτελούν συμπληρωματικές ενδείξεις μόλυνσης από τον ιό.[12][13][14] Οι επιπλοκές μπορούν να περιλαμβάνουν πνευμονία και σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας. Μέχρι στιγμής δεν έχει κυκλοφορήσει εμβόλιο κατά του ιού ή κάποια σχετική ειδική αντι-ιική θεραπεία (πολλαπλές έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη).[15] Μέχρι στιγμής, η υποστήριξη ανθρώπων που έχουν νοσήσει αποσκοπεί στην πρόωρη διαχείριση των συμπτωμάτων και της υποστηρικτικής θεραπείας.[16][10]

Οι επαγγελματίες δημόσιας υγείας τονίζουν τη σημασία των βασικών πρακτικών υγιεινής στην πρόληψη της μόλυνσης και εξέδωσαν προτεινόμενες κατευθυντήριες οδηγίες συμπεριφοράς για άτομα που είναι ύποπτα ότι έχουν τον ιό.[17] Το πλύσιμο των χεριών, η διατήρηση της απόστασης άνω των 2 μέτρων από ανθρώπους που βήχουν και η αποφυγή επαφής με το πρόσωπο συνιστώνται για την πρόληψη της νόσου. Οποιοσδήποτε είναι ύποπτος για τη μεταφορά του ιού, συνιστάται να παρακολουθεί την υγεία του για δύο εβδομάδες, να φοράει χειρουργική μάσκα και να ζητά ιατρική συμβουλή, καλώντας έναν γιατρό πριν επισκεφτεί μια κλινική.

Η περίοδος επώασης (χρόνος από την έκθεση έως την έναρξη των συμπτωμάτων) κυμαίνεται από 2 έως 14 ημέρες,[18] αλλά μπορεί να είναι μεταδοτική κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και μετά την αποκατάσταση.[19] Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δυσκολίες στην αναπνοή. Ως τις 7 Απριλίου η εκτίμηση του ποσοστού θνησιμότητας ήταν το 1% των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων, υψηλότερο μεταξύ εκείνων που απαιτούν εισαγωγή στο νοσοκομείο.[20] Ως τις αρχές Απριλίου του 2020, δεν υπάρχει εμβόλιο και καμία ειδική θεραπεία.[21] Εξετάζονται αρκετές προσεγγίσεις εμβολίων και αντι-ιικών.[22][23][24][25][26] Σχολεία και πανεπιστήμια έχουν κλείσει σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο σε τουλάχιστον 188 χώρες, επηρεάζοντας πάνω από 1.5 δισεκατομμύρια μαθητές και φοιτητές.[27]

Η πανδημία έχει κηρυχθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) ως «Έκτακτη Ανάγκη Δημόσιας Υγείας Διεθνούς Ενδιαφέροντος» (PHEIC), με βάση τις πιθανές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει ο ιός εάν εξαπλωθεί σε χώρες με ασθενέστερα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Αυτή η κήρυξη ήταν η έκτη φορά μετά από την πανδημία του H1N1 το 2009.[28]

Σε κοινωνικό επίπεδο, έντονη ξενοφοβία και ρατσισμός κατά ανθρώπων κινεζικής και ανατολικής ασιατικής καταγωγής έχουν σημειωθεί λόγω της επιδημίας, τροφοδοτώντας τον φόβο και την εχθρότητα σε διάφορες χώρες.[29][30][31][32] Παραπληροφόρηση που διαδόθηκε κυρίως στο διαδίκτυο σχετικά με τον κορονοϊό, οδήγησε την ΠΟΥ να κηρύξει "πληροφοριοδημία" (αγγλικά: infodemic) στις 2 Φεβρουαρίου. Αντίστοιχα, πολλαπλές θεωρίες συνωμοσίας διαδόθηκαν μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου 2020,[33][34] με αποτέλεσμα κυβερνήσεις ανά τον κόσμο να λάβουν προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.[35][36]

Επιδημιολογία

Ως τις 1 Απριλίου, περισσότερα από 882.000 κρούσματα έχουν επιβεβαιωθεί σε όλο τον κόσμο. Θεωρείται ότι υπάρχει μια ελλιπής αναφορά των κρουσμάτων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις με ηπιότερα συμπτώματα.[37][38]

Εξάπλωση 2019–20 COVID-19 κατά χώρα και περιοχή[39]
Χώρα ή περιοχή[α] Κρούσματα Θάνατοι Αναρ.[β] Παρ.
235 2.416.135 165.939 632.983
  Ηνωμένες Πολιτείες[γ] 7.058.362 205.833 3.804.797 [40]
  Βραζιλία 4.659.909 139.883 4.023.789 [41][42]
  Ρωσία[δ] 1.128.836 19.948 928.829 [43]
  Νότια Αφρική 667.049 16.283 596.916 [44][45]
  Μεξικό 710.049 74.949 510.237 [46]
  Περού 782.695 31.870 636.489 [47][48]
  Χιλή 451.634 12.469 426.876 [49]
  Ιράν 436.319 25.015 367.829 [50][51]
  Ηνωμένο Βασίλειο[ε] 416.363 41.902 [52]
  Ισπανία 704.209 31.118 [53]
  Ιταλία 304.323 35.781 221.762 [54]
  Γερμανία 281.345 9.519 246.620 [55][56]
  Γαλλία[ζ] 497.237 31.511 94.413 [57][58]
  Τουρκία 309.790 7.785 271.964 [59]
  Κίνα 85.314 4.634 80.513 [60]
  Βέλγιο 106.887 9.959 19.836 [61][62]
  Καναδάς 149.094 9.249 128.707 [63]
  Ολλανδία[η] 100.597 6.296 [64][65]
  Ελβετία 50.842 2.060 42.300 [66][67]
  Πορτογαλία 71.156 1.931 46.676 [68][69]
  Ινδία 5,732,518 91,149 4,674,987 [70]
  Ιρλανδία 33.994 1.797 24.000 [71]
  Αυστρία 40.816 783 31.661 [72]
  Σουηδία 90.289 5.878 [73]
  Ισραήλ 212.115 1.378 148.813 [74]
  Ιαπωνία 80.041 1.520 72.538 [75]
  Νότια Κορέα 23.341 393 20.832 [76][77]
  Ισημερινός 131.146 11.213 102.852 [78][79]
  Πολωνία 82.809 2.369 66.158 [80][81]
  Σαουδική Αραβία 331.857 4.599 314.793 [82]
  Ρουμανία 118.054 4.591 94.877 [83][84]
  Πακιστάν 308.217 6.437 294.392 [85]
  Σιγκαπούρη 57.606 27 57.241 [86][87]
  Δανία[θ] 23.323 640 17.738 [88][89]
  Νορβηγία 13.005 267 9.348 [90]
  Τσεχία 58.374 567 27.247 [91]
  Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 88.532 407 77.937 [92]
  Ινδονησία 262,022 10,105 191,853 [93]
  Αυστραλία 26.983 861 24.324 [94]
  Φιλιππίνες 296.755 5.127 231.928 [95][96]
  Σερβία 33.163 745 [97]
  Ουκρανία 188.106 3.757 83.458 [98][99]
  Κατάρ 124.425 212 121.263 [100]
  Μαλαισία 10.576 133 9.666 [101]
  Λευκορωσία 76.651 802 73.733 [102]
  Δομινικανή Δημοκρατία 110.122 2.076 84.018 [103]
  Παναμάς 107.990 2.291 84.437 [104]
  Κολομβία 790.823 24.924 674.961 [105]
  Φινλανδία[ι] 9.046 341 7.700 [106]
  Λουξεμβούργο 7.916 124 6.839 [107]
  Αίγυπτος[κ] 102.513 5.835 92.644 [108]
  Μαρόκο 110.099 1.956 90.186 [109]
  Μπανγκλαντές 355.384 5.072 265.092 [110][111]
  Αργεντινή 678.253 14.766 536.576 [112][113]
  Ταϊλάνδη 3.516 59 3.353 [114][115]
  Αλγερία 50.400 1.698 35.428 [116][117]
  Μολδαβία 48.943 1.252 36.643 [118]
  Ελλάδα 16.627 366 8.648 [119]
  Κουβέιτ 101.851 592 92.961 [120]
  Ουγγαρία 21.200 709 4.818 [121]
  Μπαχρέιν 67.014 231 60.117 [122]
  Κροατία 15.572 261 14.111 [123]
  Ισλανδία 2.307 10 2.116 [124]
  Καζακστάν 107.450 1.699 102.219 [125][126]
  Ουζμπεκιστάν 53.834 446 50.230 [127]
  Ιράκ 337.106 8.799 268.761 [128]
  Εσθονία 3.033 64 2.388 [129][130]
  Ομάν 95.907 885 86.765 [131]
  Αζερμπαϊτζάν 39.686 581 37.255 [132]
  Αρμενία 47.877 942 43.026 [133]
  Σλοβενία 4.470 142 [134][135]
  Λιθουανία 4.070 89 2.253 [136][137]
  Βοσνία και Ερζεγοβίνη 26.316 802 19.142 [138]
  Πουέρτο Ρίκο 20.311 609 1.359 [139][140]
  Βόρεια Μακεδονία 17.200 712 14.312 [141][142]
  Σλοβακία 6.756 39 3.571 [143]
  Νέα Ζηλανδία 1.471 25 1.381 [144]
  Γκάνα 46.062 297 45.258 [145]
  Κούβα[λ] 5.141 116 4.462 [146]
  Αφγανιστάν 39.170 1.451 32.619 [147]
  Χονγκ Κονγκ 5.057 104 4.758 [148]
  Καμερούν 20.431 416 19.124 [149][150]
  Βουλγαρία 19.014 765 13.727 [151][152]
  Τυνησία 13.305 180 2.988 [153]
  Ακτή Ελεφαντοστού 19.327 120 18.630 [154]
  Τζιμπουτί 5.404 61 5.336 [155]
  Κύπρος[μ] 1.526 22 1.237 [156]
  Λετονία 1.594 36 1.248 [80][157]
  Ανδόρρα 1.681 53 1.199 [158]
  Λίβανος 32.819 329 14.112 [159]
  Κόστα Ρίκα 68.059 781 26.136 [160]
  Νίγηρας 1.180 69 1.104 [161]
  Νιγηρία 57.849 1.102 49.098 [162]
  Αλβανία 12.921 370 7.239 [163][164]
  Γουινέα 10.344 65 9.757 [165][166]
  Μπουρκίνα Φάσο 1.452 55 1.103 [167][168]
  Βολιβία 131.990 7.731 91.556 [169]
  Κοσσυφοπέδιο 15.063 613 12.570 [170][171]
  Κιργιστάν 45.471 1.063 41.682 [172]
  Ουρουγουάη[ν] 1.959 47 1.679 [173]
  Ονδούρα 72.675 2.222 24.022 [174][175]
  Άγιος Μαρίνος 723 42 663 [176]
  Παλαιστίνη 36.151 265 24.428 [177]
  Μάλτα 2.776 23 2.079 [178]
  Ταϊβάν[ξ] 509 7 480 [180]
  Ιορδανία 6.042 35 3.812 [181]
  Γεωργία[ο] 3.695 20 1.534 [182]
  Σενεγάλη 14.738 302 11.456 [183]
  Μαυρίκιος 356 10 335 [184]
  Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό 10.519 271 9.952 [185]
  Μαυροβούνιο 8.842 138 5.425 [186]
  Νήσος του Μαν 339 24 312 [187]
  Σρι Λάνκα 3.324 13 3.129 [188]
  Γουατεμάλα 87.993 3.170 77.125 [189]
  Κένυα 37.489 669 24.334 [190]
  Βιετνάμ 1.068 35 941 [191]
  Βενεζουέλα 69.439 574 56.759 [192]
  Τζέρσεϊ 393 32 358 [193]
  Γκέρνσεϊ 254 13 239 [194]
  Μάλι 3.013 128 22.372 [195]
  Ελ Σαλβαδόρ 28.201 823 22.326 [196]
  Παραγουάη 35.571 727 19.867 [197]
  Τζαμάικα 5.143 70 1.407 [198][199]
  Νήσοι Φερόες 430 0 412 [200][201]
  Τανζανία [202][203]
  Ρουάντα 4.722 27 2.973 [204][205]
  Δημοκρατία του Κονγκό 4.972 78 3.742 [206][207]
  Μπρουνέι 145 3 141 [208][209]
  Γκουάμ[π] 2.013 29 1.406 [40][210]
  Σομαλία[ρ] 3.465 98 2.877 [211]
  Γιβραλτάρ 350 0 322 [212]
  Καμπότζη 275 0 274 [213]
  Μαδαγασκάρη 16.073 225 14.682 [214]
  Τρινιντάντ και Τομπάγκο 3.945 65 1.802 [215][216]
  Αιθιοπία 71.083 1.141 29.253 [217]
  Μιανμάρ 8.344 150 2.381 [218]
  Γκαμπόν 8.704 54 7.875 [219]
  Βόρεια Κύπρος[σ] 694 4 399 [220]
  Αρούμπα 3.756 25 2.664 [221]
  Μονακό 171 1 128 [222]
  Σουδάν 13.555 836 6.760 [223][224]
  Λιβερία 1.327 82 1.214 [225]
  Βερμούδες 181 9 167 [226]
  Τόγκο 1.640 41 1.251 [227]
  Λίχτενσταϊν 112 1 108 [228]
  Ισημερινή Γουινέα 5.002 83 4.509 [229]
  Μπαρμπάντος 189 7 173 [230]
  Άγιος Μαρτίνος 616 21 517 [231]
  Γουιάνα 2.535 69 1.464 [232]
  Πράσινο Ακρωτήριο 5.181 52 4.674 [233]
  Κέιμαν Νήσοι 208 1 204 [234]
  Ζάμπια 14.175 331 13.629 [235][236]
  Μπαχάμες 3.418 75 1.771 [237][238]
  Γαλλική Πολυνησία 1.209 2 966 [239]
  Ουγκάντα 6.468 63 2.731 [240][241]
  Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι 1.232 19 1.170 [242]
  Μαλδίβες 9.770 34 8.390 [243]
  Λιβύη 30.097 469 16.430 [244][245]
  Γουινέα-Μπισάου 2.275 39 1.127 [246][247]
  Αϊτή 8.624 221 6.482 [248]
  Μακάου 46 0 46 [249]
  Ερυθραία 364 0 305 [250]
  Μοζαμβίκη 6.912 44 3.738 [251]
  Συρία 3.833 175 963 [252]
  Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ[τ] 3.017 174 1.624 [254]
  Μπενίν 2.280 40 1.950 [255]
  Σιέρα Λεόνε 2.188 72 1.665 [256][257]
  Τσαντ 1.087 81 944 [258]
  Μογγολία 311 0 301 [259]
  Νεπάλ 69.301 453 50.411 [260]
  Ζιμπάμπουε 7.683 225 5.924 [261]
  Ανγκόλα 4.117 154 1.449 [262]
  Αντίγκουα και Μπαρμπούντα 95 3 91 [263][264]
  Εσουατίνι 5.282 104 4.647 [265]
  Ανατολικό Τιμόρ 27 0 25 [266]
  Λαϊκή Δημοκρατία του Λουχάνσκ[υ] 741 17 635 [267]
  Μποτσουάνα 1.153 11 575 [268][269]
  Λάος 23 0 22 [270]
  Μπελίζ 1.536 19 696 [271]
  Φίτζι 32 2 28 [272][273]
  Νέα Καληδονία 26 0 23 [274]
  Μαλάουι 5.733 179 4.042 [275]
  Δομινίκα 25 0 21 [276][277]
  Ναμίμπια 10.740 119 8.482 [278]
  Άγιος Χριστόφορος και Νέβις 17 0 17 [279]
  Αγία Λουκία 27 0 26 [280][281]
  Κουρασάο 315 1 115 [282]
  Γρενάδα 24 0 24 [283][284]
  Βόρειες Μαριάνες Νήσοι 61 2 19 [285]
  Κεντροαφρικανική Δημοκρατία 4.786 62 1.830 [286]
  Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες 64 0 64 [287][288]
  Νήσοι Φώκλαντ 13 0 13 [289]
  Γροιλανδία 14 0 14 [290][291]
  Μοντσεράτ 13 1 12 [292]
  Σεϋχέλλες 136 0 127 [293]
  Νήσοι Τερκς και Κέικος 676 5 589 [294]
  Γκάμπια 3.540 110 2.002 [295]
  Νικαράγουα 4.961 147 2.913 [80][296]
  Σουρινάμ 4.779 101 4.560 [297]
  Βατικανό 12 0 12 [298]
  Αρτσάχ 340 2 300 [299][300]
  Μαυριτανία 7.384 161 6.977 [301]
  Παπούα Νέα Γουινέα 516 6 232 [302]
  Μπουτάν 261 0 196 [303]
  Μπουρούντι 466 1 374 [304]
  Σομαλιλάνδη[φ] 903 31 751 [305][306]
  Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι 66 1 37 [307]
  Σάο Τομέ και Πρίνσιπε 908 15 873 [308]
  Νότιο Σουδάν 2.592 49 1.290 [309][310]
  Αμπχαζία 674 7 186 [299][311]
  Ανγκουίλα 3 0 3 [312]
  Σάμπα 5 0 5 [313]
  Άγιος Ευστάθιος 11 0 4 [314]
  Μποναίρ 16 1 8 [315]
  Σαιν Πιερ και Μικελόν 11 0 5 [316][317]
  Υεμένη 2.026 585 1.221 [318]
Διεθνή οχήματα
  Σαρλ ντε Γκολί 1.081 0 0 [319]
  Diamond Princess[χ] 712 14 619 [320][321]
  USS Θίοντορ Ρούζβελτ[π] 669 1 0 [322]
  Γκρεγκ Μόρτιμερ[ν] 128 0 [323]
  MS Zaandam & Rotterdam[ψ] 13 4 [325][326]
  Coral Princess[ω] 12 2 [328]
  HNLMS Dolfijn[αα] 8 0 [329]
  Λεοπόλδος I 1 0 0 [332]
Τα στατιστικά είναι ενημερωμένα ως προς τις 10 Απριλίου 2020
Σημειώσεις
  1. Περιοχή όπου η περίπτωση διαγνώστηκε. Η εθνικότητα και τόπος της μετάδοσης μπορεί να διαφέρουν.
  2. «—» υποδηλώνει ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για την περιοχή, και όχι ότι η τιμή είναι μηδέν.
  3. Ηνωμένες Πολιτείες
    1. Δεν συμπεριλαμβάνει τις εξαρτήσεις σε Γκουάμ, Πουέρτο Ρίκο και Παρθένους Νήσους
    2. Περιλαμβάνει τα κρούσματα στο Grand Princess
  4. Ρωσία
    Εξαιρούνται τα κρούσματα του κρουαζιερόπλοιου Diamond Princess.
  5. Ηνωμένο Βασίλειο
    1. Δεν συμπεριλαμβάνονται οι εξαρτήσεις (Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη, κ.ά)
    2. Από τις 23 Μαρτίου, η Βρετανική κυβέρνηση δεν γνωστοποιεί τις αναρρώσεις. Η τελευταία ενημέρωση στις 22 Μαρτίου ανέφερε 135 αναρρωμένους ασθενείς.
  6. Γαλλία
    Δε συμπεριλαμβάνονται οι περιπτώσεις στις υπερπόντιες περιοχές (overseas regions) της, Γαλλική Γουιάνα, Γουαδελούπη, Μαγιότ, Μαρτινίκα και Ρεϋνιόν αλλά και αυτές στις υπερπόντιες κοινότητες (overseas collectivities) της, Άγιος Βαρθολομαίος, Άγιος Μαρτίνος και Γαλλική Πολυνησία.
  7. Ολλανδία
    Δεν συμπεριλαμβάνονται οι τρεις χώρες (εκτός της Ολλανδίας) του Βασιλείου των Κάτω Χωρών (Αρούμπα, Κουρασάο, Άγιος Μαρτίνος
  8. Δανία
    Δε συμπεριλαμβάνονται οι περιπτώσεις σε Νήσους Φερόες και Γροιλανδία.
  9. Φινλανδία
    1. Συμπεριλαμβάνεται η αυτόνομη κοινότητα των Νήσων Ώλαντ.
  10. Αίγυπτος
    Συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα που ταυτοποιήθηκαν στο κρουαζιερόπλοιο MS River Anuket.
  11. Κούβα
    1. Περιλαμβάνονται κρούσματα από το MS Braemar.
    2. Εξαιρούνται τα τα κρούσματα από τη Ναυτική Βάση του Κόλπου του Γκουαντάναμο.
  12. Κύπρος
  13. 13,0 13,1 Γκρεγκ Μόρτιμερ και Ουρουγουάη
    1. Αν και αγκυροβολημένο έξω από τις ακτές της Ουρουγουάης, τα κρούσματα του Γκρεγκ Μόρτιμερ αναφέρονται ξεχωριστά από αυτά της Ουρουγουάης. Έξι από αυτά έχουν μεταφερθεί στην ενδοχώρα για ειδικευμένη νοσηλεία.
  14. Ταϊβάν
    1. Συμπεριλαμβάνονται κρούσματα από το ROCS Pan Shi.[179]
  15. Γεωργία
  16. 16,0 16,1 Γκουάμ και USS Θίοντορ Ρούζβελτ
    1. Τα κρούσματα του USS Θίοντορ Ρούζβελτ, που αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένο στο Γκουάμ, αναφέρονται ξεχωριστά.
  17. Σομαλία
    Εξαιρούνται τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος της Σομαλιλάνδης
  18. Βόρεια Κύπρος
    Η Κυπριακή κυβέρνηση δε συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος της Βόρειας Κύπρου.
  19. Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ
    Η Ουκρανική κυβέρνηση δεν συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από την επαρχία του Ντονέτσκ.[253]
  20. Λαϊκή Δημοκρατία του Λουχάνσκ
    Η Ουκρανική κυβέρνηση δεν συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από την επαρχία του Λουχάνσκ.[253]
  21. Σομαλιλάνδη
    Τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος δεν συμπεριλαμβάνονται στα κρούσματα της Σομαλίας.
  22. Diamond Princess
    Το βρετανικό κρουαζιερόπλοιο Diamond Princess είναι επί του παρόντος σε καραντίνα σε Ιαπωνικά ύδατα και το διαχειρίζεται η Ιαπωνική κυβέρνηση. Ωστόσο, αυτές οι περιπτώσεις δεν περιλαμβάνονται στην επίσημη καταμέτρηση περιπτώσεων στην χώρα, από την Ιαπωνική κυβέρνηση. Ομοίως δεν περιλαμβάνεται στην επίσημη καταμέτρηση περιπτώσεων της Βρετανικής κυβέρνησης. Ομοίως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) ταξινομεί τις περιπτώσεις ως "Περιπτώσεις σε διεθνές μεταφορικό μέσο" και τις διακρίνει από την Ιαπωνία.
  23. MS Zaandam & Rotterdam
    1. Το κρουαζιερόπλοιο MS Zaandam αποκλείστηκε έξω από τις ακτές της Χιλής, αφού απαγορεύτηκε η είσοδος σε αυτό από τις 14 Μαρτίου 2020.
    2. Το MS Rotterdam συναντήθηκε με το Zaandam στις 26 Μαρτίου έξω από την ακτή της Πόλης του Παναμά για να προσφέρει βοήθεια και υγειονομικό υλικό στους επιβάτες. Διαμετακομισμένα στο κανάλι του Παναμά, αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένα στη Φλόριντα.[324]
    3. Τα σύνολο των κρουσμάτων του πλοίου δεν συναθροίζονται με κανένα εθνικό σύνολο.
  24. Coral Princess
    1. Το κρουαζιερόπλοιο Coral Princess είχε επιβάτες θετικούς στον κορονοϊό από τις αρχές του Απριλίου 2020, και αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένο στο Μαϊάμι.[327]
    2. Τα σύνολο των κρουσμάτων του πλοίου δεν συναθροίζονται με κανένα εθνικό σύνολο.
  25. HNLMS Dolfijn
    1. Και τα 8 κρούσματα του υποβρυχίου αναφέρθηκαν τη στιγμή που βρισκόταν σε διεθνή ύδατα ανάμεσα στην Ολλανδία και τη Σκωτία.[329]
    2. Δεν είναι γνωστό το αν και πότε θα συναθροιστούν τα κρούσματα του υποβρυχίου με αυτό της Ολλανδίας, γιατί στις ημερήσιες αναφορές της δεν αναφέρει το υποβρύχιο. Ωστόσο, πολλές αναφορές της συγκαταλέγουν τα κρούσματα και των αποικιών του Βασιλείου των Κάτω Χωρών.[330][331]
    3. Το υποβρύχιο δεν δίνει αναφορά για τους αναρρώσαντες του, άρα δεν γνωρίζουμε τον αριθμό αναρρώσεων.
 
Κρούσματα στην Κίνα.
 
Κινούμενος χάρτης των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων διάδοσης 2019-nCoV από τις 12 Ιανουαρίου 2020 έως τις 29 Φεβρουαρίου 2020

Η επιδημιολογική ανάλυση της εκδήλωσης έδειξε ένα πιθανό μοτίβο μιας «μικτής εστίας» - πιθανότατα υπήρχε μια συνεχής κοινή εστία στην Αγορά Θαλασσινών Χουανάν το Δεκέμβριο του 2019, ενδεχομένως από διάφορα ζωονοσογόνα γεγονότα.[333][334][335] Μετά από αυτό, οι επιδημιολόγοι διαπίστωσαν ότι το ξέσπασμα πιθανότατα μετατράπηκε σε πηγή (που μεταδίδεται από άτομο σε άτομο), πιθανώς λόγω της ικανότητας μετάλλαξης του ιού.[336][337] Ως εκ τούτου, καθώς ο αριθμός των υποθέσεων έχει αυξηθεί, η σημασία της αγοράς έχει μειωθεί.[2][338][339]

Κατά τα πρώτα στάδια, ο αριθμός των περιστατικών διπλασιαζόταν συνήθως κάθε 7,5 ημέρες.[340] Στις αρχές και στα μέσα Ιανουαρίου του 2020, ο ιός εξαπλώθηκε σε άλλες κινεζικές επαρχίες, με τη βοήθεια των μετακινήσεων της Κινεζικής Πρωτοχρονιάς. Στις 20 Ιανουαρίου, η Κίνα ανέφερε σχεδόν 140 νέους ασθενείς την ημέρα, συμπεριλαμβανομένων δύο ατόμων στο Πεκίνο και ενός στη Σενζέν.[341] Μεταγενέστερα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι 6.174 ασθενείς που έχουν μολυνθεί από SARS-CoV-2 είχαν ήδη αναπτύξει συμπτώματα έως τις 20 Ιανουαρίου 2020.[342]

Ο ιός εξαπλώθηκε σε άλλες χώρες και περιοχές. Στη χρονολογική σειρά ακολουθούμενη από αλφαβητική, αυτές ήταν η Ταϊλάνδη. Ιαπωνία, Μακάο. Νότια Κορέα. Ταϊβάν. Ηνωμένες Πολιτείες, Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη. Γαλλία, Νεπάλ, Βιετνάμ. Αυστραλία, Μαλαισία, Καναδάς, Καμπότζη, Γερμανία, Φινλανδία, Σρι Λάνκα. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ινδία, Ιταλία, οι Φιλιππίνες, το Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία, Σουηδία, Ισπανία, Βέλγιο, Αίγυπτος, Ιράν, Ισραήλ, Λίβανος, Αφγανιστάν, Μπαχρέιν. Κουβέιτ, Ιράκ, Ομάν, Αλγερία, Αυστρία, Βραζιλία, Κροατία. Ελβετία, Ελλάδα, Πακιστάν, Βόρεια Μακεδονία. Γεωργία, Νορβηγία, Ρουμανία, Δανία, Εσθονία, Βόρεια Ιρλανδία, Άγιος Μαρίνος, Κάτω Χώρες, Νιγηρία, Λευκορωσία, Λιθουανία, Νέα Ζηλανδία, Μεξικό, Ισλανδία, Μονακό και Κατάρ.[343][344]

Στις 26 Φεβρουαρίου 2020, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι, καθώς οι νέες περιπτώσεις που αναφέρθηκαν μειώθηκαν στην Κίνα, αλλά ξαφνικά αυξήθηκαν στην Ιταλία, το Ιράν και τη Νότια Κορέα, ο αριθμός νέων περιπτώσεων εκτός Κίνας ξεπέρασε τον αριθμό νέων περιπτώσεων στην Κίνα για πρώτη φορά στις 25 Φεβρουαρίου 2020.[345]

Επίσημες πηγές στην Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμούν ότι το 60-70% του πληθυσμού θα μολυνθεί πριν επιτευχθεί ανοσία της αγέλης.[346][347][348]

Θάνατοι

Ως τις 13 Μαρτίου, περισσότεροι από 5.300 θάνατοι αποδόθηκαν στην COVID-19. Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Υγείας της Κίνας, οι περισσότεροι από αυτούς που πέθαναν ήταν ηλικιωμένοι ασθενείς - περίπου το 80% των θανάτων που καταγράφηκαν ήταν από αυτούς ηλικίας άνω των 60 ετών και το 75% είχαν προϋπάρχουσες καταστάσεις υγείας όπως καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη.[349] Το ποσοστό θνησιμότητας των περιπτώσεων εκτιμάται σε περίπου 2-3%.[350]

Ο πρώτος επιβεβαιωμένος θάνατος ήταν στην Ουχάν.[351] Ο πρώτος θάνατος έξω από την Κίνα συνέβη στις Φιλιππίνες,[352][353][354][355] και ο πρώτος θάνατος έξω από την Ασία ήταν στο Παρίσι.[356]

Ως τις 24 Φεβρουαρίου 2020, εκτός της ηπειρωτικής Κίνας, έχουν καταγραφεί περισσότεροι από δώδεκα θάνατοι σε Ιράν, Νότια Κορέα, και Ιταλία.[357][358][359]

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων δεν υπάρχει προς το παρόν κάποιο φάρμακο για την αντιμετώπιση του κορονοϊού γίνονται όμως κλινικές δοκιμές αναφορικά με την αποτελεσματικότητα τους στην καταπολέμηση του ιού στα εξής: Ρεμοδεσιβίρη (remdesivir) (υπό έρευνα), Λοπιναβίρη/η Ριτοναβίρη (lopinavir/ritonavir) (επί του παρόντος ενδεδειγμένο ως φάρμακο κατά του HIV(anti-HIV), Χλωροκίνη και Υδροξυχλωροκίνη (chloroquine and hydroxychloroquine) (που χρησιμοποιείται ενάντια στην ελονοσία(malaria) και ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα(autoimmune diseases) όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα(rheumatoid arthritis), Ιντερφερόνες (interferons) και ιδιαίτερα οι Ιντερφερόνες βήτα (interferons beta) (επί του παρόντος ενδεδειγμένες για ασθένειες όπως η πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας( multiple sclerosis) και Μονοκλωνικά αντισώματα (monoclonal antibodies) με δραστικότητα εναντίον παραγόντων του ανοσοποιητικού συστήματος).[360]

Εκτιμήσεις

Διάφοροι ερευνητές έχουν εκτιμήσει ότι ο αριθμός των πραγματικών λοιμώξεων στην αρχική εστία στην Κίνα μπορεί να ήταν πολύ υψηλότερος από εκείνες που επιβεβαιώθηκαν.[361]  Για παράδειγμα, 31.200 λοιμώξεις εκτιμήθηκαν στην Ουχάν έως τις 29 Ιανουαρίου, όταν μόλις 6.135 αναφέρθηκαν στην πόλη μέχρι εκείνη την ημερομηνία.

Υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον είναι διαθέσιμο επαρκές ιατρικό προσωπικό και εξοπλισμός σε περιοχές που έχουν πληγεί από την εστία ώστε να μπορούν τα νοσοκομεία να εντοπίζουν σωστά τα κρούσματα κορονοϊού αντί για εσφαλμένη διάγνωση υποψήφιων περιπτώσεων ως «σοβαρή πνευμονία».[362][363][364]

Οι υπολογισμοί περιπτώσεων και θανάτων στην Κίνα επηρεάζονται από αλλαγές στον ορισμό της κλινικής περίπτωσης.[365][366] Έγγραφο που υποβλήθηκε στο Eurosurveillance προτυποποιώντας τα στατιστικά στοιχεία του επίσημου ποσοστού θνησιμότητας της Κίνας ανέφερε ότι «στον λαϊκό Τύπο υπάρχουν επίσης εικασίες για μεγάλο αριθμό λαθών χωρίς λόγο, αμφισβητώντας τη χρησιμότητα των αναφερόμενων αριθμών. Παρότι δικαιολογείται λόγω της διάρκειας της περιόδου επώασης περίπου έξι ημερών στην περίπτωση αυτή, επηρεάζει ομοιόμορφα όλα τα δεδομένα.[367]

Ενδείξεις και συμπτώματα

Κύριο λήμμα: COVID-19
 
Συμπτώματα της COVID-19.

Οι περισσότεροι μολυσμένοι άνθρωποι παρουσίασαν αρχικά κλινικά συμπτώματα, συχνά περιγραφόμενα ως συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως πυρετός, βήχας, αναπνευστικές δυσκολίες, κόπωση και μυαλγία. Η περαιτέρω ανάπτυξη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή πνευμονία, σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας, σήψη, σηπτικό σοκ και θάνατο. Τα συμπτώματα του ανώτερου αναπνευστικού, όπως το φτάρνισμα, η ρινική καταρροή και ο πονόλαιμος, είναι λιγότερο συχνά.[368] Ορισμένοι από τους μολυνθέντες μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί, με τα αποτελέσματα των τεστ να επιβεβαιώνουν τη μόλυνση αλλά δεν παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα, έτσι οι ερευνητές έχουν δώσει συμβουλές ότι άτομα με στενή επαφή με επιβεβαιωμένους μολυσμένους ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά και να εξετάζονται για να αποκλείσουν τη μόλυνση.[369]

Η περίοδος επώασης (ο χρόνος μεταξύ της μόλυνσης και της εμφάνισης των συμπτωμάτων) κυμαίνεται από 1 έως 14 ημέρες, αν και είναι συνήθως 5 ημέρες.[370][371]  Ωστόσο, μία περίπτωση αναφέρεται ότι έχει επώαση 27 ημερών.[372]

Διάγνωση

Ο ΠΟΥ έχει δημοσιεύσει διάφορα πρωτόκολλα ελέγχων για τον SARS-CoV-2.[373][374]  Ο έλεγχος χρησιμοποιεί αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης αντίστροφης μεταγραφάσης σε πραγματικό χρόνο (rRT-PCR).  Ο έλεγχος μπορεί να γίνει σε δείγματα αναπνευστικού ή αίματος.[375] Τα αποτελέσματα γενικά είναι διαθέσιμα μέσα σε λίγες ώρες έως μέρες.[376][377]

 
Ένα διαγνωστικό κιτ ελέγχων που αναπτύχθηκε από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών . Το κιτ ελέγχου είναι ένα πάνελ PCR αντίστροφης μεταγραφάσης, που προορίζονται αποκλειστικά για ερευνητική χρήση.

Ένα άτομο θεωρείται ότι κινδυνεύει να έχει COVID-19 εάν έχει ταξιδέψει σε μια περιοχή με συνεχή μετάδοση στην κοινότητα κατά τις προηγούμενες δεκατέσσερις ημέρες και/ή είχε στενή επαφή με ένα μολυσμένο άτομο. Οι κοινές κύριες ενδείξεις περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δύσπνοια. Άλλοι πιθανοί δείκτες περιλαμβάνουν κόπωση, μυαλγία, ανορεξία, παραγωγή πτυέλων και πονόλαιμο.[378]

Μια εναλλακτική μέθοδος διάγνωσης βασίζεται στην κλινική παρουσίαση όπως η αναζήτηση μορφών οπτικής υπογραφής του COVID-19 σε αξονική τομογραφία των πνευμόνων. Ενδείξεις πνευμονίας μπορεί να προηγούνται επιβεβαίωσης του SARS-CoV-2 μέσω RT-PCR.[379]

Αιτία

Μετάδοση

Ο κύριος τρόπος μετάδοσης είναι από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω των σταγονιδίων που αποβάλλουν οι άνθρωποι όταν βήχουν ή φτερνίζονται. [380]  Επιπλέον, αυτά τα σταγονίδια μπορούν να πέσουν πάνω σε επιφάνειες και να μεταδώσουν τον ιό όταν ο άνθρωπος [7]αγγίξει την επιφάνεια, και στη συνέχεια αγγίξει τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα του.[7]

Ο ΠΟΥ αξιολογεί κατά πόσο η ασυμπτωματική μετάδοση και η μετάδοση των κοπράνων αποτελούν σημαντικούς τρόπους μετάδοσης.[381]

Τα ιογόνα σταγονίδια παραμένουν αιωρούμενα στον αέρα για μικρό χρονικό διάστημα. Οι λεπτομέρειες για τον ιό της COVID-19 δεν είναι διαθέσιμες προς το παρόν αλλά υποτίθεται ότι είναι παρόμοιες με άλλους κορονοϊούς  οποίοι μπορεί να παραμείνουν βιώσιμοι και μεταδοτικοί σε μεταλλική, γυάλινη ή πλαστική επιφάνεια για έως και εννέα ημέρες σε θερμοκρασία δωματίου.[382] Απολύμανση επιφανειών είναι δυνατή με ουσίες όπως 62-71% αιθανόλη για ένα λεπτό.[382]

Οι εκτιμήσεις για τον βασικό αριθμό αναπαραγωγής (ο μέσος αριθμός ατόμων που ένα μολυσμένο άτομο είναι πιθανό να μολύνει), κυμαίνονται από 2,13 [383]  έως 4,82.[384][385]  Στις 24 Ιανουαρίου 2020 αναφέρθηκε ότι ο ιός μπόρεσε να μεταδοθεί σε μια αλυσίδα έως και τεσσάρων ατόμων.[386]  Αυτό είναι παρόμοιο με το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο από κορονοϊό (SARS-CoV) .

Ο ΠΟΥ αναφέρει επίσης ότι, αν και η ιστορία με το SARS και το MERS δείχνει ότι η μετάδοση μέσω τροφίμων δεν συμβαίνει, η δυνατότητα παραμένει ανοιχτή και ότι το κρέας και τα ζωικά προϊόντα κατά κανόνα πρέπει να μαγειρεύονται σχολαστικά.[387]

Ο ιός ευρέως θεωρείται ότι έχει ζωονοτική προέλευση και ως εκ τούτου πιθανότατα μεταδίδεται από ζώο σε άνθρωπο, αν και το ζώο και ο τρόπος μετάδοσης δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί.[388]

Ιολογία

Κύριο λήμμα: SARS-CoV-2

Το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο κορονοϊού 2 (SARS-CoV-2) είναι ένα νέο σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο κορονοϊού, που απομονώθηκε για πρώτη φορά από τρία άτομα με πνευμονία που συνδέονται με το σύμπλεγμα περιπτώσεων οξείας αναπνευστικής νόσου που αναφέρθηκαν στην Ουχάν. Είναι η αιτία της ασθένειας COVID-19.[389]

Ο SARS-CoV-2 σχετίζεται στενά με τον αρχικό SARS-CoV.[390] Θεωρείται ότι έχει ζωονοτική προέλευση. Η γενετική ανάλυση αποκάλυψε ότι ο κορονοϊός σχετίζεται γενετικά με το γένος Betacoronavirus, στη σειρά Β του υπογόνου Sarbecovirus μαζί με δύο στελέχη που προέρχονται από νυχτερίδα. Είναι 96% ταυτόσημος σε όλο το γονιδίωμα με άλλα δείγματα κορωναϊού (BatCov RaTG13).[391][392]Τον Φεβρουάριο του 2020, οι Κινέζοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπάρχει μόνο μία διαφορά αμινοξέων σε ορισμένες αλληλουχίες γονιδιώματος μεταξύ των ιών που βρίσκονται στους μυρμηγκοφάγους Παγκολίνους και εκείνων που προέρχονται από ανθρώπους, υπονοώντας ότι οι Παγκολίνοι μπορεί να ήταν ένας ενδιάμεσος ξενιστής .[393]

Πρόληψη

Για να μειωθούν οι πιθανότητες μόλυνσης, οι οργανισμοί υγείας προτείνουν την αποφυγή στενής επαφής με άρρωστα άτομα· συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό· να μην αγγίζονται τα μάτια, η μύτη ή το στόμα με άπλυτα χέρια· και η άσκηση καλής αναπνευστικής υγιεινής.[394][395]

Εκείνοι που μπορεί να έχουν ήδη μολυνθεί συνιστάται να μένουν στο σπίτι εκτός από το για να λάβουν ιατρική περίθαλψη, να ειδοποιήσουν πριν την επίσκεψη σε έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης, να φορέσουν μάσκα προσώπου (ειδικά ανάμεσα σε κοινό), να καλύπτουν βήχα και φτάρνισμα με μαντήλι, να πλένουν τακτικά τα χέρια με σαπούνι και νερό, και να αποφεύγουν να μοιράζονται προσωπικά είδη οικιακής χρήσης.[396]

Κανένα εμβόλιο δεν υπάρχει σήμερα.[397]

Ορισμένες κυβερνήσεις συμβουλεύουν εναντίον όλων των μη ουσιαστικών μετακινήσεων σε χώρες και περιοχές που έχουν πληγεί από την έξαρση.[398]  Η κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ προειδοποίησε όποιον ταξιδεύει έξω από την πόλη για να μην αγγίξει ζώα· να μην τρώνε κρέας από κυνήγι· και να αποφευχθεί η επίσκεψη ψαραγορών, αγορών ζωντανών πουλερικών και αγροκτημάτων.[399]  Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα κατοικίδια ζώα, όπως τα σκυλιά και οι γάτες, μπορούν να μολυνθούν.[400]  Η κυβέρνηση της Κίνας έχει απαγορεύσει την εμπορία και την κατανάλωση άγριων ζώων.[401]

Για τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης που φροντίζουν κάποιον που ενδέχεται να έχει μολυνθεί συνιστώνται συνήθεις προφυλάξεις, προφυλάξεις επαφής, και προφυλάξεις με προστασία από των ματιών.[402]

Η ανίχνευση των επαφών είναι μια σημαντική μέθοδος για τις αρχές υγείας για τον προσδιορισμό της πηγής μιας λοίμωξης και για την αποφυγή περαιτέρω μετάδοσης.[403]

Το ξέπλυμα της μύτης, η γαργάρα με στοματικό διάλυμα και η κατανάλωση σκόρδου δεν είναι αποτελεσματικά. Επιπλέον, οι ιοί δεν επιβραδύνονται από το κρύο. Αντίθετα, είναι ισχυρότεροι σε ψυχρές, ξηρές συνθήκες, αλλά πιο αδύναμες και επιβραδυντικές σε ζεστό και υγρό καιρό.[404]

Πλύσιμο των χεριών

Το πλύσιμο των χεριών συνιστάται για την αποφυγή της εξάπλωσης του ιού της COVID-19. Το CDC συνιστά τα άτομα να πλένουν τα χέρια τους συχνά με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, ειδικά μετά από την τουαλέτα ή όταν τα χέρια είναι ορατά βρώμικα, πριν το φαγητό, και μετά το φύσημα της μύτης, βήχα ή φτάρνισμα. Συνιστά επίσης τη χρήση αλκοολούχων ποτών με τουλάχιστον 60% αλκοόλης όταν δεν είναι άμεσα διαθέσιμα το σαπούνι και το νερό.[405] Ο ΠΟΥ επίσης συμβουλεύει τα άτομα να αποφεύγουν να αγγίζουν τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα με άπλυτα χέρια.[406][407]

Αναπνευστική υγιεινή

Τα υγειονομικά όργανα συνιστούν στα άτομα να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με ένα μαντήλι όταν βήχουν ή φταρνίζονται (το οποίο στη συνέχεια θα πρέπει να απορρίπτεται αμέσως) ή με ένα μανίκι αν δεν είναι διαθέσιμο μαντήλι.[408][409][406]

Η χρήση χειρουργικών μασκών από εκείνους που μπορεί να μολυνθεί έχει επίσης συσταθεί,[399][410][411] καθώς μπορεί να περιορίσει τον όγκο και την απόσταση ταξιδιού των σταγονιδίων εκπνοής που διασκορπίζονται κατά την ομιλεία, φτάρνισμα και βήχα. Ο ΠΟΥ εξέδωσε βέλτιστες πρακτικές για τη χρήση μάσκας σε περιβάλλοντα οικιακής φροντίδας και περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένου του ότι πρέπει να δένονται με ασφάλεια για να ελαχιστοποιούν τα κενά μεταξύ του προσώπου και της μάσκας, ότι οι μάσκες πρέπει να αντικαθίστανται όταν είναι υγρές, ο χρήστης να μην αγγίζει το μπροστινό μέρος της μάσκας όταν την αφαιρεί, το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό ή χρήση απολυμαντικού για το χέρια μετά την αφαίρεση ή εάν αγγιχθεί, και ότι μια χρησιμοποιημένη μάσκα και οι μάσκες μιας χρήσης θα πετιούνται αμέσως μετά την αφαίρεση τους και να δεν πρέπει να επαναχρησιμοποιηθούν.[412]

Οι μάσκες έχουν επίσης συσταθεί για χρήση από εκείνους που φροντίζουν κάποιον που μπορεί να έχει την ασθένεια. Επιπλέον, οι επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης συνιστούνται να φορούν αναπνευστήρες τουλάχιστον τόσο προστατευτικούς όσο σύμφωνα με την πιστοποίηση κατά το πρότυπο NIOSH N95, πρότυπο EU FFP2 ή ισοδύναμο, εκτός από άλλους ατομικούς προστατευτικούς εξοπλισμούς.[411][413]

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η χρήση χειρουργικών μασκών από μη προσβεβλημένα άτομα με χαμηλό κίνδυνο είναι αποτελεσματική.[411] Μόνο η Κίνα έχει συστήσει συγκεκριμένα τη χρήση μασκών από υγιή μέλη του κοινού,[414][415][416] ενώ οι μάσκες προσώπου έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως από υγιείς ανθρώπους στο Χονγκ Κονγκ,[417] την Ιαπωνία,[418] τη Μαλαισία,[419] και τη Σιγκαπούρη. [420]

Κοινωνική απομάκρυνση

Η κοινωνική αποστασιοποίηση περιλαμβάνει ενέργειες ελέγχου της λοίμωξης που αποσκοπούν στην επιβράδυνση της εξάπλωσης της νόσου ελαχιστοποιώντας την στενή επαφή μεταξύ των ατόμων. Οι μέθοδοι περιλαμβάνουν καραντίνα. ταξιδιωτικούς περιορισμούς · και το κλείσιμο σχολείων, χώρων εργασίας, σταδίων, θεάτρων, ή εμπορικών κέντρων. Τα άτομα μπορούν επίσης να εφαρμόζουν μεθόδους κοινωνικής απομάκρυνσης με το να μένουν στο σπίτι, περιορίζοντας τα ταξίδια, αποφεύγοντας τις πολυπληθείς περιοχές, αποφυγή χειραψίας, και φυσική απομάκρυνση από τους άλλους.[421][422][423] Πολλές κυβερνήσεις υποχρεώνουν ή συνιστούν κοινωνική απομάκρυνση σε περιοχές που έχουν πληγεί από την εκδήλωση.[424][425][426]

Οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν σοβαρές χρόνιες παθήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και επιπλοκών και έχουν ενημερωθεί για την αποφυγή πλήθους και διαμονής όσο το δυνατόν περισσότερο στο χώρο της επιδημίας της κοινότητας.[427]

Αυτοαπομόνωση

Εκτός από τις προαναφερθείσες οδηγίες για το πλύσιμο των χεριών και την αναπνευστική υγιεινή, οι φορείς δημόσιας υγείας έχουν εκδώσει οδηγίες για άρρωστα άτομα με COVID-19 και για όσους υποψιάζονται ότι έχουν μολυνθεί. Αυτά τα άτομα συνιστάται να περιορίζουν τις δραστηριότητες εκτός του σπιτιού, εκτός από την παροχή ιατρικής περίθαλψης. «Μην πηγαίνετε στη δουλειά, στο σχολείο ή στους δημόσιους χώρους. Αποφύγετε τη χρήση δημόσιων συγκοινωνιών, συνεπιβίβασης ή ταξί».[428] Για όσους αναζητούν ιατρική περίθαλψη συνιστάται να καλέσουν στο τηλέφωνο πριν επισκεφθούν έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.[429][430]

Το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο μήκος αυτών των περιόδων ήταν 14 ημέρες (δύο εβδομάδες), καθώς είναι επίσης ένα εκτιμώμενο χρονικό πλαίσιο μεταξύ της μόλυνσης και της έναρξης των συμπτωμάτων.[10][16]

Εμβόλια

Κύριο λήμμα: Εμβόλιο COVID-19

Δεν υπάρχουν επί του παρόντος διαθέσιμα εμβόλια, αλλά αρκετοί οργανισμοί σε όλο τον κόσμο αναπτύσσουν εμβόλια. Στην Κίνα, το Κινεζικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CCDC),[431][432] και το Νοσοκομείο Ανατολικής Σαγκάης αναπτύσσουν εμβόλια.[433] Στο Χονγκ Κονγκ, το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ αναπτύσσει εμβόλια.[433]

Ο Νορβηγικός Συνασπισμός για τις Καινοτομία στην Ετοιμότητα για Επιδημίες (CEPI) χρηματοδοτεί τρία σχέδια εμβολίων και ελπίζει να έχει εμβόλιο για δοκιμές μέχρι τον Ιούνιο του 2020 και να εγκριθεί και να είναι έτοιμο σε ένα χρόνο.[434] Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των Η.Π.Α. (NIH) ελπίζουν να υποβληθεί εμβόλιο σε ανθρώπινες δοκιμές μέχρι τον Απρίλιο του 2020.[435][436]

Διαχείριση

Εξάπλωση

Υπάρχουν δύο βασικές στρατηγικές για τον έλεγχο μιας εστίας: συγκράτηση και μετριασμός. Η συγκράτηση πραγματοποιείται στα αρχικά στάδια της επιδημίας και στοχεύει να εντοπίσει και να απομονώσει τους μολυσμένους για να σταματήσει η ασθένεια από το να εξαπλωθεί στον υπόλοιπο πληθυσμό. Όταν δεν είναι πλέον δυνατό να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου, οι προσπάθειες μεταφέρονται στη φάση μετριασμού, όταν λαμβάνονται μέτρα για να επιβραδυνθεί η εξάπλωση και να μετριαστούν οι επιπτώσεις της στο σύστημα υγείας και στην κοινωνία. Ένας συνδυασμός τόσο των μέτρων περιορισμού όσο και μετριασμού μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα.[437]

 
Ο στόχος του μετριασμού της κοινότητας, (1) η καθυστέρηση της αιχμής της έκρηξης (2) να μειώσει την επιβάρυνση της κορύφωσης στην υγειονομική περίθαλψη, γνωστή ως ισοπέδωση της καμπύλης (3), μειώνει τις συνολικές περιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην υγεία.[438][439]

Μέρος της διαχείρισης μιας εστίας μολυσματικών ασθενειών προσπαθεί να μειώσει την κορύφωση της επιδημίας, γνωστή ως ισοπέδωση της επιδημικής καμπύλης.[440]  Αυτό μειώνει τον κίνδυνο κατάρρευσης των υπηρεσιών υγείας και παρέχει περισσότερο χρόνο για την ανάπτυξη εμβολίων και θεραπειών.[440]  Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις που μπορεί να διαχειριστούν την εστία περιλαμβάνουν προσωπικά προληπτικά μέτρα, όπως η υγιεινή των χεριών, η χρήση μάσκας προσώπου και η αυτοαπομόνωση · κοινοτικά μέτρα που στοχεύουν στην κοινωνική απομάκρυνση, όπως το κλείσιμο σχολείων και η ματαίωση εκδηλώσεων μαζικής συγκέντρωσης · συμμετοχή της κοινότητας για την ενθάρρυνση της αποδοχής και της συμμετοχής στις παρεμβάσεις αυτές · καθώς και περιβαλλοντικά μέτρα όπως καθαρισμών επιφανειών.[441]

Πιο δραστικές ενέργειες έγιναν στην Κίνα μόλις έγινε εμφανής η σοβαρότητα της έξαρσης, όπως η απομόνωση ολόκληρων πόλεων που επηρέασαν 60 εκατομμύρια άτομα στη Χουπέι και αυστηρές ταξιδιωτικές απαγορεύσεις.[442] Άλλες χώρες υιοθέτησαν ποικίλα μέτρα με στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού. Για παράδειγμα, η Νότια Κορέα εισήγαγε μαζική εξέταση, τοπικές καραντίνες, και έκανε ειδοποιήσεις σχετικά με τις κινήσεις των προσβεβλημένων ατόμων. Η Σιγκαπούρη παρείχε οικονομική υποστήριξη σε εκείνους τους μολυσμένους οι οποίοι απομόνωσαν τους εαυτούς τους, και επέβαλε μεγάλα πρόστιμα σε όσους δεν το έκαναν. Η Ταϊβάν αύξησε την παραγωγή μασκών προσώπου και τιμωρούσε την αποθεματοποίηση των ιατρικών προμηθειών.[443] Ορισμένες χώρες απαιτούσαν από τους ανθρώπους να αναφέρουν συμπτώματα που έμοιαζαν με γρίπη στον γιατρό τους, ειδικά εάν είχαν επισκεφθεί την ηπειρωτική Κίνα .

Ασθένεια

Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα αντιιικά φάρμακα, αν και βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες ανάπτυξης. Οι προσπάθειες για την ανακούφιση των συμπτωμάτων μπορεί να περιλαμβάνουν τη λήψη τακτικών φαρμάκων για το κρυολόγημα,[444] την κατανάλωση υγρών και την ανάπαυση.[405] Η χρήση κορτικοστεροειδών μπορεί να επιδεινώσει τα αποτελέσματα.[445] Ανάλογα με τη σοβαρότητα, μπορεί να απαιτηθούν οξυγονοθεραπεία , ενδοφλέβια υγρά και αναπνευστική υποστήριξη.[446]

Αρκετές ενώσεις, οι οποίες είχαν προηγουμένως εγκριθεί για τη θεραπεία άλλων ιικών ασθενειών, όπως το favipiravir, η ριμπαβιρίνη, το remdesivir και το galidesivir, εξετάζονται ως πιθανά φάρμακα κατά του κορονοϊού.[447]

Η αρχή της εξάπλωσης

Κίνα

Η επιδημία εκδηλώθηκε για πρώτη φορά σε ένα σύμπλεγμα μυστηριώδους πνευμονίας στην Ουχάν, πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι στην ηπειρωτική Κίνα. Ένα νοσοκομείο της Ουχάν κοινοποίησε στις 27 Δεκεμβρίου 2019 το τοπικό κέντρο για την καταπολέμηση και πρόληψη ασθενειών και τις υγειονομικές επιτροπές. Στις 31 Δεκεμβρίου, το Κέντρο της Ουχάν παραδέχτηκε ότι υπήρχε ένα σύμπλεγμα άγνωστης πνευμονίας στην αγορά θαλασσινών Χουανάν. Η πιθανή επιδημία σύντομα προσέλκυσε την κρατική προσοχή, συμπεριλαμβανομένης της προσοχής της Εθνικής Επιτροπής Υγείας (ΕΕΥ) στο Πεκίνο, η οποία έστειλε εμπειρογνώμονες στην Ουχάν την επόμενη μέρα. Στις 8 Ιανουαρίου, αναγνωρίστηκε ένας νέος κορονοϊός ως η αιτία της πνευμονίας.[448]  Η αλληλουχία του ιού δημοσιεύθηκε σύντομα σε μια βάση δεδομένων ανοικτής πρόσβασης.[449] Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Κίνα επαινέθηκαν σε μεγάλο βαθμό από πολλούς, συμπεριλαμβανομένης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).[450][39][451] Η ανταπόκριση της Κίνας φαίνεται να είναι πολύ πιο διαφανής από τον τρόπο με τον οποίο η χώρα ανταποκρίθηκε στο SARS το 2003.[39][452]

Ωστόσο, η καθυστερημένη και αμφιλεγόμενη αντίδραση των αρχών της Ουχάν και της Χουπέι απέτυχε να συγκρατήσει την έξαρση σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που οδήγησε σε κριτική από το κοινό και τα μέσα ενημέρωσης.[453]  Μέχρι τις 29 Ιανουαρίου, ο ιός είχε εξαπλωθεί σε όλες τις επαρχίες της ηπειρωτικής Κίνας.[454][455][456] Έως τις 8 Φεβρουαρίου, πάνω από 724 είχαν πεθάνει από πνευμονία που σχετίζεται με τη μόλυνση από κορονοϊό και 34.878 επιβεβαιώθηκαν ως μολυσμένοι. Μόνο στη Χουπέι υπήρξαν 24.953 περιπτώσεις μολύνσεων και 699 σχετικοί θάνατοι.[457]  Όλες οι επαρχίες της ηπειρωτικής Κίνας είχαν ξεκινήσει το υψηλότερο επίπεδο απόκρισης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.[458]  Στις 31 Ιανουαρίου, ο ΠΟΥ δήλωσε την έξαρση ως «έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος»,[456] επειδή φοβόταν ότι ο ιός εξαπλώθηκε πέρα ​​από την Κίνα, όπου δεν υπάρχει ισχυρό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, παρά την εμπιστοσύνη του στις προσπάθειες της Κίνας.[459]

Ο Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σι Τζινπίνγκ προειδοποίησε για μια «σοβαρή κατάσταση» που αντιμετωπίζει η Κίνα.[460][461]  Το Πολιτικό Γραφείο του Κόμματος σχημάτισε μια ειδική ομάδα ηγεσίας για τον έλεγχο επιδημίας υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Λι Κετσιάνγκ. Οι εορτασμοί της κινεζικής Πρωτοχρονιάς ακυρώθηκαν. Οι επιβάτες ελέγχονταν για τις θερμοκρασίες τους.[462]  Έχουν συσταθεί εντολές για επιδημιολογικό έλεγχο (CEC) σε διάφορες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων της Ουχάν και Χουπέι. Πολλές υπηρεσίες διαεπαρχειακών λεωφορείων,[463] και σιδηροδρομικές υπηρεσίες έχουν ανασταλεί.[464] Στις 29, όλες οι πόλεις του Χουμπέι είχαν τεθεί σε καραντίνα.[465] Οι νόμοι απαγόρευσης της κυκλοφορίας έχουν εφαρμοστεί στην Χουανγάνγκ , στη Γουεντζόου,[466]  και σε άλλες πόλεις της ηπειρωτικής χώρας.  Η περιοχή βλέπει επίσης μια τεράστια έλλειψη από μάσκες προσώπου και άλλων προστατευτικών εξοπλισμών, παρά το γεγονός ότι αποτελεί τον παγκόσμιο κόμβο κατασκευής για τα προϊόντα αυτά.[467]

Ιστορικό

Η επιδημία νέου κορονοϊού εντοπίστηκε αρχικά στα μέσα Δεκεμβρίου 2019 στην πόλη Ουχάν της κεντρικής Κίνας, ως ένα αναδυόμενο σύμπλεγμα ανθρώπων με πνευμονία χωρίς σαφή αιτία, το οποίο συνδέονταν κυρίως με ανθρώπους που κρατούσαν πάγκους στην Αγορά Θαλασσινών Ουχάν ( 华南海鲜市场 ), στην οποία επίσης πωλούνται ζωντανά ζώα. Οι Κινέζοι επιστήμονες απομόνωσαν στη συνέχεια ένα νέο στέλεχος του κορονοϊού, που ονομάστηκε 2019-nCoV, ο οποίος βρέθηκε να είναι τουλάχιστον 70 τοις εκατό παρόμοιος σε αλληλουχία γονιδιώματος με τον SARS-CoV. Με την ανάπτυξη ενός ειδικού διαγνωστικού ελέγχου PCR για την ανίχνευση της λοίμωξης, επιβεβαιώθηκαν ορισμένες περιπτώσεις σε άτομα που συνδέονται άμεσα με την αγορά και σε κάποιους που δεν συνδέονταν άμεσα με αυτήν.

Στις 20 Ιανουαρίου 2020, ο κινέζος πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ προέτρεψε αποφασιστικές και αποτελεσματικές προσπάθειες για την πρόληψη και τον έλεγχο της επιδημίας πνευμονίας που προκαλείται από έναν νέο κορωναϊό.

Σχετικά με τον αν η κατάσταση αποτελεί επείγουσα κατάσταση δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος βάσει του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού συζητήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2020 από επιτροπή έκτακτης ανάγκης που διοργάνωσε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ). Η απόφαση αναβλήθηκε λόγω έλλειψης πληροφοριών. Ο ΠΟΥ είχε προειδοποιήσει ότι μια ευρεία επιδημία είναι δυνατή, και υπήρχαν ανησυχίες για περαιτέρω μετάδοση κατά τη διάρκεια της κορύφωσης ταξιδιών στην Κίνα κατά τη διάρκεια της κινεζικής Πρωτοχρονιάς. Η ξαφνική αύξηση των περιστατικών της νόσου δημιούργησε ερωτήματα σχετικά με το εμπόριο άγριων ζώων, αβεβαιότητες που περιβάλλουν την ικανότητα του ιού να εξαπλωθεί και να προκαλέσει βλάβη, αν ο ιός κυκλοφορούσε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό, τι θεωρούνταν προηγουμένως, την προέλευσή του, και τη δυνατότητα εμφάνισης της επιδημίας που είναι ένα γεγονός υπερδιάδοσης.

Οι πρώτες ύποπτες περιπτώσεις αναφέρθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2019, με τις πρώτες περιπτώσεις συμπτωματικής ασθένειας να έχουν εμφανιστεί μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα στις 8 Δεκεμβρίου 2019. Η αγορά έκλεισε την 1η Ιανουαρίου 2020 και απομονώθηκαν τα άτομα που έδειξαν σημεία και συμπτώματα της μόλυνσης από κορονοϊό. Πάνω από 700 άτομα, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 400 εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που έρχονται σε στενή επαφή με πιθανώς μολυσμένα άτομα, παρακολουθήθηκαν αρχικά. Μετά την ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου διαγνωστικού ελέγχου PCR για την ανίχνευση της λοίμωξης, η παρουσία του 2019-nCoV στη συνέχεια επιβεβαιώθηκε σε 41 άτομα στο αρχικό σύμπλεγμα του Ουαχάν, εκ των οποίων αργότερα δύο αναφέρθηκαν ως παντρεμένο ζευγάρι, ένας από τους οποίους δεν ήταν παρών στην αγορά και άλλοι τρεις που ήταν μέλη της ίδιας οικογένειας που εργαζόταν στους πάγκους θαλασσινών της αγοράς. Ο πρώτος επιβεβαιωμένος θάνατος από τη μόλυνση με κορωναϊό συνέβη στις 9 Ιανουαρίου 2020.

Στις 23 Ιανουαρίου 2020, η Ουχάν τέθηκε σε καραντίνα, όπου όλες οι δημόσιες συγκοινωνίες προς και από την Ουχάν έχουν ανασταλεί. Οι πόλεις Χουανγκάνγκ, Τσιτσιάνγκ, Ετσόου και Τσιμπί, δίπλα στη Ουαχάν, τέθηκαν επίσης σε παρόμοια καραντίνα από τις 24 Ιανουαρίου 2020 και μετά. Λίγες ημέρες μετά, η Κίνα ανέβαλε όλες τους εορτασμούς για την Κινεζική Πρωτοχρονιά, και έκλεισε όλα τα σχολεία μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου. Η ζήτηση χειρουργικών μασκών από το κινεζικό και μη κοινό έχει αυξηθεί κατακόρυφα, αν και η χρήση της ως μέσο προστασίας είναι αμφιλεγόμενη.

Στην Κίνα και σε όλο τον κόσμο, οι αρχές δημόσιας υγείας προσπαθούν να περιορίσουν την εξάπλωση της επιδημίας. Η κυβέρνηση της Κίνας εισήγαγε ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Ορισμένες χώρες έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις κατά των ταξιδιών στην Ουχάν, τη Χουπέι και την Κίνα γενικά. Οι ταξιδιώτες που έχουν επισκεφθεί την ηπειρωτική Κίνα έχουν κληθεί να παρακολουθήσουν την υγεία τους για τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Όποιος υποψιάζεται ότι μεταφέρει τον ιό, συνιστάται να φοράει προστατευτική μάσκα και να ζητά ιατρική συμβουλή καλώντας έναν γιατρό αντί να επισκεφθεί απευθείας την κλινική αυτοπροσώπως. Οι αερολιμένες και οι σιδηροδρομικοί σταθμοί έχουν εφαρμόσει ελέγχους θερμοκρασίας, δηλώσεις υγείας και συμπλήρωση ερωτηματολογίων σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν φορείς του ιού. Σε περιοχές με πολλά κρούσματα ακυρώνονται δημόσιες εκδηλώσεις, όπως οι εορταστικές εκδηλώσεις της Κινεζικής Πρωτοχρονιάς, καρναβαλικές εκδηλώσεις στις χώρες της Δύσης, συναυλίες, αθλητικές διοργανώσεις και κλείνουν σχολεία.

Παραπληροφόρηση

Μετά την αρχική εξάπλωση, θεωρίες συνωμοσίας και παραπληροφόρηση διαδόθηκαν στο διαδίκτυο σχετικά με την προέλευση και την κλίμακα του κορονοϊού της Ουχάν.[468]  Διάφορες αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίστηκαν ότι ο ιός ήταν βιοόπλο, πρόγραμμα ελέγχου του πληθυσμού, ή το αποτέλεσμα μιας επιχείρησης κατασκοπείας.[469][470][471] Η Google, το Facebook και το Twitter ανακοίνωσαν ότι θα λάβουν αυστηρά μέτρα κατά της πιθανής παραπληροφόρησης.[472] Σε μια ανάρτηση στο blog του, το Facebook δήλωσε ότι θα αφαιρέσει περιεχόμενο που επισημαίνεται από κορυφαίους παγκόσμιους οργανισμούς υγείας και τοπικές αρχές ότι παραβιάζει την πολιτική περιεχομένου του σχετικά με παραπληροφόρηση που οδηγεί σε «σωματική βλάβη».[473]

Στις 2 Φεβρουαρίου, ο ΠΟΥ δήλωσε ότι υπήρχε μια «τεράστια πληροφοριοδημία» που συνοδεύει την έξαρση και την αντιμετώπιση, αναφέροντας μια υπερβολική πληθώρα πληροφοριών, ακριβείς και ψευδείς, σχετικά με τον ιό, που «δυσκολεύει τους ανθρώπους να βρουν αξιόπιστες πηγές και αξιόπιστη καθοδήγηση όταν τη χρειάζονται.» Ο ΠΟΥ δήλωσε ότι η υψηλή ζήτηση για έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφόρηση έχει ενθαρρύνει τη δημιουργία μιας άμεσης ανοικτής τηλεφωνικής γραμμής WHO 24/7, όπου οι ομάδες επικοινωνίας και κοινωνικών μέσων παρακολουθούν και ανταποκρίνονται σε παραπληροφόρηση μέσω των ιστοσελίδων του και των σελίδων κοινωνικών μέσων. Οι αρχές της Ταϊβάν κατηγόρησαν τα τρολ της Κίνας ότι διαδίδουν παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας για να σπείρουν τον φόβο και τον πανικό μεταξύ των Ταϊβανέζων.[474][475] Σύμφωνα με τον Economist , θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με το ότι η COVID-19 είναι δημιουργία της CIA για να πολεμήσει την Κίνα είναι διάσπαρτες σε όλο στο κινεζικό διαδίκτυο.[476]  Στις 22 Φεβρουαρίου, Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι ανακάλυψαν κρατικά υποστηριζόμενη εκστρατεία παραπληροφόρησης από τη Ρωσία, προωθώντας σκόπιμα αντιαμερικανικές θεωρίες συνωμοσίας στα κοινωνικά μέσα.[477][478][479] Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ, Λάρυ Κούνλοου και μερικά μέλη του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών, κατηγορήθηκαν για τη διάδοση παραπληροφόρησης σχετικά με τον κορονοϊό.[480][481][482][483]Η Inverse ανέφερε ότι «ο Κρίστοφερ Μπόουζι, ο ιδρυτής του Bot Sentinel, έκανε μια ανάλυση του Twitter για την Inverse και διαπίστωσε ότι trollbots υπέρ του Τραμπ κάνουν μια σειρά ψευδών ισχυρισμών για την επιδημία κορονοϊού.[484] Σύμφωνα με το Radio Farda ο Ιρανός κληρικός Σεϊέντ Μοχαμάντ Σαϊντί κατηγόρησε τον Πρόεδρο Τραμπ να στοχεύσει την Κομ με κορονοϊό για να εκπληρώσει την προηγούμενη υπόσχεσή του για αντίποινα εναντίον ιρανικών πολιτιστικών χώρων.[485] Ο Ιρανός ερευνητής Αλί Ακμπάρ Ρεφιπούρ ισχυρίστηκε ότι ο κορονοϊός ήταν μέρος ενός προγράμματος «υβριδικού πολέμου» που διεξήγαγαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν και την Κίνα.[486] Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελετών Μέσων Ανατολής, πολλοί συγγραφείς στα αραβικά μέσα έχουν προωθήσει τη θεωρία της συνωμοσίας ότι η COVID-19 δημιουργήθηκε και διαδόθηκε σκόπιμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως «μέρος ενός οικονομικού και ψυχολογικού πολέμου που διεξήγαγαν οι ΗΠΑ εναντίον της Κίνας με στόχο την αποδυνάμωση και την εμφάνισή της ως υποβαθμισμένη χώρα και πηγή ασθενειών».[487]

Παραπομπές

  1. «2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Summary». US Centers for Disease Control and Prevention. 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  2. 2,0 2,1 «Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China». Lancet 395 (10223): 497–506. February 2020. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736. PMID 31986264. https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930183-5.   
  3. 柳叶刀披露首例新冠肺炎患者发病日期,较官方通报早7天. 27 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  4. 《柳叶刀》刊文详解武汉肺炎 最初41案例即有人传人迹象. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «Coronavirus Update (Live): 2,069,246 Cases and 133,359 Deaths from COVID-19 Virus Pandemic - Worldometer». www.worldometers.info (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2020. 
  6. «Coronavirus COVID-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE». gisanddata.maps.arcgis.com. Johns Hopkins University (JHU). Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2020. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 «Getting your workplace ready for COVID-19» (PDF). World Health Organization. 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  8. 8,0 8,1 Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα bno1.
  9. «Operations Dashboard for ArcGIS». gisanddata.maps.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2020. 
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 «Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 10 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2020. 
  11. 11,0 11,1 Rothan, Hussin A.; Byrareddy, Siddappa N. (26 February 2020). «The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak» (στα αγγλικά). Journal of Autoimmunity: 102433. doi:10.1016/j.jaut.2020.102433. ISSN 0896-8411. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896841120300469. 
  12. «Clue to Infection». hms.harvard.edu (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  13. «Loss of smell and taste a key symptom for COVID-19 cases». www.kcl.ac.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  14. Keyhan, Seied Omid; Fallahi, Hamid Reza; Cheshmi, Behzad (2020-03-30). «Dysosmia and dysgeusia due to the 2019 Novel Coronavirus; a hypothesis that needs further investigation». Maxillofacial Plastic and Reconstructive Surgery 42 (1): 9. doi:10.1186/s40902-020-00254-7. ISSN 2288-8586. PMC PMC7103905. https://doi.org/10.1186/s40902-020-00254-7. 
  15. Welle (www.dw.com), Deutsche. «Εμβόλιο κορωνοϊού – αγώνας με τον χρόνο | DW | 29.01.2020». DW.COM. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020. 
  16. 16,0 16,1 «Q&A on coronaviruses». World Health Organization (WHO). 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2020. 
  17. «Νέος κορωνοϊός Covid-19 - Οδηγίες». Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας. 6 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020. 
  18. «Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV)». Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  19. «Coronavirus latest: infections in China pass 20,000». Nature. 4 February 2020. doi:10.1038/d41586-020-00154-w. https://www.nature.com/articles/d41586-020-00154-w. 
  20. Devlin, Hannah; Boseley, Sarah (2020-04-01). «What is coronavirus – and what is the mortality rate?» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/world/2020/apr/01/what-is-coronavirus-and-what-is-the-mortality-rate-covid-19. Ανακτήθηκε στις 2020-04-07. 
  21. «Coronavirus | About | Prevention and Treatment | CDC». www.cdc.gov (στα Αγγλικά). 3 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2020. 
  22. https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html
  23. Joseph, Andrew (30 January 2020). «WHO declares coronavirus outbreak a global health emergency». Stat News. https://www.statnews.com/2020/01/30/who-declares-coronavirus-outbreak-a-global-health-emergency/. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  24. «Coronavirus declared global health emergency». BBC News. 30 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130201004/https://www.bbc.com/news/world-51318246. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  25. Wee, Sui-Lee; McNeil Jr., Donald G.; Hernández, Javier C. (30 January 2020). «W.H.O. Declares Global Emergency as Wuhan Coronavirus Spreads». https://www.nytimes.com/2020/01/30/health/coronavirus-world-health-organization.html. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  26. «Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)». World Health Organization. 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  27. https://plus.google.com/+UNESCO (4 Μαρτίου 2020). «COVID-19 Educational Disruption and Response». UNESCO (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020. 
  28. «Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2020. 
  29. Somvichian-Clausen, Austa (30 Ιανουαρίου 2020). «The coronavirus is causing an outbreak in America—of anti-Asian racism». TheHill. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  30. Iqbal, Nosheen (1 February 2020). «Coronavirus fears fuel racism and hostility, say British-Chinese». The Observer. ISSN 0029-7712. https://www.theguardian.com/world/2020/feb/01/coronavirus-weaponised-way-to-be-openly-racist. Ανακτήθηκε στις 4 February 2020. 
  31. «Coronavirus fears trigger anti-China sentiment across the globe». Global News. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  32. Yeung, Jessie. «As the coronavirus spreads, fear is fueling racism and xenophobia». CNN. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  33. «Γιατροσόφια, παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας: Επτά μύθοι και αλήθειες για τον κορωνοϊό | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  34. «Οι επικρατέστερες θεωρίες συνωμοσίας παγκοσμίως για τον κορωνοϊό | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  35. editor, Jim Waterson Media (2020-04-02). «UK media outlets told not to promote baseless 5G coronavirus theories» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/media/2020/apr/02/uk-media-outlets-told-not-to-promote-baseless-5g-coronavirus-theories. Ανακτήθηκε στις 2020-04-03. 
  36. «Κορονοϊός: Η πανδημία των fake news». Inside Story. 18 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  37. Li, Ruiyun; Pei, Sen; Chen, Bin; Song, Yimeng; Zhang, Tao; Yang, Wan; Shaman, Jeffrey (2020). «Substantial undocumented infection facilitates the rapid dissemination of novel coronavirus (COVID-19)». Medrxiv: 2020.02.14.20023127. doi:10.1101/2020.02.14.20023127. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.14.20023127v1. 
  38. Sun, Haoyang; Dickens, Borame Lee; Chen, Mark; Cook, Alex Richard; Clapham, Hannah Eleanor (2020). «Estimating number of global importations of COVID-19 from Wuhan, risk of transmission outside mainland China and COVID-19 introduction index between countries outside mainland China». Medrxiv: 2020.02.17.20024075. doi:10.1101/2020.02.17.20024075. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.17.20024075v1. 
  39. 39,0 39,1 39,2 Επιβεβαιωμένες περιπτώσεις, θάνατοι και αναρρώσεις σε κάθε επικράτεια:
    1. «Coronavirus (COVID-19) health alert». Department of Health. 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2020. 
    2. Ministry of Health (1 Μαρτίου 2020). Sixth COVID-19 case after woman returns from Iran. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2020.
  40. 40,0 40,1 «COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada». 1point3acres. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  41. «Painel Coronavírus» (στα Πορτογαλικά). Ministry of Health (Brazil). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  42. «Brasil registra 818 mortes por Covid-19 em 24 horas e se aproxima de 140 mil; 8 estados apresentam alta» (στα pt-br). G1. 24 September 2020. https://g1.globo.com/bemestar/coronavirus/noticia/2020/09/24/casos-e-mortes-por-coronavirus-no-brasil-em-24-de-setembro-segundo-consorcio-de-veiculos-de-imprensa.ghtml. Ανακτήθηκε στις 24 September 2020. 
  43. «ru:Оперативные данные. По состоянию на 24 сентября 10:30». Стопкоронавирус.рф (στα Ρωσικά). 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  44. «COVID-19 Statistics in South Africa». sacoronavirus.co.za (στα Αγγλικά). 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2020. 
  45. Dr Zweli Mkhize [@DrZweliMkhize] (16 Σεπτεμβρίου 2020). «As of today, the total number of confirmed #COVID19 cases is 653 444, the total number of deaths is 15 705 and the total number of recoveries is 584 195» (Tweet) (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020 – μέσω Twitter. 
  46. «Covid-19 Mexico» (στα Ισπανικά). Instituciones del Gobierno de México. 18 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  47. Ministry of Health (Peru) (23 September 2020). «Sala Situactional COVID-19 Perú» (στα es). https://covid19.minsa.gob.pe/sala_situacional.asp. 
  48. «Minsa: casos confirmados por coronavirus Covid-19 ascienden a 782 695 en el Perú (Comunicado N°249)» (στα es). 23 September 2020. https://www.gob.pe/institucion/minsa/noticias/304238-minsa-casos-confirmados-por-coronavirus-covid-19-ascienden-a-782-695-en-el-peru-comunicado-n-249. Ανακτήθηκε στις 23 September 2020. 
  49. «Casos confirmados COVID-19». Gobierno de Chile (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  50. Ministry of Health and Medical Education
  51. «Official: COVID-19 kills 175 more in Iran» (στα αγγλικά). https://en.irna.ir/news/84052971/Official-COVID-19-kills-175-more-in-Iran. Ανακτήθηκε στις 24 September 2020. 
  52. «Coronavirus (COVID-19) in the UK». coronavirus.data.gov.uk. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  53. «La pandemia del coronavirus, en datos, mapas y gráficos». RTVE (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2020. 
  54. «COVID-19 ITALIA» [COVID-19 ITALY]. opendatadpc.maps.arcgis.com (στα Ιταλικά). Protezione Civile. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  55. «Corona-Karte Deutschland: COVID-19 live in allen Landkreisen und Bundesländern». Tagesspiegel (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  56. «Wie sich das Coronavirus in Ihrer Region ausbreitet» [How the coronavirus affects your region] (στα Γερμανικά). Zeit Online. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  57. «info coronavirus covid-19». Gouvernement.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  58. «COVID-19 : bilan et chiffres clés en France». www.santepubliquefrance.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  59. «T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Genel Koronavirüs Tablosu». covid19.saglik.gov.tr. 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  60. «zh:截至9月23日24时新型冠状病毒肺炎疫情最新情况» (στα Κινεζικά). National Health Commission. 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  61. «Coronavirus COVID-19». info-coronavirus.be (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  62. «COVID-19 - Epidemiologische situatie». Sciensano (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  63. «Tracking every case of COVID-19 in Canada». CTV News. 24 September 2020. https://www.ctvnews.ca/mobile/health/coronavirus/tracking-every-case-of-covid-19-in-canada-1.4852102. Ανακτήθηκε στις 24 September 2020. 
  64. «Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)» (στα Ολλανδικά). RIVM. 23 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  65. «Statistieken over het Coronavirus en COVID-19». allecijfers.nl. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  66. «Current situation in Switzerland». Federal Office of Public Health. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  67. «Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse». Tribune de Genève (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  68. «Ponto de Situação Atual em Portugal» (στα Πορτογαλικά). Direção-Geral da Saúde. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  69. «Já se encontra disponível o relatório de situação de hoje, 24 de setembro» (στα Πορτογαλικά). Direção-Geral da Saúde. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  70. «Home – Ministry of Health and Family Welfare – GOI». mohfw.gov.in (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  71. «Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)». Department of Health (Ireland). 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  72. «Bundesministerium für Inneres: Aktuelle Zahlen zum Corona-Virus» (στα Γερμανικά). Innenministerium. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  73. «Antal fall av covid-19 i Sverige - data uppdateras 11:30 och siffrorna är tillgängliga 14:00». Public Health Agency of Sweden – Official statistics at arcgis (στα Σουηδικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. Lay summaryAntal fall av covid-19 – Statistik – antal fall covid-19. Data updated daily at 11:30 [CEST] 
  74. «he:נגיף הקורונה בישראל - תמונת מצב כללית» [Corona virus in Israel] (στα Εβραϊκά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  75. «ja:新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について(令和2年9月24日版)». Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan) (στα Ιαπωνικά). 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  76. «Coronavirus Disease-19, Republic of Korea». ncov.mohw.go.kr (στα Αγγλικά). Ministry of Health and Welfare (South Korea). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  77. «Press Release». cdc.go.kr (στα Αγγλικά). Korea Centers for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  78. «Las cifras del COVID-19 en Ecuador» (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  79. «Actualización de casos de coronavirus en Ecuador». Ministerio de Salud Pública. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  80. 80,0 80,1 80,2 «Coronavirus COVID-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)». ArcGIS. Johns Hopkins CSSE. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  81. «Ministerstwo Zdrowia». Twitter. Ministry of Health (Poland). 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  82. «COVID 19 Dashboard: Saudi Arabia» (στα Αραβικά). Ministry of Health (Saudi Arabia). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  83. «Comunicate de presă». Ministry of Internal Affairs (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  84. «Comunicate de presă». Ministry of Health (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  85. «COVID-19 Health Advisory Platform by Ministry of National Health Services Regulations and Coordination». covid.gov.pk. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  86. «Updates on COVID-19 (Coronavirus Disease 2019) Local Situation». Ministry of Health (Singapore). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  87. «COVID-19 (Coronavirus Disease 2019)». Ministry of Health (Singapore). 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  88. «Tal og overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Sundhedsstyrelsen (Danish Health Authority). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  89. «Statens Serum Institut - COVID-19 - Danmark» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  90. Nilsen AS, Skjetne OL, Sfrintzeris Y, Røset HH, Hunshamar C, Fraser S, Løkkevik O. «Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden». VG Nett. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  91. «COVID-19 | Onemocnění aktuálně od MZČR» (στα Τσεχικά). Ministry of Health (Czech Republic). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  92. «UAE CORONAVIRUS (COVID-19) UPDATES». UAE's national emergency crisis and disaster management authority. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  93. «Peta Sebaran». Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  94. «Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers». Australian Government Department of Health. 23 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  95. «COVID-19 CASE BULLETIN». Department of Health (Philippines). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  96. «COVID-19 Tracker». Department of Health (Philippines). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  97. «COVID-19». covid19.rs. Ministry of Health (Serbia). 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  98. «Operational information on the spread of coronavirus infection 2019-nCoV». Ministry of Healthcare (Ukraine). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  99. «МОЗ повідомляє». Ministry of Healthcare (Ukraine). 19 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  100. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». Ministry of Public Health Qatar. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  101. «Covid-19 (Latest Updates)». Ministry of Health of Malaysia. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  102. «Шесть смертей и под триста новых случаев в сутки. Новая статистика по коронавирусу» (στα ru). 24 September 2020. https://news.tut.by/society/701667.html. Ανακτήθηκε στις 24 September 2020. 
  103. «Homepage». Dominican Today (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  104. Ministerio de Salud de Panama [@MINSAPma] (23 Σεπτεμβρίου 2020). «Compartimos la actualización de datos sobre #COVID19 en nuestro país» (Tweet) (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020 – μέσω Twitter. 
  105. «CORONAVIRUS (COVID-19)». covid19.minsalud.gov.co. 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  106. «Varmistetut koronatapaukset Suomessa (COVID-19)». experience.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  107. «Coronavirus: COVID-19». Government of Luxembourg. 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  108. «ar:وزيرة الصحة تتابع مستجدات فيروس كورونا وتوجه بتذليل أي تحديات لسير العمل بالمستشفيات». Facebook (στα Αραβικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  109. «Covid-19: Morocco Records 2,356 New Cases, 1,942 Recoveries over Past 24 Hours». Maghreb Arabe Press. 24 September 2020. https://www.mapnews.ma/en/actualites/general/covid-19-morocco-records-2356-new-cases-1942-recoveries-over-past-24-hours. Ανακτήθηκε στις 24 September 2020. 
  110. «bn:করোনা ভাইরাস ইনফো ২০১৯». corona.gov.bd (στα Bengali). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  111. «কোভিড-১৯ ট্র্যাকার | বাংলাদেশ কম্পিউটার কাউন্সিল (বিসিসি)» [COVID-19 Tracker]. covid19tracker.gov.bd. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  112. «Información epidemiológica» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  113. «REPORTE DIARIO MATUTINO NRO 371 SITUACIÓN DE COVID-19 EN ARGENTINA» (PDF) (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud. 16 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  114. «th:โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)». Department of Disease Control (Thailand) (στα Ταϊλανδικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  115. «COVID-19 Outbreak». Bangkok Post. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  116. «COVID-19 : Carte épidémiologique»  (στα Γαλλικά). Ministry of Health, Population, and Hospital Reform (Algeria). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. (Απαιτείται εγγραφή)
  117. «Algeria COVID-19 Tracker». dz-covid19.com. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  118. «COVID-19 în Republica Moldova: situaţia la zi». gismoldova.maps.arcgis.com (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  119. «el:covid19 Ελλάδα». el:Υπουργείο Υγείας. 22 Σεπτεμβρίου 2020. 
  120. «COVID 19 Updates .::. Home». corona.e.gov.kw. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  121. «Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis». koronavirus.gov.hu. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  122. «Covid-19 Updates». Ministry of Health (Bahrain). 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  123. «Službena stranica Vlade». Croatian Institute of Public Health. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  124. «COVID-19 á Íslandi – Tölfræði». www.covid.is (στα Ισλανδικά). Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  125. «ru:Ситуация с коронавирусом официально». coronavirus2020.kz (στα Ρωσικά). Kazinform. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  126. «kk:Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі» (στα Καζακικά). Kazakhstan Ministry of Healthcare. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2020. 
  127. «ru:Коронавирусная инфекция (COVID-19)» (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  128. «The daily epidemiological situation of registered infections of the emerging coronavirus in Iraq». Facebook (στα Αγγλικά). Ministry of Health of Iraq. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  129. «Information about Coronavirus disease COVID-19». Estonian Health Board. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  130. «Koroonaviiruse haigus COVID-19». Estonian Health Board. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  131. «Covid-19 cases in Oman». Ministry of Health. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  132. «Azərbaycanda cari vəziyyət» (στα Αζερμπαϊτζανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  133. «hy:Հաստատված դեպքերն ըստ օրերի – NCDC Armenia» (στα Αρμενικά). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  134. «Statistični pregled koronavirusa v Sloveniji». www.rtvslo.si. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  135. «Coronavirus disease COVID-19». Ministry of Health. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  136. «Relevant information about Coronavirus (COVID-19)». Government of the Republic of Lithuania. 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  137. «Koronavirusas» (στα Λιθουανικά). Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija. 23 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  138. «COVID-19 in Bosnia and Herzegovina». Ministry of Civil Affairs of Bosnia and Herzegovina. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  139. «RESULTADO DE PRUEBAS PARA COVID-19 EN PUERTO RICO» (στα Ισπανικά). Departamento de Salud de Puerto Rico. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  140. «Puerto Rico COVID-19» (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  141. «Latest information on COVID-19 and measures for prevention of spreading issued by the Government». Ministry of health (North Macedonia). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  142. «Real-time Coronavirus condition in North Macedonia». gdi.net (στα Σλαβομακεδονικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  143. «Coronavirus in Slovakia». korona.gov.sk (στα Αγγλικά). National Health Information Center. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  144. «COVID-19 – current cases». Ministry of Health (New Zealand). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  145. «COVID-19 Updates». ghanahealthservice.org. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  146. «Infecciones por coronavirus – COVID-19». temas.sld.cu (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  147. «Afghanistan Covid-19 Cases». Ministry of Public Health (Afghanistan). 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  148. «Coronavirus Disease (COVID-19) in HK». Hong Kong: Department of Health. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  149. «STATISTIQUES COVID-19». covid19.minsante.cm (στα Γαλλικά). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2020. 
  150. «Point Statistiques Covid 19». Journal du Cameroun (στα Γαλλικά). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  151. «bg:44 са новодиагностицираните с COVID-19 лица у нас през изминалото денонощие» (στα Βουλγαρικά). Ministry of Health (Bulgaria). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  152. «COVID-19 in Bulgaria». Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  153. «Ministère de la santé وزارة الصحة». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  154. «Ministère de la Santé et de l'Hygiène Publique». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  155. «Ministere de la Santé de Djibouti». www.facebook.com. 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  156. «Coronavirus: three new cases announced on Sunday (Updated)» (στα αγγλικά). Cyprus Mail. 13 September 2020. https://cyprus-mail.com/2020/09/13/coronavirus-three-new-cases-announced-on-sunday/. Ανακτήθηκε στις 13 September 2020. 
  157. «Sākumlapa | Covid-19». covid19.gov.lv (στα Λετονικά). 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  158. «Actualitat coronavirus». www.govern.ad (στα Καταλανικά). Govern d'Andorra. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2020. 
  159. «ar:الجمهورية اللبنانية – وزارة اﻹعلام – الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان» (στα Αραβικά). Lebanese Ministry of Information. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  160. «Situacion Nacional Covid-19» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud (Costa Rica). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  161. «Évolution du Coronavirus au Niger en temps réel – Coronavirus, Covid19» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2020. 
  162. «NCDC Covid-19 Page». Nigeria Centre for Disease Control. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2020. 
  163. «Lajme Archives». Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale (στα Αλβανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  164. «Coronavirus Albania | Statistika» (στα Αλβανικά). Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  165. Agence Nationale de Sécurité Sanitaire [@anss_guinee] (21 Σεπτεμβρίου 2020). «COVID-19 Decompte des cas» (Tweet) (στα Γαλλικά) – μέσω Twitter. 
  166. «Situation du coronavirus en Guinée» (στα Γαλλικά). Agence Nationale de Sécurité Sanitaire. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  167. «Ministère de la Santé - Burkina Faso». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2020. 
  168. «TABLEAU DE BORD COVID-19» (στα Γαλλικά). Ministry of Health (Burkina Faso). Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  169. «Datos Oficiales». Bolivia Segura (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  170. «COVID19 [[:Πρότυπο:Hyphen]] Kosova» (στα Αλβανικά). Ministry of Health (Kosovo). Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2020.  URL–wikilink conflict (βοήθεια)
  171. «Covid-19». Koha Ditore (στα Αλβανικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  172. «ru:Информации» (στα Ρωσικά). Ministry of Health (Kyrgyz Republic). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  173. «Visualizador de casos coronavirus COVID-19 en Uruguay». Sistema Nacional de Emergencias (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2020. 
  174. Secretaría de Salud [@saludhn] (23 Σεπτεμβρίου 2020). «COMUNICADO No.199 del Sistema Nacional de Gestión de Riesgos (SINAGER)» (Tweet) (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020 – μέσω Twitter. 
  175. «DATOS ESTADÍSTICOS COVID-19» (στα Ισπανικά). Secretaria de Salud de Honduras. 23 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  176. «Aggiornamento epidemia da Covid-19 del 5 settembre». www.iss.sm. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  177. «ar:فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين» [Corona Virus (COVID-19) in Palestine]. corona.ps (στα Αραβικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  178. «COVID-19 Malta - Data Dashboard». deputyprimeminister.gov.mt (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  179. «新增敦睦遠訓支隊21例確診,1例境外移入確診». www.cdc.gov.tw. 
  180. «首頁-衛生福利部疾病管制署» (στα Κινεζικά). Taiwan Centres for Disease Control. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  181. «ar:فيروس كورونا المستجد (كوفيد-١٩)». corona.moh.gov.jo. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  182. «StopCOV.ge». Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  183. «Coronavirus : Riposte à l'épidémie : Tableau Récapitulatif des dons"» (στα Γαλλικά). Ministry of Health and Social Action (Senegal). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  184. «Covid19 | Coronavirus Mauritius». covid19 (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2020. 
  185. «Situation Épidémiologique en RDC» (στα Γαλλικά). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  186. «Virus korona COVID 19» (στα cnr). Government of Montenegro. https://www.coronainfocg.me/. Ανακτήθηκε στις 18 September 2020. 
  187. «Latest updates». Isle of Man Government. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2020. 
  188. «Epidemiology Unit». Ministry of Health (Sri Lanka). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  189. «Coronavirus» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud Pública (Guatemala). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  190. @MOH_Kenya (24 Σεπτεμβρίου 2020). «COVID-19 UPDATE» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  191. «TRANG TIN VỀ DỊCH BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP COVID-19» (στα Βιετναμικά). BỘ Y TẾ (Ministry of Health). Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  192. «Estadísticas Venezuela» (στα es). MPPS COVID Patria. 23 September 2020. https://covid19.patria.org.ve/estadisticas-venezuela/. Ανακτήθηκε στις 23 September 2020. 
  193. «Coronavirus (COVID-19) cases» (στα Αγγλικά). States of Jersey. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  194. Public Health Services. «COVID-19 Coronavirus – Testing results». www.gov.gg (στα Αγγλικά). St Peter Port. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  195. «COMMUNIQUES DU MINISTERE DE LA SANTE ET DES AFFAIRES SOCIALES SUR LE SUIVI DES ACTIONS DE PREVENTION ET DE RIPOSTE FACE A LA MALADIE A CORONAVIRUS». www.sante.gov.ml (στα Γαλλικά). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2020. 
  196. «SITUACIÓN NACIONAL». Ministry of Health (El Salvador) (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  197. «CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY» (στα Ισπανικά). Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  198. «COVID-19». Ministry of Health & Wellness, Jamaica. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  199. «COVID-19 Clinical Management Summary». Ministry of Health & Wellness, Jamaica. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  200. «Corona í Føroyum». Corona í Føroyum (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2020. 
  201. «Overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 18 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2020. 
  202. «Covid-19: Tanzania updates will resume after improvements at national laboratory». THECITIZEN (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  203. «Zanzibar confirms 29 new cases, plus 11 recoveries». ippmedia.com (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  204. «Coronavirus Disease COVID-19». Rwanda Biomedical Centre. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  205. Rwanda Ministry of Health [@RwandaHealth] (21 Σεπτεμβρίου 2020). «Amakuru Mashya | Update» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  206. «Situation épidémiologique au 11 septembre 2020». www.facebook.com (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2020. 
  207. «MINISTERE DE LA SANTE, DE LA POPULATION, DE LA PROMOTION DE LA FEMME ET DE L'INTEGRATION DE LA FEMME AU DEVELOPPEMENT». www.sante.gouv.cg. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  208. «Ministry of Health – pressreleaseCOVID-19». www.moh.tgov.bn. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  209. «COVID-19 Hub». The Scoop. https://thescoop.co/covid19/. Ανακτήθηκε στις 7 September 2020. 
  210. «JIC RELEASE NO. 338 - Cumulative Results: Forty-seven Test Positive for COVID-19; Profiles of Confirmed Cases;Two Additional GDOE Employees Test Positive for COVID-19». ghs.guam.gov. 15 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  211. «COVID-19 DASHBOARD, Somalia». moh.gov.so (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  212. «COVID-19 Information Update». Government of Gibraltar via Twitter. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2020. 
  213. «COVID-19 Tracking System». Ministry of Health of Cambodia. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2020. 
  214. «Situation Covid-19» (στα Αγγλικά). Ministry of Public Health (Madagascar). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  215. «COVID-19 (Novel Coronavirus)». Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  216. «ArcGIS Dashboards». uwi.maps.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  217. «Covid-19!». covid19.et (στα Αμχαρικά). 23 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  218. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Surveillance Dashboard (Myanmar)». doph.maps.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  219. «Situations Épidémiologique au Gabon». Comité de Pilotage du Plan de Veille (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  220. «KKTC Sağlık Bakanlığı». https://saglik.gov.ct.tr/COVID-19-GENEL-DURUM. Ανακτήθηκε στις 19 September 2020. 
  221. «Casonan di Corona Virus na Aruba pa 24 di September 2020» (στα Παπιαμέντο and Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  222. «Covid-19 : deux nouveaux cas positifs et trois guérisons ce dimanche 13 septembre». 13 Σεπτεμβρίου 2020. 
  223. The official page of the Federal Ministry of Health, Sudan [@FMOH_SUDAN] (21 Σεπτεμβρίου 2020). «التقريرالوبائي ليوم الأحد 17-14 سبتمبر 2020» (Tweet) (στα Αραβικά) – μέσω Twitter. 
  224. «ar:وزارة الصحَّة الإتحاديَّة». www.facebook.com (στα Αγγλικά). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  225. «National Public Health Institute of Liberia-NPHIL». www.facebook.com. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  226. «Novel Coronavirus (COVID-19)». www.gov.bm (στα Αγγλικά). 24 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  227. «Coronavirus au Togo» (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  228. «Ministerium für Gesellschaft» (στα Γερμανικά). 12 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2020. 
  229. «Covid 19 de Guinea Ecuatorial». AhoraEG (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  230. «COVID-19 Update For September 22, 2020». Barbados GIS. 22 Σεπτεμβρίου 2020. 
  231. «UPDATE on the Coronavirus Disease COVID-19». Government of Sint Maarten. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  232. «Ministry of Public Health». Ministry of Public Health. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  233. «COVID 19 — Corona Vírus». covid19.cv. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  234. «COVID-19 Statistics For The Cayman Islands». Cayman Islands Government. 11 Σεπτεμβρίου 2020. 
  235. @ZMPublicHealth (21 Σεπτεμβρίου 2020). «COVID19 update» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  236. «Ministry of Health Zambia». www.facebook.com (στα Αγγλικά). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  237. «Novel Coronavirus (2019-nCoV)». Ministry of Health (Bahamas). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  238. «The Bahamas Ministry of Health». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  239. «Coronavirus Covid-19». service-public.pf. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  240. «MoH Uganda: COVID-19 Information Portal». covid19.gou.go.ug. Ministry of Health. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  241. «Ministry of Health Uganda». 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  242. «COVID-19». USVI Department of Health. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  243. «Health Protection Agency Maldives - COVID-19 Statistics Dashboard». 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  244. «ar:البوابة الجغرافية لمراقبة انتشار فيروس كورونا في ليبيا». ncdc.org.ly (στα Αραβικά). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  245. «ar:#التحديث اليومي للوضع الوبائي المحلي لفيروس كورونا المستجد ليوم الأحد 22 سبتمبر 2020م وفقا للبيان رقم 197». www.facebook.com (στα Αραβικά). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  246. «INÍCIO». INFOCOVID-19 (στα Πορτογαλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2020. 
  247. «Guinea-Bissau: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  248. «Visualisez en temps réel l'évolution du Coronavirus en Haïti». coronahaiti.org. 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  249. «Special webpage against Epidemics». www.ssm.gov.mo. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουνίου 2020. 
  250. «Announcement from the Ministry of Health». www.shabait.com. 15 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  251. «Início». COVID 19 - Fica Atento (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  252. «Health Ministry: 33 new coronavirus cases registered, 17 patients recover, 3 others pass away». Syrian Arab News Agency. 21 September 2020. https://sana.sy/en/?p=203873. Ανακτήθηκε στις 21 September 2020. 
  253. 253,0 253,1 «Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19» (στα Ουκρανικά). Υπουργείο Υγείας Ουκρανίας. 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  254. «ru:Новости | МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ ДОНЕЦКОЙ НАРОДНОЙ РЕСПУБЛИКИ». mzdnr.ru (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  255. «Coronavirus (Covid-19)». Gouvernement de la République du Bénin (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2020. 
  256. «The Ministry of Information and Communication - Sierra Leone». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  257. «COVID-19 UPDATES». covid19.mic.gov.sl (στα Αγγλικά). 12 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2020. 
  258. «Ministère de la Santé Publique du Tchad». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  259. «mn: ЭМЯ: 418 хүний шинжилгээнд коронавирус илрээгүй. Өнөөдөр нэг хүн эдгэрч, эмнэлгээс гарлаа» (στα mn). ikon.mn. 15 September 2020. https://ikon.mn/n/1zi5. Ανακτήθηκε στις 15 September 2020. 
  260. «COVID-19 Dashboard» (στα Αγγλικά). Ministry of Health and Population (Nepal). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  261. @MoHCCZim (20 Σεπτεμβρίου 2020). «COVID-19 Update: As at 20 September 2020, Zimbabwe had 7 683 confirmed cases, including 5 924 recoveries and 225 deaths» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  262. «Angola com mais 126 infectados e dois óbitos» (στα PT-PT). 21 September 2020. https://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/saude/2020/8/39/Angola-com-mais-126-infectados-dois-obitos,df619b8a-e4f9-4ba4-b4d2-9a8f0a5bc03b.html. 
  263. «Government of Antigua and Barbuda». Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  264. «No New Cases Of Covid-19» (στα αγγλικά). 13 September 2020. https://antiguanewsroom.com/no-cases-of-covid-19/. Ανακτήθηκε στις 15 September 2020. 
  265. Eswatini Government (21 Σεπτεμβρίου 2020). «Minister of Health Lizzie Nkosi announces three new #COVID19 deaths in Eswatini, taking the total number of #COVID19 deaths in the country to 101». @EswatiniGovern1 (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  266. «COVID-19: Timor-Leste rejects kazu foun, dahuluk dezde loron 15 Maiu» (στα tet). http://noticias.sapo.tl/tetum/info/artigo/1534417.html. Ανακτήθηκε στις 4 August 2020. 
  267. «ru:Информация о новой коронавирусной инфекции COVID19 » Министерство здравоохранения Луганской Народной Республики» (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2020. 
  268. Botswana Government (14 Σεπτεμβρίου 2020). «COVID 19 CASE REPORT». Facebook. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  269. «COVID-19 Botswana Dashboard». covid19portal.gov.bw. Botswana Government. 14 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  270. «ຄະນະສະເພາະກິດເພື່ອປ້ອງກັນ, ຄວບຄຸມ ແລະ ແກ້ໄຂການລະບາດ: ຂອງພະຍາດອັກເສບປອດ ຈາກເຊື້ອຈຸລະໂລກສາຍພັນໃຫມ່ (COVID-19)» (στα Λαοτινά). Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  271. «Office of Director of Health Services». Facebook (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2020. 
  272. «COVID-19: Two Remain In Isolation, Says Dr Fong» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  273. «COVID-19 UPDATES». Ministry of Health and Medical Services (Fiji). Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  274. «Info coronavirus Covid-19». gouv.nc (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  275. «Covid 19 National Information Dashboard». Ministry of Health and Population, Malawi. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  276. «Updates - Government of the Commonwealth of Dominica». dominica.gov.dm. 25 Αυγούστου 2020. 
  277. «Dominica confirms new case of COVID-19». Dominica News Online. Dominica News Online, Duravision Inc. 17 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  278. «Ministry of Health and Social Services-Namibia». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  279. «GOVERNMENT OF ST. KITTS AND NEVIS – COVID – 19 UPDATES». Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2020. 
  280. SAINT LUCIA'S COVID-19 DASHBOARD, Ministry of Health and Wellness, 30 July 2020, https://www.covid19response.lc/, ανακτήθηκε στις 10 September 2020 
  281. Saint Lucia News Online (4 June 2020). BREAKING NEWS: Saint Lucia records 19th COVID-19 case. Δελτίο τύπου.
  282. «COVID-19: “Fourteen cases reported on September 24, 2020”». https://www.curacaochronicle.com/post/main/covid-19-fourteen-cases-reported-on-september-24-2020/. Ανακτήθηκε στις 24 September 2020. 
  283. «GIS - Government Information Service of Grenada». www.facebook.com. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2020. 
  284. «Covid-19 update 15 may 2020». NOW Grenada. 30 July 2020. https://www.nowgrenada.com/2020/07/health-minister-announces-new-covid-19-case/. Ανακτήθηκε στις 30 July 2020. 
  285. «Commonwealth Healthcare Corporation». chcc.gov.mp. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2020. 
  286. Ministère de la Santé et de la Population [@MSPCentrafrique] (18 Σεπτεμβρίου 2020). «Communiqué de Presse» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  287. «Two New COVID-19 Cases from BVI (British Virgin Islands)» (PDF). Gov.VC. Government of Saint Vincent & the Grenadines. 11 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  288. «No active COVID-19 cases in SVG». iWitness News. iWitness News. 17 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  289. «COVID-19 Public update 30 April 2020». Falkland Islands Government. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2020. 
  290. «Coronavirus-ip nutaap siaruarnera malinnaaffigiuk» (στα Δανικά and Καλαάλισουτ). 
  291. «Overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 13 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2020. 
  292. «Covid-19 - Government of Montserrat». Government of Montserrat. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2020. 
  293. «COVID-19 in Seychelles». Department of Health. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  294. «TCI COVID-19 DASHBOARD 23 September 2020». Government of Turks and Caicos. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  295. «COVID19 – MINISTRY OF HEALTH» (στα Αγγλικά). 21 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2020. 
  296. «Casos positivos de Covid-19 en Nicaragua llegan a 4,668 y 141 muertes, según el Minsa». La Prensa (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2020. 
  297. «COVID-19». COVID SURINAME (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  298. «Dichiarazione del Direttore della Sala Stampa della Santa Sede, Matteo Bruni, 06.06.2020». Officialthe Holy See website. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2020. 
  299. 299,0 299,1 Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα oc-media1.
  300. «Իրազակում». 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  301. «Status 6 September 2020». Ministry of Health via Facebook (στα Αραβικά). Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  302. «Official Covid-19 website». covid19.info.gov.pg. 28 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  303. «COVID-19 in Bhutan». Government of Bhutan. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. 
  304. Burundi Government [@BurundiGov] (24 Αυγούστου 2020). «Mise à jour de la situation épidémiologique de la #COVIDー19 au 6 sept 2020» (Tweet) (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2020 – μέσω Twitter. 
  305. «COVID-19 DASHBOARD, Somalia». moh.gov.so (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  306. Maxamed, Khadar (5 Ιουλίου 2020). «Somaliland oo diiwaangelisay Kiisas Cusub oo Xannuunka Covid-19». Wargeyska Dawan (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2020. 
  307. «A Decline In Active COVID-19 Cases Allows For More BVI Businesses To Re Open». 11 September 2020. https://bvi.gov.vg/media-centre/decline-active-covid-19-cases-allows-more-bvi-businesses-re-open. Ανακτήθηκε στις 15 September 2020. 
  308. «Situação Actual em São Tomé e Príncipe». Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  309. @SouthSudanGov (8 Ιουνίου 2020). «South Sudan now has a cumulative total of 194 cases with 2 recoveries». twitter.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2020. 
  310. «Coronavirus disease (COVID-2019) situation reports». who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020. 
  311. «7th person dies of coronavirus in Russian-occupied Abkhazia». Agenda.ge. 
  312. «Results Negative for COVID-19 in Sudden Death Investigation; All Three Confirmed Cases Now». COVID-19: The Anguillian Response. https://beatcovid19.ai/results-negative-for-covid-19-in-sudden-death-investigation-all-three-confirmed-cases-now/. Ανακτήθηκε στις 27 April 2020. 
  313. «COVID 19 Update September 9, 2020». Government of Saba via Facebook. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2020. 
  314. «Coronavirus Update (COVID-19) Sint Eustatius September 15th 2020». The Government of Sint Eustatius via Facebook. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  315. Openbaar Lichaam Bonaire (15 Σεπτεμβρίου 2020). «Cijfers COVID-19». Facebook. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  316. «500 étudiants en fac de médecine testés positifs au Covid-19 après des soirées d'intégration». www.cnews.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2020. 
  317. «Saint Pierre and Miquelon: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2020. 
  318. @YSNECCOVID19 (19 Σεπτεμβρίου 2020). «ar:آخر إحصائيات انتشار فيروس #كورونا في #اليمن #معا_لمواجهة_كورونا» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  319. «France says 50 crew members on its only aircraft carrier have tested positive for the coronavirus». Business Insider. 
  320. «Coronavirus Update (Live) - Worldometer». www.worldometers.info. 
  321. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα japanese_admin2.
  322. «U.S. Navy COVID-19 Updates». Navy Live (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2020. 
  323. «Nearly 130, Including Australians, On Antarctic Cruise Ship Have Coronavirus». 10daily (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2020. 
  324. «Holland America ships caught in COVID-19 pandemic dock in Florida; here's how disembarkation will work». USA Today. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  325. «Deal is done: Cruise ship with sick passengers and sister ship will be allowed to dock in Florida». NBC News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  326. «Statement Regarding Zaandam | Holland America Blog» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2020. 
  327. «After two deaths on board, Coral Princess cruise ship gets Miami welcome». σελ. orlandosentinel.com. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  328. Cruises, Princess (4 Απριλίου 2020). «Princess Cruises: Coral Princess Updates - Notices & Advisories». www.princess.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2020. 
  329. 329,0 329,1 «Zr.Ms. Dolfijn breekt reis af vanwege corona - Nieuwsbericht - Defensie.nl». www.defensie.nl (στα Ολλανδικά). 30 Μαρτίου 2020. 
  330. «RIVM De zorg voor morgen begint vandaag». www.rivm.nl (στα Ολλανδικά). 
  331. «Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)». www.rivm.nl. 
  332. «Contamination au coronavirus : le Leopold I reste à quais». Belgian Defence (στα Γαλλικά). 27 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2020. 
  333. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020». China CDC Weekly 2: 1-10. 20 February 2020. http://www.ne.jp/asahi/kishimoto/clinic/cash/COVID-19.pdf. 
  334. Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team (17 February 2020). «[The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) in China]» (στα Chinese). Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi 41 (2): 145–151. doi:10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2020.02.003. PMID 32064853. 
  335. Cheng, Zhangkai J.; Shan, Jing (18 February 2020). «2019 Novel coronavirus: where we are and what we know» (στα αγγλικά). Infection. doi:10.1007/s15010-020-01401-y. ISSN 1439-0973. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s15010-020-01401-y.pdf. 
  336. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020». China CDC Weekly 2: 1-10. 20 February 2020. http://www.ne.jp/asahi/kishimoto/clinic/cash/COVID-19.pdf. 
  337. Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team (17 February 2020). «[The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) in China]» (στα Chinese). Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi 41 (2): 145–151. doi:10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2020.02.003. PMID 32064853. 
  338. Wang, Chen; Horby, Peter W.; Hayden, Frederick G.; Gao, George F. (24 January 2020). «A novel coronavirus outbreak of global health concern». The Lancet 395 (10223): 470–473. doi:10.1016/S0140-6736(20)30185-9. ISSN 0140-6736. PMID 31986257. https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30185-9/abstract.   
  339. Li, Qun; Guan, Xuhua; Wu, Peng; Wang, Xiaoye; Zhou, Lei; Tong, Yeqing; Ren, Ruiqi; Leung, Kathy S. M. και άλλοι. (29 January 2020). «Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus-Infected Pneumonia». The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001316. ISSN 1533-4406. PMID 31995857.   
  340. Li, Qun; Guan, Xuhua; Wu, Peng; Wang, Xiaoye; Zhou, Lei; Tong, Yeqing; Ren, Ruiqi; Leung, Kathy S. M. και άλλοι. (29 January 2020). «Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus-Infected Pneumonia». The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001316. ISSN 1533-4406. PMID 31995857.   
  341. «China confirms sharp rise in cases of SARS-like virus across the country». 20 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 January 2020. https://web.archive.org/web/20200120055618/https://www.france24.com/en/20200120-china-confirms-sharp-rise-in-cases-of-sars-like-virus-across-the-country. Ανακτήθηκε στις 20 January 2020. 
  342. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) — China, 2020». 
  343. Frejdeman, Hannah (31 January 2020). «Coronaviruset har upptäckts i Jönköping» (στα Swedish). Svenska Dagbladet. ISSN 1101-2412. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 January 2020. https://web.archive.org/web/20200131163041/https://www.svd.se/bekraftat-fall-i-jonkoping-av-nya-coronaviruset. Ανακτήθηκε στις 31 January 2020. 
  344. Holm, Phil; Moritsugu, Ken. «Where the virus has spread». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130191856/https://apnews.com/VirusOutbreak. Ανακτήθηκε στις 29 January 2020. 
  345. «WHO Director-General's opening remarks at the mission briefing on COVID-19 - 26 February 2020». World Health Organization. 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  346. Πρότυπο:Medcn«60% of UK population need to get coronavirus so country can build 'herd immunity', chief scientist says». The Independent (στα Αγγλικά). 13 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2020. 
  347. Πρότυπο:Medcn«Up to 70% of Germany could contract virus - Merkel». BBC News. 11 March 2020. https://www.bbc.com/news/world-us-canada-51835856. 
  348. Πρότυπο:Medcn«Infektiologe zur Corona-Pandemie: Wie sieht die Zukunft nach dem Ausbruch aus? - DER SPIEGEL - Wissenschaft». 
  349. «Coronavirus: Window of opportunity to act, World Health Organization says». BBC News Online. 5 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 February 2020. https://web.archive.org/web/20200205213138/https://www.bbc.com/news/world-asia-china-51368873. Ανακτήθηκε στις 10 February 2020. 
  350. Jeannette Guarner, MD, Three Emerging Coronaviruses in Two Decades: The Story of SARS, MERS, and Now COVID-19, American Journal of Clinical Pathology, doi:10.1093/ajcp/aqaa029
  351. «Coronavirus Death Toll Climbs in China, and a Lockdown Widens». The New York Times. 23 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 February 2020. https://web.archive.org/web/20200206091324/https://www.nytimes.com/2020/01/23/world/asia/china-coronavirus.html. Ανακτήθηκε στις 10 February 2020. 
  352. Philippines, World Health Organization (1 Φεβρουαρίου 2020). «A 44-year-old male is confirmed as the second person with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in the Philippines. He passed away on 1 February 2020.pic.twitter.com/5a5tPWtvpc». @WHOPhilippines. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. [χρειάζεται μη πρωτογενή πηγή]
  353. Holm, Phil; Moritsugu, Ken. «Where the virus has spread». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130191856/https://apnews.com/VirusOutbreak. Ανακτήθηκε στις 29 January 2020. 
  354. Ramzy, Austin; May, Tiffany (2 February 2020). «Philippines Reports First Coronavirus Death Outside China». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 February 2020. https://web.archive.org/web/20200203204845/https://www.nytimes.com/2020/02/02/world/asia/philippines-coronavirus-china.html. Ανακτήθηκε στις 4 February 2020. 
  355. «Coronavirus updates: U.S., Japanese citizens die in Wuhan». NBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  356. «Coronavirus Live Updates: First Death Outside Asia Reported in France». The New York Times. 15 February 2020. https://www.nytimes.com/2020/02/15/world/asia/coronavirus-china-live-updates.html. Ανακτήθηκε στις 15 February 2020. 
  357. «Legislator from Iran's Qom alleges virus coverup». Al Jazeera English. 24 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 February 2020. https://web.archive.org/web/20200224134920/https://www.aljazeera.com/news/2020/02/legislator-iran-qom-alleges-virus-coverup-200224100832284.html. Ανακτήθηκε στις 24 February 2020. 
  358. «코로나바이러스감염증-19 국내 발생 현황(일일집계통계, 9시 기준)». 24 Φεβρουαρίου 2020. 
  359. «Coronavirus, sette morti in Italia, 229 contagi. Le vittime di oggi hanno tutte più di 80 anni» (στα it). Repubblica. 24 February 2020. https://www.repubblica.it/cronaca/2020/02/24/news/coronavirus_149_i_casi_confermati_conte_i_contagi_possono_crescere_-249427098/?ref=RHPPTP-BL-I249215369-C12-P2-S1.12-T1. Ανακτήθηκε στις 24 February 2020. 
  360. https://www.ema.europa.eu/en/documents/press-release/update-treatments-vaccines-against-covid-19-under-development_en.pdf
  361. «Preliminary analysis of the 2019 nCOV outbreak in Wuhan city». Northeastern University. 22 Ιανουαρίου 2020. 
  362. Fifield, Anna (22 January 2020). «As families tell of pneumonia-like deaths in Wuhan, some wonder if China virus count is too low». The Washington Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 January 2020. https://archive.ph/hf801. Ανακτήθηκε στις 25 January 2020. 
  363. Kuo, Lily (21 January 2020). «Coronavirus: Chinese hospitals not testing patients, say relatives». The Guardian. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 January 2020. https://web.archive.org/web/20200121170326/https://www.theguardian.com/world/2020/jan/21/coronavirus-chinese-hospitals-not-testing-patients-say-relatives. 
  364. Fan, Wenxin (24 January 2020). «Relatives Wonder Whether Pneumonia Deaths Were Tied to Coronavirus». https://www.wsj.com/articles/relatives-wonder-whether-pneumonia-deaths-were-tied-to-coronavirus-11579915630. 
  365. «Officials Report Huge Jump in Coronavirus Cases in 1 Chinese Province». NPR. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2020. 
  366. «China's Hubei Reports 349 New Coronavirus Cases, Lowest Since Jan. 25». The New York Times. https://www.nytimes.com/reuters/2020/02/19/world/asia/19reuters-china-health-hubei.html. Ανακτήθηκε στις 20 February 2020. 
  367. Brandenburg, A. (14 February 2020). «Quadratic growth during the 2019 novel coronavirus epidemic». arXiv:2002.03638 [q-bio.PE]. 
  368. «Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China». Lancet 395 (10223): 497–506. February 2020. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736. PMID 31986264. https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930183-5.   
  369. Pan, Xingfei; Chen, Dexiong; Xia, Yong; Wu, Xinwei; Li, Tangsheng; Ou, Xueting; Zhou, Liyang; Liu, Jing (19 February 2020). «Asymptomatic cases in a family cluster with SARS-CoV-2 infection». The Lancet Infectious Diseases 0. doi:10.1016/S1473-3099(20)30114-6. ISSN 1473-3099. PMID 32087116. https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(20)30114-6/abstract. 
  370. «WHO COVID-19 situation report 29» (PDF). World Health Organization. 19 Φεβρουαρίου 2020. 
  371. «Q&A on coronaviruses (COVID-19): How long is the incubation period for COVID-19?». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  372. «Coronavirus incubation could be as long as 27 days, Chinese provincial government says». Reuters. 22 Φεβρουαρίου 2020. 
  373. Schirring, Lisa; 2020 (16 Ιανουαρίου 2020). «Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death». CIDRAP. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2020. 
  374. «Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases: Interim guidance». World Health Organization. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  375. «Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-Novel Coronavirus». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  376. Brueck, Hilary (30 Ιανουαρίου 2020). «There's only one way to know if you have the coronavirus, and it involves machines full of spit and mucus». Business Insider. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  377. «Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe». GlobeNewswire News Room. 30 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  378. «COVID-19 – History and exam | BMJ Best Practice». BMJ. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  379. «COVID-19 - Approach | BMJ Best Practice». BMJ. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  380. «How COVID-19 Spreads». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020.    Αυτό το λήμμα περιλαμβάνει κείμενο από αυτή την πηγή, που είναι κοινό κτήμα.
  381. «Q&A on coronaviruses (COVID-19)». who.int. 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  382. 382,0 382,1 Kampf, Günter; Todt, Daniel; Pfaender, Stephanie; Steinmann, Eike (6 February 2020). «Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and its inactivation with biocidal agents». Journal of Hospital Infection (Elsevier). doi:10.1016/j.jhin.2020.01.022. PMID 32035997. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195670120300463/. Ανακτήθηκε στις 15 February 2020.   
  383. Leung, Gabriel; Wu, Joseph (27 Ιανουαρίου 2020). «Real-time nowcast and forecast on the extent of the Wuhan CoV outbreak, domestic and international spread» (PDF). Wuhan-coronavirus-outbreak AN UPDATE. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2020. 
  384. «中疾控分析九千新冠患者:老年男性风险大 R0为3.77». news.163.com. 13 Φεβρουαρίου 2020. 
  385. Yang, Yang; Lu, Qingbin; Liu, Mingjin; Wang, Yixing; Zhang, Anran; Jalali, Neda; Dean, Natalie; Longini, Ira και άλλοι. (21 February 2020). «Epidemiological and clinical features of the 2019 novel coronavirus outbreak in China». MedRxiv: 2020.02.10.20021675. doi:10.1101/2020.02.10.20021675. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.10.20021675v2. 
  386. Saey, Tina Hesman (24 Ιανουαρίου 2020). «How the new coronavirus stacks up against SARS and MERS». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2020. 
  387. «WHO Coronavirus Disease Situation Report 32» (PDF). 
  388. Cyranoski, David (2020-02-07). «Did pangolins spread the China coronavirus to people?» (στα αγγλικά). Nature. doi:10.1038/d41586-020-00364-2. https://www.nature.com/articles/d41586-020-00364-2. 
  389. ECDC (14 February 2020). European Centre for Disease Prevention and Control. Outbreak of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): increased transmission beyond China − fourth update Αρχειοθετήθηκε 2020-02-15 στο Wayback Machine.. ECDC (Risk Assessment): Stockholm; 2020.
  390. Zhu, Na; Zhang, Dingyu; Wang, Wenling; Li, Xinwang; Yang, Bo; Song, Jingdong; Zhao, Xiang; Huang, Baoying και άλλοι. (24 January 2020). «A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019». New England Journal of Medicine (United States) 382 (8): 727–733. doi:10.1056/NEJMoa2001017. ISSN 0028-4793. PMID 31978945. 
  391. Zhou, Peng; Yang, Xing-Lou; Wang, Xian-Guang; Hu, Ben; Zhang, Lei; Zhang, Wei; Si, Hao-Rui; Zhu, Yan και άλλοι. (23 January 2020). «Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin». bioRxiv: 2020.01.22.914952. doi:10.1101/2020.01.22.914952. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.01.22.914952v2. Ανακτήθηκε στις 24 January 2020. 
  392. WHO-China Joint Mission (16–24 Φεβρουαρίου 2020). «Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)» (PDF). World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2020. 
  393. Xiao K, Zhai J, Feng Y (Φεβρουαρίου 2020). «Isolation and Characterization of 2019-nCoV-like Coronavirus from Malayan Pangolins». bioRxiv 2020.02.17.951335  Check |biorxiv= value (βοήθεια). 
  394. «COVID-19 Prevention & Treatment». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  395. «Advice for public». World Health Organisation. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  396. «What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2020. 
  397. «COVID-19 Thematic Website, Together, We Fight the Virus, COVID-19». Hong Kong government coronavirus website. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2020. 
  398. «COVID-19 Information for Travel». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  399. 399,0 399,1 «Severe Respiratory Disease associated with a Novel Infectious Agent». Hong Kong: Centre for Health Protection, Department of Health. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  400. «Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: Myth busters». World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  401. «China bans trade, consumption of wild animals due to coronavirus». CNBC (στα Αγγλικά). 25 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  402. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  403. «Expert interview: What is contact tracing? – Public health matters». publichealthmatters.blog.gov.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2020. 
  404. How does cold weather impact the spread, survival of the flu virus? Ashley Williams, AccuWeather staff writer www.accuweather.com, accessed 3 March 2020
  405. 405,0 405,1 «Prevention & Treatment». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 15 Φεβρουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2020.    Αυτό το λήμμα περιλαμβάνει κείμενο από αυτή την πηγή, που είναι κοινό κτήμα.
  406. 406,0 406,1 «Advice for public». World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  407. «Coronavirus public information campaign launched across the UK». Government of the United Kingdom. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  408. «Advice for public». 
  409. Home. «Novel Coronavirus». Health Protection Surveillance Centre. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  410. «Updates on Wuhan Coronavirus (2019-nCoV) Local Situation». Singapore: Ministry of Health. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  411. 411,0 411,1 411,2 «Advice on the use of masks the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak». World Health Organization. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2020. 
  412. «When and how to use masks». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2020. 
  413. «Interim Infection Prevention and Control Recommendations for Patients with Confirmed Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) or Persons Under Investigation for COVID-19 in Healthcare Settings». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  414. 疫情通报 [Outbreak notification] (στα Κινεζικά). National Health Commission of the People's Republic of China. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2020. 
  415. «2019-nCoV: What the Public Should Do». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 4 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2020. 
  416. «Coronavirus (COVID-19)». Australia: Department of Health. 21 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2020. 
  417. «As Hongkongers clamour for surgical masks, 25,000 stolen from warehouse». South China Morning Post. Hong Kong. 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  418. Takahashi, Ryusei. «Amid virus outbreak, Japan stores scramble to meet demand for face masks». Japan Times. https://www.japantimes.co.jp/news/2020/01/31/national/coronavirus-japan-surgical-masks/. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  419. Harun, Hana Naz; Teh, Athira Yusof; Solhi, Farah (31 January 2020). «Demand for face masks, hand sanitisers soars». New Straits Times (Malaysia). https://www.nst.com.my/news/nation/2020/01/561250/demand-face-masks-hand-sanitisers-soars. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  420. Chia, Rachel Genevieve. «These 12 Twitter posts show the insane queues for masks in Singapore, Shanghai and Hong Kong, which are all sold out». Business Insider Singapore. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-02-01. https://web.archive.org/web/20200201071228/https://www.businessinsider.sg/photos-and-videos-show-insane-queues-for-masks-in-singapore-shanghai-and-hong-kong-which-netizens-say-are-all-sold-out/. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  421. «Advice for public». who.int. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  422. «Singapore: The Model for COVID-19 Response?». MedPageToday.com. 5 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  423. «What every American and community can do now to decrease the spread of the coronavirus» (PDF). CDC. n.d. 
  424. Kottasová, Ivana; Isaac, Lindsay. «Italy shuts all schools over coronavirus outbreak». CNN. https://www.cnn.com/2020/03/04/europe/italy-schools-closures-coronavirus-intl/index.html. Ανακτήθηκε στις 8 March 2020. 
  425. «Coronavirus (COVID-19): What is social distancing? – Public health matters». Government of the United Kingdom. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2020. 
  426. Pueyo, Tomas (12 Μαρτίου 2020). «Coronavirus: Why You Must Act Now». Medium.com. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2020. 
  427. CDC (11 Φεβρουαρίου 2020). «People at Risk for Serious Illness from COVID-19». CDC.gov. US Centers for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  428. CDC (11 Φεβρουαρίου 2020). «What to Do If You Are Sick With Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». Centers for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  429. «Common questions about coronavirus (COVID-19)». nhs.uk. 24 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  430. «Coronavirus (COVID-19): latest information and advice». GOV.UK. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  431. «China CDC developing novel coronavirus vaccine». Xinhua. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  432. «Chinese scientists race to develop vaccine as coronavirus death toll jumps». South China Morning Post. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  433. 433,0 433,1 Cheung, Elizabeth (28 January 2020). «Hong Kong researchers have developed coronavirus vaccine, expert reveals». South China Morning Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 January 2020. https://web.archive.org/web/20200128154002/https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3047956/china-coronavirus-hong-kong-researchers-have. Ανακτήθηκε στις 28 January 2020. 
  434. hermesauto (23 January 2020). «Wuhan virus: Work to start on three possible vaccines, says epidemic response group». The Straits Times (Singapore). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2020. https://web.archive.org/web/20200125111303/https://www.straitstimes.com/world/europe/wuhan-virus-epidemic-response-group-says-starts-work-on-3-possible-vaccines. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  435. «With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine». Reuters. 24 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2020. https://web.archive.org/web/20200125203723/https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  436. Levine, Jon (25 January 2020). «Scientists race to develop vaccine to deadly China coronavirus». New York Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 January 2020. https://web.archive.org/web/20200126173701/https://nypost.com/2020/01/25/scientists-race-to-develop-vaccine-to-deadly-china-coronavirus/. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  437. Baird, Robert P. (11 Μαρτίου 2020). «What It Means to Contain and Mitigate the Coronavirus». The New Yorker. 
  438. Anderson, R. M.; Heesterbeek, H.; Klinkenberg, D.; Hollingsworth, T. D. (March 2020). «How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?». Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30567-5. PMID 32164834. «A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—eg, minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.». 
  439. Qualls, Noreen; Levitt, Alexandra; Kanade, Neha; Wright-Jegede, Narue; Dopson, Stephanie; Biggerstaff, Matthew; Reed, Carrie; Uzicanin, Amra και άλλοι. (21 April 2017). «Community Mitigation Guidelines to Prevent Pandemic Influenza — United States, 2017». MMWR. Recommendations and Reports 66 (1): 1–34. doi:10.15585/mmwr.rr6601a1. PMID 28426646. 
  440. 440,0 440,1 Anderson, R. M.; Heesterbeek, H.; Klinkenberg, D.; Hollingsworth, T. D. (March 2020). «How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?». Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30567-5. PMID 32164834. «A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—eg, minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.». 
  441. «Community Mitigation Guidelines to Prevent Pandemic Influenza – United States, 2017». Recommendations and Reports (US Centers for Disease Control and Prevention) 66 (1). 12 April 2017. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/45220. 
  442. Qin, Amy (7 March 2020). «China May Be Beating the Coronavirus, at a Painful Cost». The New York Times. https://www.nytimes.com/2020/03/07/world/asia/china-coronavirus-cost.html. 
  443. Bangkok, Justin McCurry Rebecca Ratcliffe in; Kong, Helen Davidson in Hong (11 Μαρτίου 2020). «Mass testing, alerts and big fines: the strategies used in Asia to slow coronavirus». The Guardian. 
  444. «Coronavirus». WebMD. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  445. «Novel Coronavirus – COVID-19: What Emergency Clinicians Need to Know». EBMedicine.net. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2020. 
  446. «Overview of novel coronavirus (2019-nCoV) – Summary of relevant conditions». BMJ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  447. Li G, De Clercq E. Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV). Nature Reviews Drug Discovery 2020 Feb doi:10.1038/d41573-020-00016-0
  448. Khan, Natasha (2020-01-09). «New Virus Discovered by Chinese Scientists Investigating Pneumonia Outbreak» (στα αγγλικά). Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-02-02. https://web.archive.org/web/20200202154104/https://www.wsj.com/articles/new-virus-discovered-by-chinese-scientists-investigating-pneumonia-outbreak-11578485668. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  449. Cohen, Jon (11 Ιανουαρίου 2020). «Chinese researchers reveal draft genome of virus implicated in Wuhan pneumonia outbreak». Science (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2020. 
  450. «WHO praises China's response to coronavirus, will reconvene expert panel». STAT (στα Αγγλικά). 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  451. Delfs, Arne; Lacqua, Francine. «China Praised By Germany For Transparency in Combating Virus». bloomberg.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  452. Belluz, Julia (21 Ιανουαρίου 2020). «A coronavirus outbreak is spreading quickly. Here's what you need to know». Vox (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  453. Yuan, Li (2020-01-28). «Coronavirus Crisis Exposes Cracks in China's Facade of Unity» (στα αγγλικά). The New York Times. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 January 2020. https://web.archive.org/web/20200129015445/https://www.nytimes.com/2020/01/28/business/china-coronavirus-communist-party.html. Ανακτήθηκε στις 2020-02-03. 
  454. 眾新聞 | 【武漢肺炎大爆發】西藏首宗確診 全國淪陷 內地確診累計7711宗 湖北黃岡疫情僅次武漢 (στα Κινεζικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020.  Unknown parameter |script-website= ignored (βοήθεια)
  455. «Coronavirus Has Now Spread To All Regions Of Mainland China». NPR.org (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  456. 456,0 456,1 «Coronavirus declared global health emergency» (στα αγγλικά). BBC News. 2020-01-31. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130201004/https://www.bbc.com/news/world-51318246. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  457. «Tracking coronavirus: Map, data and timeline». Bnonews. https://bnonews.com/index.php/2020/02/the-latest-coronavirus-cases/. 
  458. 中国内地31省份全部启动突发公共卫生事件一级响应. Caixin. 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  459. «Coronavirus: WHO declare public health emergency». medicalnewstoday.com (στα Αγγλικά). Αρχει