Πηνειός (Θεσσαλία)

ποταμός της Θεσσαλίας
(Ανακατεύθυνση από Πηνειός (Θεσσαλικός))

Ο Πηνειός, ή Σαλαβριάς είναι ποταμός της Θεσσαλίας. Οι πηγές του βρίσκονται στην Πίνδο. Δεχόμενος όλα τα νερά από τους συγκλίνοντες ακτινοειδώς παραπόταμους της Δυτικής Θεσσαλίας, δηλαδή του Ορεινού Όγκου της Πύλης, τα οποία άλλοτε σχημάτιζαν λίμνη και ρέοντας από τα στενά της Καλαμπάκας, που από τη διαβρωτική του ενέργεια δημιουργήθηκαν τα Μετέωρα, φθάνει στον Θεσσαλικό κάμπο, όπου και διασχίζοντας το πέρασμα της περίφημης Κοιλάδας των Τεμπών, μεταξύ Ολύμπου και Όσσας, και εκβάλλει στο Αιγαίο δημιουργώντας το Δέλτα του κοντά στην περιοχή Στόμιο. Στo μέσο της κοιλάδας των Τεμπών κοντά στην Παλαιά Εθνική Οδό βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, που χτίστηκε περίπου το 1910, η οποία επικοινωνεί με την απέναντι όχθη με κρεμαστή πεζογέφυρα που κατασκευάστηκε το 1960 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Παύλου Μυλωνά.[1]

Πηνειός
Tempi1.jpg
Pineios river (thessaly) map.jpg
Ο ποταμός Πηνειός στον χάρτη
ΠηγέςΠίνδος
ΕκβολέςΑιγαίο Πέλαγος
Μήκος216 km
ΠαραπόταμοιΕνιπέας, Τιταρήσιος, Πορταϊκός και Ληθαίος
Σιδερένια Πεζογέφυρα στον Πηνειό
μια βόλτα στις όχθες του Πηνειού στη Λάρισα

ΡύπανσηΕπεξεργασία

Ο Πηνειός δέχεται πιέσεις από κάθε είδους παραγωγικές δραστηριότητες των περιοχών που διασχίζει, καθώς το μείζον πρόβλημα είναι η μεγάλη μείωση της παροχής του κατά τους θερινούς μήνες, πράγμα που προκαλεί σημαντική επιβάρυνση της ποιότητας των νερών του[2]. Αυτό συμβαίνει λόγω της λειψυδρίας των καλοκαιρινών μηνών και της υπέρμετρης άντλησης νερού για άρδρευση χιλιάδων στρεμμάτων του θεσσαλικού κάμπου.[3]Η ρύπανση του ποταμού οφείλεται κυρίως στα αστικά απόβλητα, τα λύματα από κτηνοτροφικές μονάδες και τα απόβλητα των βιομηχανιών κυρίως από τυροκομεία. Επιπλέον, η υπέρμετρη χρήση ζιζανιοκτόνων και φυτοφαρμάκων επιβαρύνουν σημαντικά την μόλυνση. Τα κύρια θύματα της μόλυνσης είναι οι ζωντανοί οργανισμοί που ζούν στον ποταμό. Μέσα στο πέρασμα των χρόνων έχουν βρεθεί τεράστιες ποσότητες νεκρών ψαριών.Σε κίνδυνο βρίσκονται,επίσης, και οι εκτάσεις που αντλούν νερό από τον ποταμό.[4]Το 2005 ο Πηνειός κατατάχθηκε δεύτερος σε λίστα με τους πιο μολυσμένους ποταμούς της Ευρώπης.[5]

ΒιοποικιλότηταΕπεξεργασία

Παρά τη μόλυνση ο ποταμός παραμένει πλούσιος σε βιοποικιλότητα. Τα παραποτάμια δάση περιέχουν ιτιές,πλατανιές, λεύκες, σκλήθρα, σφενδάμια, πικροκαστανιές, ελατοδάση και δρυοδάση. Επιπλέον, οι παραόχθιες περιοχές του είναι γνωστές για την ορνιθοπανίδα. Δεκάδες είδη κατοικούν στην περιοχή όπως φιδαετοί, ξεφτέρια και μπούφοι.Ακόμη, μπορεί να συναντήσει κανείς,μεταξύ άλλων, σταχτοτσικνιάδες, πελαργούς και καλαμόκιρκους είτε στις εκβολές είτε στα χωράφια κοντά στον ποταμό.[3]

Κυριότεροι παραπόταμοιΕπεξεργασία

Το συνολικό μήκος του είναι 216 χιλιόμετρα. Κυριότεροι παραπόταμοι του είναι: Ο Τιταρήσιος, ο Ενιπέας, ο Καλέτζης , ο Ληθαίος και το ρέμα Μουργκάνι.

ΟνομασίαΕπεξεργασία

Κατά την Ελληνική Μυθολογία ο Πηνειός ήταν γιος του Ωκεανού και της Τιθύος, όπως όλοι άλλωστε οι ποταμοί κατά την ιδεοανθρωπόμορφη τότε αντίληψη.

Με το όνομα Σαλαβριάς φέρεται κατά τον Μεσαίωνα, όπου πρώτη που τον ονομάζει έτσι είναι η Άννα Κομνηνή, το 1150 μ.Χ.

 
Πηνειός Ποταμός

Από τον Όμηρο χαρακτηρίζεται αργυροδίνης[6]

 
Πλατανόδασος, Κοιλάδα των Τεμπών

Δείτε ακόμαΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. User, Super. «Η εκπληκτική Αγία Παρασκευή στην Κοιλάδα των Τεμπών». vreslarisa.gr | Ενημέρωση Λάρισα | Επαγγελματικός οδηγός Λάρισα. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2021. 
  2. «Συνεχείς έλεγχοι για τη ρύπανση στον Πηνειό ποταμό». New Post. 21 Μαρτίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-03-23. https://web.archive.org/web/20110323012902/http://www.newpost.gr/Post-Green/item/32141-%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B5%CF%87%CE%B5%CE%AF%CF%82-%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CE%B3%CF%87%CE%BF%CE%B9-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%81%CF%8D%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%A0%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CF%8C-%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B1%CE%BC%CF%8C. Ανακτήθηκε στις 2011-03-28. 
  3. 3,0 3,1 «Πηνειός. Πως έφτασε στο σημείο να λιμνάζουν τα νερά στις εκβολές του. Η υπεράντληση και η ρύπανση απειλούν τον “θησαυρό” του κάμπου...». https://www.mixanitouxronou.gr/pineios-pos-eftase-sto-simeio-na-limnazoyn-ta-nera-stis-ekvoles-toy-i-yperantlisi-kai-i-rypansi-apeiloyn-to-potami-toy-kampoy/. Ανακτήθηκε στις 5/12/2022. 
  4. Ελαφρός, Γιάννης (26/10/2012). «Γεμάτος ρύπανση ο Πηνειός». https://www.kathimerini.gr/society/471742/gematos-rypansi-o-pineios/. Ανακτήθηκε στις 5/12/2022. 
  5. [1] Αρχειοθετήθηκε 2016-03-04 στο Wayback Machine. WWF - Ρύπανση του Πηνειού ποταμού.
  6. «Δήμος Λάρισας, Πηνειός». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2011. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου", τ.15ος, σ.872

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία