Ραφαήλ Α΄

Οικουμενικός Πατριάρχης

Ο Ραφαήλ Α΄, ο λεγόμενος Τριβαλός, διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης την περίοδο 1475-1476.

Ραφαήλ Α΄
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση15ος αιώνας
Θάνατος1476
ΘρησκείαΟρθόδοξος Χριστιανισμός
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταιερέας
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΟικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ήταν Σέρβος και δεν μιλούσε καθόλου ελληνικά. Οι μαρτυρίες που υπάρχουν τον αναφέρουν ως ανίκανο, χυδαίο, ή και εξαρτημένο από το αλκοόλ[1].

Εξελέγη Πατριάρχης με ενέργειες του Σουλτάνου Μωάμεθ του Πορθητή[2], προσφέροντάς του πεσκέσι, πέραν των δύο χιλιάδων φλουριών που καταβάλλονταν ετησίως, άλλα χίλια εφάπαξ, εκ των οποίων πεντακόσια μετρητοίς και άλλα πεντακόσια με χρεωστική επιστολή. Επειδή δεν ήξερε ελληνικά και ήταν γενικώς απαίδευτος, αλλά και μέθυσος, ο Μητροπολίτης Ηρακλείας δήλωσε ασθένεια, προκειμένου να μη συμπράξει στην εκλογή του. Έτσι χειροτονήθηκε από το Μητροπολίτη Αγκύρας, κατόπιν πιέσεων.

Αναφέρεται ότι δεν ήταν σε θέση να παρακολουθήσει τις ακολουθίες, σε πολλές από τις οποίες προσερχόταν σε κατάσταση μέθης. Μάλιστα, τη Μεγάλη Εβδομάδα του 1475, έπεσε από τα χέρια του η ποιμαντορική ράβδος και έσπασε[3]. Εκτός αυτού, δεν μπορούσε να συνεργαστεί με τους Μητροπολίτες Ηρακλείας, Καισαρείας, Εφέσου, και άλλους, με αποτέλεσμα να καθίσταται προβληματική η Πατριαρχία του. Καθαιρέθηκε στις αρχές του 1476 με ενέργειες ισχυρών Ελλήνων αρχόντων της Κωνσταντινούπολης, με το επιχείρημα ότι ήταν "Σκυθογενής" και Τριβαλλός (δηλ. Σλάβος και Σέρβος), ότι ήταν μέθυσος, ότι είχε ανέβει στο θρόνο με επέμβαση των Οθωμανών, και επειδή "δεν εγροίκα ρωμαίικα, μόνο σέρβικα".[4] Ο Αθανάσιος Κομνηνός Υψηλάντης (1870) αναφέρει ότι η καθαίρεση έγινε επειδή δεν μπορούσε να συγκεντρώσει τα πεντακόσια φλουριά, τα οποία είχε υποσχεθεί με την εκλογή του.[5]. Πέθανε την ίδια χρονιά στη φυλακή.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «ἀνὴρ χαμερπὴς καὶ τῇ μέθῃ ὅλος ἔκδοτος [...] βλακώδης ὧν» (Αθανασίου Κομνηνού Υψηλάντου (1870). Εκκλησιαστικών και πολιτικών των εις δώδεκα, ήτοι τα μετά την Άλωσιν (1453-1789). Κωνσταντινούπολη: Τυπογρ.Ι.Α.Βρετού. σελ. 25. )
  2. «στανικώς», κατά τον Μανουήλ Μαλαξό
  3. Αθανασίου Κομνηνού Υψηλάντου (1870). Εκκλησιαστικών και πολιτικών των εις δώδεκα, ήτοι τα μετά την Άλωσιν (1453-1789). Κωνσταντινούπολη: Τυπογρ.Ι.Α.Βρετού. σελ. 26. 
  4. Χασιώτης Ιωάννης, "Aπό την “ανάρρωσιν” στην “αναπτερυγίασιν” του Γένους: H Oρθόδοξη Eκκλησία και η διαμόρφωση της νεοελληνικής πολιτικής ιδεολογίας", Θεσσαλονίκη, 1999, σ. 32
  5. Αθανασίου Κομνηνού Υψηλάντου (1870). Εκκλησιαστικών και πολιτικών των εις δώδεκα, ήτοι τα μετά την Άλωσιν (1453-1789). Κωνσταντινούπολη: Τυπογρ.Ι.Α.Βρετού. σελ. 27. 

ΠηγέςΕπεξεργασία


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Συμεών Α΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1475-1476
Διάδοχος
Μάξιμος Γ΄