Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 2008

(Ανακατεύθυνση από Προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ 2008)

Η προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών του 2008 (αγγλικά: 2008 United States presidential election), ήταν ένα πολιτικό γεγονός που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, 4 Νοεμβρίου 2008 σε όλη την επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Ήταν οι 56ες κατά σειρά αμερικανικές προεδρικές εκλογές.

Προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών 2008
Flag of the United States.svg
2004 ←
4 Νοεμβρίου 2008
→ 2012

  Obama portrait crop.jpg John McCain 2009 Official.jpg
Προτεινόμενος Μπαράκ Ομπάμα Τζον Μακέιν
Κόμμα Δημοκρατικό Ρεπουμπλικανικό
Πολιτειακή έδρα Ιλινόι Αριζόνα
Συνυποψήφιος Τζο Μπάιντεν Σάρα Πέιλιν
Εκλεκτορική ψήφος 365 173
Πολιτείες που κέρδισε 28 + ΠΚ + NE-02 22
Λαϊκή ψήφος 69.498.516 59.948.323
Ποσοστό 52,9% 45,7%

ElectoralCollege2008.svg


Απερχόμενος Πρόεδρος

Τζορτζ Ου. Μπους
Ρεπουμπλικανικό

Εκλεγμένος Πρόεδρος

Μπαράκ Ομπάμα
Δημοκρατικό

Ο Μπαράκ Ομπάμα αναδείχθηκε νικητής των προεδρικών εκλογών του 2008, σηματοδοτώντας την επιστροφή των Δημοκρατικών στο Λευκό Οίκο μετά από 8 χρόνια διακυβέρνησης του Ρεπουμπλικανού Τζορτζ Μπους.

Νέος και 44ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, εξελέγη ο Δημοκρατικός υποψήφιος και Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για την πολιτεία του Ιλινόι, Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα, νικώντας τον Ρεπουμπλικανό ανθυποψήφιό του, Γερουσιαστή Τζον Μακέιν από την πολιτεία της Αριζόνας. Νέος και 47ος αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, εξελέγη ως εκ τούτου, ο Δημοκρατικός συνυποψήφιος του Μπαράκ Ομπάμα, και επί 36 χρόνια Γερουσιαστής Τζο Μπάιντεν, από την πολιτεία του Ντέλαγουερ, νικώντας την Ρεπουμπλικανή ανθυποψήφιά του και εν ενεργεία Κυβερνήτη της Αλάσκας Σάρα Πέιλιν.[1]

Οι Δημοκρατικοί Μπαράκ Ομπάμα και Τζο Μπάιντεν, έλαβαν 365 από τις 538 εκλεκτορικές ψήφους, λαμβάνοντας παράλληλα και την πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου, με 52,93%, έναντι των 173 από τις 538 εκλεκτορικές ψήφους των Ρεπουμπλικανών Τζον Μακέιν και Σάρα Πέιλιν, που έλαβαν στη λαϊκή ψήφο, ποσοστό 45,65%.[2][3]

Οι Μπαράκ Ομπάμα και Τζο Μπάιντεν, ανέλαβαν τα καθήκοντά τους, στις 20 Ιανουαρίου 2009, ύστερα από την ορκωμοσία τους, στο Καπιτώλιο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Μπαράκ Ομπάμα, έγινε ο πρώτος αφροαμερικανός πρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.[4]

Λόγω του προεδροκεντρικού χαρακτήρα του αμερικανικού πολιτεύματος, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, δεν είναι απλά ο αρχηγός του κράτους, ο «πρώτος πολίτης» της χώρας και ο «εγγυητής του πολιτεύματος» όπως π.χ. στην Ελλάδα, αλλά ο επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας και ο αρχιστράτηγος των Ενόπλων Δυνάμεων, δηλαδή ο βασικός υπεύθυνος για τη διακυβέρνηση του κράτους. Με μια δόση υπερβολής οι εξουσίες του χαρακτηρίζονται παρόμοιες με παλαιού μονάρχη, με τη διαφορά ότι εκλέγεται από το λαό και κυβερνά για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Επίσης, λόγω της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ στον παγκόσμιο οικονομικό, στρατιωτικό και διπλωματικό συσχετισμό, συχνά ο πρόεδρος της χώρας αποκαλείται και «Πλανητάρχης».

Κατάθεση - υποστήριξη υποψηφιοτήτωνΕπεξεργασία

Υποψηφιότητα μπορούσε να θέσει οποιοσδήποτε πολίτης των ΗΠΑ επιθυμούσε, αρκεί να πληρούσε μια σειρά προϋποθέσεων με κυριότερες: να είναι άνω των 35 ετών, να έχει γεννηθεί σε έδαφος των ΗΠΑ (συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών βάσεων στο εξωτερικό) και να είναι υπήκοος της χώρας από τη στιγμή της γέννησής του. Η στήριξη κάποιου κόμματος («χρίσμα») δεν αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση, επιδιώχθηκε όμως από τους περισσότερους υποψηφίους για λόγους αναγνωρισιμότητας, οικονομικής υποστήριξης και προσβασιμότητας σε περισσότερες πολιτείες.

Μεγάλα κόμματαΕπεξεργασία

Τα μεγαλύτερα κόμματα (Δημοκρατικό, Ρεπουμπλικανικό) επέλεξαν τους υποψηφίους που στήριξαν μέσω προκριματικών εκλογών ανά πολιτεία, σε μια διαδικασία που διήρκεσε έξι μήνες. Επειδή τυπικά στις προκριματικές εκλογές δεν αποφασίζεται ποιος θα στηριχθεί ως υποψήφιος πρόεδρος, αλλά ποιοι θα σταλούν ως αντιπρόσωποι της περιοχής στην ειδική προεκλογική συνδιάσκεψη, οι υποψήφιοι αντιπρόσωποι δήλωναν από πριν ποιον θα υποστηρίξουν εάν εκλεγούν. Σε ειδικές συνδιασκέψεις δόθηκε το χρίσμα και από τα μικρότερα κόμματα, τα οποία όμως δε διεξήγαγαν προκριματικές εκλογές.

Στους Ρεπουμπλικανούς επικράτησε ο γερουσιαστής Τζον Μακέιν (Αριζόνα), ο οποίος υπολογίζεται ότι εξασφάλιζε το 66,2% των αντιπροσώπων. Τελικά στη συνδιάσκεψη εξελέγη ομόφωνα, αφού οι κυριότεροι ανθυποψήφιοί του - οι πρώην κυβερνήτες Μάικ Χάκαμπι (Αρκάνσας) και Μιτ Ρόμνεϊ (Μασαχουσέτη) - είχαν αποσυρθεί νωρίτερα, βλέποντας πως αδυνατούσαν να τον ανταγωνισθούν. Επίσης η συνδιάσκεψη επικύρωσε την επιλογή της Σάρα Πέιλιν, κυβερνήτριας της Αλάσκας, ως υποψήφιας αντιπροέδρου.

Στους Δημοκρατικούς το χρίσμα έλαβε ο γερουσιαστής του Ιλινόις Μπαράκ Ομπάμα, μετά από πολύ σκληρή μάχη με την επίσης γερουσιαστή Χίλαρι Κλίντον (Νέα Υόρκη). Οι υπόλοιποι υποψήφιοι είχαν αποσυρθεί από τους πρώτους μήνες, λόγω κακών αποτελεσμάτων ή αδυναμίας να προσελκύσουν επαρκή χρηματοδότηση. Υπολογίζεται ότι ο Ομπάμα θα έλεγχε στη συνδιάσκεψη το 54% των αντιπροσώπων, ενώ η Κλίντον το 46%. Μπροστά σε αυτήν την πρόγνωση, η Κλίντον αποσύρθηκε και κάλεσε τους υποστηρικτές της να επικυρώσουν ομόφωνα την υποψηφιότητα Ομπάμα. Παρ' όλα αυτά υπήρξαν αντιπρόσωποι που επέμεναν να ψηφίζουν Κλίντον στη συνδιάσκεψη, με αποτέλεσμα η τελευταία να παρέμβει από μικροφώνου και να επιτύχει την εκλογή Ομπάμα δια βοής, σε μια κίνηση αβροφροσύνης προς τον ανθυποψήφιό της. Ο Ομπάμα επέλεξε ως αντιπρόεδρό του το γερουσιαστή Τζο Μπάιντεν (Ντέλαγουερ).

Κύριοι υποψήφιοιΕπεξεργασία

Μία από τις ιδιαιτερότητες του αμερικανικού εκλογικού συστήματος είναι ότι δεν αρκεί η πλήρωση των τυπικών προσόντων ή η υποστήριξη κάποιου κόμματος, ώστε να αναγράφεται κάποιος στα ψηφοδέλτια. Αφού ανακηρυχθούν οι προεδρικές υποψηφιότητες, κάθε πολιτεία μπορεί να θέσει δικά της επιμέρους κριτήρια - για παράδειγμα έναν ορισμένο αριθμό υπογραφών υποστήριξης από ντόπιους, κατάθεση χρηματικού ποσού, έγγραφη υποστήριξη από τοπικούς βουλευτές κτλ. Αυτό είναι εύκολο για όσους υποψηφίους στηρίζονται από μεγάλα κόμματα, αποτελεί όμως συχνά ανυπέρβλητο εμπόδιο για τους υπολοίπους. Υπήρξαν έτσι υποψήφιοι που δεν είχαν καμία πιθανότητα να εκλεγούν επειδή αναγράφονταν στα ψηφοδέλτια λίγων μόνο πολιτειών. Mόνο οι Ομπάμα και Μακέιν κάλυψαν τα κριτήρια συμμετοχής σε όλες τις πολιτείες, ενώ τέσσερις ακόμα μπόρεσαν να αναγράφονται σε πάνω από τριάντα.

Συνεπεία του παραπάνω, οι μοναδικές υποψηφιότητες που μπορούσαν να οδηγήσουν στο Λευκό Οίκο ήταν οι ακόλουθες έξι (με αλφαβητική σειρά - παρατίθενται και τα κόμματα που τις υποστήριξαν):

ΨηφοφορίαΕπεξεργασία

Κατά τα ειωθότα οι προεδρικές εκλογές ολοκληρώνονται την πρώτη Τρίτη του Νοεμβρίου, επί του προκειμένου στις 4 Νοεμβρίου 2008. Εδώ έγκειται άλλη μία ιδιαιτερότητα του αμερικανικού εκλογικού συστήματος: υπήρξαν πολιτείες όπου η ψηφοφορία είχε ξεκινήσει νωρίτερα, με πιο ακραία περίπτωση το Όρεγκον που ξεκίνησε στις 15 Οκτωβρίου, υποχρεωτικά όμως έπρεπε να ολοκληρωθεί την οριζόμενη ημέρα.

Η συμμετοχή στην ψηφοφορία ήταν προαιρετική και για να μπορεί κάποιος να ψηφίσει, έπρεπε να είναι άνω των 18 ετών. Εάν κάποιος θα ψήφιζε για πρώτη φορά, έπρεπε πρώτα να δηλωθεί στους εκλογικούς καταλόγους της πολιτείας του. Τη δήλωση αυτή μπορούσε να την κάνει είτε κατά μόνας, είτε σε συνεργεία δήμων, κομμάτων, οργανώσεων, που περιόδευαν στις γειτονιές κατά την προεκλογική περίοδο και συγκέντρωναν δηλώσεις. Επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις, η συμμετοχή νέων ψηφοφόρων στις εκλογές του 2008 ήταν η υψηλότερη των τελευταίων δεκαετιών, ιδιαίτερα σε κοινωνικές ομάδες όπως οι έγχρωμοι και οι ισπανόφωνοι, πολλοί εκ των οποίων στο παρελθόν ήταν αδιάφοροι για τις εκλογές. Κατά τις εκτιμήσεις των αναλυτών, όσοι ψήφισαν για πρώτη φορά ήταν η κρίσιμη μάζα που έγειρε την πλάστιγγα υπέρ του Ομπάμα.

 
Με μπλε χρώμα απεικονίζονται οι πολιτείες που κέρδισε ο Ομπάμα και με κόκκινο όσες κέρδισε ο Μακέιν. Οι αριθμοί δείχνουν τους αντιπροσώπους που στέλνει κάθε πολιτεία στο Εκλεκτορικό Κολλέγιο.

Αν και η ψηφοφορία διεξήχθη υποχρεωτικά σε εκλογικά τμήματα (με εξαίρεση την επιστολική ψήφο των κατοίκων εξωτερικού), δεν υπήρχε ενιαίο σύστημα εναπόθεσης της ψήφου. Κάθε πολιτεία ακολούθησε δικό της - κάλπη, διατρητικό μηχάνημα, ηλεκτρονικός υπολογιστής κτλ.

Εκλογικό σύστημαΕπεξεργασία

Για την εκλογή του προέδρου δεν παίζει ρόλο το παναμερικανικό ποσοστό ενός υποψηφίου, αλλά ο αριθμός εκλεκτόρων που συγκεντρώνει. Πιο συγκεκριμένα, κάθε πολιτεία (ανάλογα με τον πληθυσμό της) διορίζει έναν αριθμό εκλεκτόρων στο παναμερικανικό «Εκλεκτορικό Κολλέγιο», ένα όργανο που συγκαλείται μόνο μια φορά ανά τετραετία και είναι τυπικά το μόνο αρμόδιο για να εκλέξει τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο. Η κατανομή εκλεκτόρων γίνεται με όρους απόλυτου πλειοψηφικού συστήματος («ο πρώτος τα παίρνει όλα»). Δηλαδή στην πραγματικότητα ο λαός δεν ψηφίζει άμεσα για πρόεδρο, αλλά για εκλέκτορες που θα σταλούν στο Κολλέγιο: κάθε υποψήφιος πρόεδρος δήλωσε τα ονόματα των εκλεκτόρων του ανά πολιτεία και όπου βγήκε πρώτος, στάλθηκαν στο Κολλέγιο οι δικοί του εκλέκτορες.

Δεδομένου ότι ο συνολικός αριθμός μελών του Κολλεγίου είναι 538, πρόεδρος θα αναδεικνυόταν αυτός που θα νικούσε σε τόσες πολιτείες, ώστε να εξασφαλίσει 270 εκλέκτορες. Σε μια θεωρητική περίπτωση, κάποιος μπορούσε να συγκεντρώσει αυτόν τον αριθμό κερδίζοντας με διαφορά μιας ψήφου στις 11 μεγαλύτερες πολιτείες, ακόμη και εάν δε λάμβανε ούτε μία ψήφο στις υπόλοιπες. Τέσσερις φορές έως τώρα (1876, 1888, 2000, 2016) έχει εκλεγεί πρόεδρος όχι αυτός που κέρδισε σε παναμερικανικό επίπεδο, αλλά αυτός που ήλθε δεύτερος, διότι συγκέντρωσε μεγαλύτερο αριθμό εκλεκτόρων.

ΑποτελέσματαΕπεξεργασία

Ο Μπαράκ Ομπάμα κατέλαβε την πρώτη θέση τόσο στη λαϊκή ψήφο, συγκεντρώνοντας γενικό ποσοστό κοντά στο 53%, όσο και στο Κολλέγιο όπου διορίσθηκαν δικοί του εκλέκτορες σε ποσοστό 68%. Κυριάρχησε απόλυτα στo Διάδρομο BosWash (καταλαμβάνει το 2% της έκτασης των ΗΠΑ αλλά συγκεντρώνει το 1/6 του πληθυσμού) , στις Μεγάλες Λίμνες και στις πολιτείες του Ειρηνικού (από μόνη της η Καλιφόρνια δίνει το 1/10 των εκλεκτόρων όλης της χώρας). Από την άλλη ο Μακέιν άντλησε υποστήριξη κυρίως από τη Ζώνη της Βίβλου και τις μεγάλες αλλά πολύ αραιοκατοικημένες αγροτικές κεντρικές πολιτείες.

Ο ακόλουθος πίνακας αναφέρει τα ανεπίσημα τελικά αποτελέσματα. Η επιβεβαίωσή τους θα γίνει από το Κογκρέσο στις αρχές του 2009, ταυτόχρονα με την επίσημη καταμέτρηση των επιστολικών ψήφων των μελών του Εκλεκτορικού Κολλεγίου.[5]

Υποψήφιος Ψήφοι Ποσοστό% Εκλέκτορες
Μακέιν, Τζον 59.934.813 45,67 173
Μακίννεϋ, Σύνθια 161.195 0,12 0
Μπαρ, Μπομπ 524.524 0,40 0
Μπόλντγουιν, Τσακ 196.461 0,15 0
Νέιντερ, Ραλφ 736.804 0,56 0
Ομπάμα, Μπαράκ 69.456.884 52,92 365
Άλλοι υποψήφιοι 226.908 0,17 0

Αναλυτικά αποτελέσματαΕπεξεργασία

Πίνακας με τα εκλογικά αποτελέσματα ανά Πολιτεία.[6]
Πολιτεία Εκλ. Μπαράκ Ομπάμα Τζον Μακέιν Άλλα
   
Ψήφοι % Ψήφοι % Ψήφοι %
  Καλιφόρνια 55 8,274,473 61,01% 5,011,781 36,95% ——
  Τέξας 34 3,528,633 43,68% 4,479,328 55,45%
  Νέα Υόρκη 31 4,804,945 62,88% 2,752,771 36,03%
  Φλόριντα 27 4,282,074 51,03% 4,045,624 48,22%
  Πενσυλβάνια 21 3,276,363 54,49% 2,655,885 50,92%
  Ιλινόις 21 3,419,348 61,92% 2,031,179 36,78%
  Οχάιο 20 2,940,044 51,50% 2,677,820 46,91%
  Μίσιγκαν 17 2,872,579 57,43% 2,048,639 40,96%
  Βόρεια Καρολίνα 15 2,142,651 49,70% 2,128,474 43,58%
  Τζόρτζια 15 1,844,123 46,99% 2,048,759 52,20%
  Νιου Τζέρσεϊ 15 2,215,422 57,27% 1,613,207 41,70%
  Βιρτζίνια 13 1,959,532 52,63% 1,725,005 46,33%
  Μασαχουσέτη 12 1,904,097 61,80% 1,108,854 35,99%
  Ιντιάνα 11 1,374,039 49,95% 1,345,648 48,91%
  Μιζούρι 11 1,441,911 49,29% 1,445,814 49,43%
  Τενεσί 11 1,087,437 41,83% 1,479,178 42,53%
  Ουάσινγκτον 11 1,750,848 57,65% 1,229,216 40,48%
  Ουισκόνσιν 10 1,677,211 56,22% 1,262,393 42,31%
  Μινεσότα 10 1,346,695 54,06% 1,275,409 43,82%
  Μέριλαντ 10 1,629,467 61,92% 959,862 36,47%
  Αριζόνα 10 1,034,707 45,12% 1,230,111 53,64%
  Κολοράντο 9 1,288,633 53,66% 1,073,629 44,71%
  Αλαμπάμα 9 813,479 38,74% 1,266,546 60,32%
  Λουιζιάνα 9 782,989 39,93% 1,148,275 58,56%
  Νότια Καρολίνα 8 862,449 44,90% 1,034,896 53,87%
  Κεντάκι 8 751,985 41,17% 1,048,462 57,40%
  Όρεγκον 7 1,037,291 56,75% 738,475 40,40%
  Κονέκτικατ 7 997,772 60,59% 629,428 38,22%
  Άιοβα 7 828,940 53,93% 682,379 44,39%
  Οκλαχόμα 7 502,496 34,35% 960,165 65,65%
  Μισισίπι 6 554,662 43,00% 724,597 56,18%
  Κάνσας 6 514,765 41,65% 699,655 56,61%
  Αρκάνσας 6 422,130 38,86% 638,017 58,72%
  Νεβάδα 5 533,736 55,15% 412,827 42,65%
  Γιούτα 5 327,670 34,41% 596,030 62,58%
  Νέο Μεξικό 5 472,422 56,91% 346,832 41,78%
  Νεμπράσκα 5* 333,319 41,60 452,979 56,53%
  Δυτική Βιρτζίνια 5 303,857 42,59% 397,466 55,71%
  Μέιν 4* 421,923 57,71% 295,273 40,38%
  Νιου Χάμσαϊρ 4 384,826 54,13% 316,534 44,52%
  Άινταχο 4 236,440 36,09% 403,012 61,52%
  Ρόουντ Άιλαντ 4 296,571 62,86% 165,391 35,06%
  Χαβάη 4 325,871 71,85% 120,566 26,58%
  Μοντάνα 3 231,667 47,25% 242,763 49,51%
  Ντέλαγουερ 3 255,459 61,94% 152,374 36,95%
  Νότια Ντακότα 3 170,924 44,75% 203,054 53,16%
  Αλάσκα 3 123,594 37,89% 193,841 59,42%
  Βερμόντ 3 219,262 67,46% 98,974 30,45%
  Βόρεια Ντακότα 3 141,278 44,62% 168,601 53,25%
  Περιφέρεια της Κολούμπια 3 245,800 92,46% 17,367 6,53%
  Ουαϊόμινγκ 3 82,868 32,54% 164,958 64,78%
  Σύνολο ΗΠΑ 538 69,498,516 52,93% 59,948,323 45,65% 1,914,922 1,45%
131,313,820 ψήφοι
Εκλέκτορες Ομπάμα/Μπάιντεν 365
Μακέιν/Πέιλιν 173

ΠαραλειπόμεναΕπεξεργασία

  • Στις εκλογές του 2008, για πρώτη φορά στην αμερικανική ιστορία αναμετρήθηκαν δύο εν ενεργεία γερουσιαστές (Ομπάμα, Μακέιν).
  • Για πρώτη φορά κανείς από τους δύο βασικούς υποψηφίους δεν είχε γεννηθεί στις ηπειρωτικές ΗΠΑ - ο Ομπάμα γεννήθηκε στη Χαβάη και ο Μακέιν στη Διώρυγα του Παναμά, η οποία μεταξύ 1903 - 1979 θεωρείτο αμερικανικό έδαφος.
  • Ο Ομπάμα ήταν ο πρώτος έγχρωμος υποψήφιος ενός από τα δύο μεγάλα κόμματα. Έως τότε παρόμοιες υποψηφιότητες στηρίζονταν συνήθως αποκλειστικά από μικρά αριστερά κόμματα. Με την εκλογή του έγινε ο πρώτος έγχρωμος πρόεδρος των ΗΠΑ.
  • Εάν εκλεγόταν ο Μακέιν, η Σάρα Πέιλιν θα γινόταν η πρώτη γυναίκα αντιπρόεδρος.
  • Με την εκλογή Ομπάμα, ο Τζο Μπάιντεν έγινε ο πρώτος ρωμαιοκαθολικός αντιπρόεδρος.
  • Για πρώτη φορά από το 1928, δεν ήταν υποψήφιος κάποιος πρώην πρόεδρος ή αντιπρόεδρος.
  • Παράλληλα με την εκλογή προέδρου, οι Αμερικανοί ψήφισαν την 4η Νοεμβρίου για τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και το 1/3 των θέσεων της Γερουσίας, καθώς και για κυβερνήτες μερικών πολιτειών. Αν και η ψήφος για τα παραπάνω είναι χωριστή από τις προεδρικές εκλογές, σε γενικές γραμμές καταγράφηκε η ανοδική πορεία του Δημοκρατικού κόμματος.

Σχετικά άρθραΕπεξεργασία

ΑναφορέςΕπεξεργασία

  1. «United States Presidential Election of 2008 | United States government | Britannica». www.britannica.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2022. 
  2. «Presidential Election of 2008 - 270toWin». 270toWin.com. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2022. 
  3. https://www.fec.gov/resources/cms-content/documents/federalelections2008.pdf
  4. Gordon, Brian. «Fact check: Barack Obama, not John Hanson, was the first Black U.S. president». USA TODAY (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2022. 
  5. «2008 Electoral College Results». National Archives (στα Αγγλικά). 5 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2022. 
  6. «2008 | The American Presidency Project». www.presidency.ucsb.edu. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2022.