Άνοιγμα κυρίου μενού

Πατριάρχης Βενιαμίν

Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ο Βενιαμίν (κατά κόσμον Ψωμάς ή Κυριακού, 18 Ιανουαρίου 1871 - 17 Φεβρουαρίου 1946) ήταν Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από τις 18 Ιανουαρίου 1936 ως τις 17 Φεβρουαρίου 1946.

Βενιαμίν
Οικουμενικός Πατριάρχης Κων/πόλεως
Patriarch Benjamin I of Constantinople.jpg
Από18 Ιανουαρίου 1936
Έως17 Φεβρουαρίου 1946
ΠροκάτοχοςΦώτιος Β΄
ΔιάδοχοςΜάξιμος Ε΄
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση1871
Αδραμύττιο, Μικρά Ασία, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Θάνατος17 Φεβρουαρίου 1946

Βιογραφικά στοιχείαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο Αδραμύττιο της Μικράς Ασίας το 1871.[1] Φοίτησε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Το 1912 έγινε Μητροπολίτης Ρόδου, ενώ από τις 10 Ιουνίου μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου 1913, διετέλεσε Μητροπολίτης Σηλυβρίας[2] και κατόπιν μετατέθηκε στη Μητρόπολη Φιλιππουπόλεως. Το 1925 εξελέγη Μητροπολίτης Νικαίας και το 1933 Μητροπολίτης Ηρακλείας.

Το 1936, μετά το θάνατο του Πατριάρχη Φωτίου του Β΄, πιθανότερος διάδοχός του θεωρούνταν ο τότε Μητροπολίτης Χαλκηδόνος (και μετέπειτα Πατριάρχης) Μάξιμος. Όμως, ο Νομάρχης Κωνσταντινούπολης, Muhittin Uludağ[3], χρησιμοποίησε, μετά από πολλά χρόνια, το δικαίωμα του να διαγράφει υποψηφίους από τον κατάλογο των εκλογίμων. Έτσι, διέγραψε τους Χαλκηδόνος Μάξιμο και Δέρκων Ιωακείμ από τον κατάλογο των δώδεκα υποψηφίων. Θεωρείται ότι αυτό συνέβη διότι ο τότε Υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας και βουλευτής της επαρχίας Τσανάκαλε, όπου υπάγεται και η Ίμβρος, συνδεόταν με το Μητροπολίτη Ίμβρου και Τενέδου Ιάκωβο. Θεωρείται λοιπόν ότι με δική του εντολή διεγράφησαν οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι, προκειμένου να προωθηθεί ο Μητροπολίτης Ίμβρου ως Οικουμενικός Πατριάρχης.

Η Ιεραρχία όμως εξέλεξε τον Μητροπολίτη Ηρακλείας Βενιαμίν, με ψήφους επτά έναντι έξι. Κατά τη διάρκεια της εκλογής και της ενθρόνισης σημειώθηκαν επεισόδια και έκτροπα που την αμαύρωσαν, ενώ ο νέος Πατριάρχης Βενιαμίν, 75 ετών τότε, αποδοκιμάστηκε από μέρους του εκκλησιάσματος κατά την ενθρόνισή του. Τέλος, ενώ η εκλογή Οικουμενικού Πατριάρχη ως τότε ανακοινωνόταν μόνο στο Νομάρχη της Πόλης, η εκλογή του Βενιαμίν ήταν η πρώτη η οποία ανακοινώθηκε στον πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό και τον υπουργό των Εσωτερικών, από τους οποίους ελήφθησαν απαντητικά συγχαρητήρια τηλεγραφήματα. Αυτή η πρακτική ακολουθείται έκτοτε μέχρι σήμερα[4]. Επίσης, ο Βενιαμίν ήταν ο πρώτος Πατριάρχης που πήρε επίσημη άδεια ρασοφορίας από το τουρκικό κράτος[5].

Παρά τις αντίξοες συνθήκες της εκλογής και παρά το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που συνέβη κατά τη διάρκεια της Πατριαρχίας του, αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί ως επιτυχημένη και σταθεροποιητική για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, σε μια δύσκολη περίοδο της Ιστορίας του. Επί Βενιαμίν Α΄ ανακηρύχθηκε αυτοκέφαλη η Εκκλησία της Αλβανίας με την έκδοση σχετικού Πατριαρχικού και Συνοδικού τόμου (1937)[6], επέστρεψαν στην Ορθοδοξία οι Καρπαθορρώσοι Ουνίτες της Αμερικής και τέλος ήρθη το από του 1872 Βουλγαρικό σχίσμα (1945) με την αναγνώριση του αυτοκέφαλου της Εκκλησίας της Βουλγαρίας. Τέλος, το 1939 παρασκευάστηκε Άγιο Μύρο.

Μελανό σημείο της Πατριαρχίας του Βενιαμίν ήταν η μεγάλη πυρκαϊά του Σεπτεμβρίου του 1941, η οποία προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα και κατέστρεψε μεγάλο μέρος του Πατριαρχικού Οίκου στο Φανάρι, μαζί με ανυπολόγιστης αξίας ιστορικά έπιπλα, σκεύη, έργα τέχνης, κειμήλια, εικόνες και χειρόγραφα[7]. Η ζημιά που προκλήθηκε, αποκαταστάθηκε πλήρως μόλις το 1989.

Ο Πατριάρχης Βενιαμίν ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1937[8]. Πέθανε στις 17 Φεβρουαρίου 1946.

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

  1. Πανδέκτης, Βενιαμίν Α΄, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
  2. Δημήτριος Τσιανικλίδης, Η Μητρόπολις και ο Ελληνισμός Σηλυβρίας, [Διδακτορική διατριβή], Θεσσαλονίκη 2000, σ. 175
  3. «Βασίλη Κυρατζόπουλου, η αγανάκτηση ενός Κωνσταντινουπολίτη». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Φεβρουαρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2009. 
  4. «Εφημερίδα «Χρόνος» της Κομοτηνής, 12/01/2008». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2008. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2008. 
  5. Πολίτης της Θράκης[νεκρός σύνδεσμος]
  6. «Εκκλησία της Αλβανίας - Ιστορία από το 1937 ως σήμερα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2009. 
  7. Η έρευνα on-line, Πώς διαμορφώθηκε σήμερα ο Πατριαρχικός Οίκος, 11/1/2009, σελ 17[νεκρός σύνδεσμος]
  8. «Α.Π.Θ., Τμήμα Θεολογίας, Επίτιμοι Διδάκτορες». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2009. 

ΠηγέςΕπεξεργασία


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Γεράσιμος Τανταλίδης
Μητροπολίτης Ρόδου
1912-1913
Διάδοχος
Απόστολος Τρύφωνος
Προκάτοχος
Διονύσιος Σταυρίδης
Μητροπολίτης Σηλυβρίας
1913
Διάδοχος
Ευγένιος Παπαθωμάς
Προκάτοχος
Τιμόθεος Λαμνής
Μητροπολίτης Φιλιππουπόλεως
1913-1925
Διάδοχος
Κενή
Προκάτοχος
Βασίλειος
Μητροπολίτης Νίκαιας
1925-1933
Διάδοχος
Κενή
Προκάτοχος
Φιλάρετος Βαφείδης
Μητροπολίτης Ηρακλείας
1933-1936
Διάδοχος
Κενή
Προκάτοχος
Φώτιος Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1936-1946
Διάδοχος
Μάξιμος Ε΄
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Φώτιος Β΄
Συναρχηγός Κράτους του Αγίου Όρους
1936-1946
Διάδοχος
Μάξιμος Ε΄