Σακτούρια Ρεθύμνης

οικισμός της Ελλάδας
(Ανακατεύθυνση από Σακτούρια Ρεθύμνου)

Συντεταγμένες: 35°7′N 24°37′E / 35.117°N 24.617°E / 35.117; 24.617

Τα Σακτούρια είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Αγίου Βασιλείου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Απέχουν 49 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένα σε υψόμετρο 540 μέτρα.[2]

Σακτούρια
Σακτούρια is located in Greece
Σακτούρια
Σακτούρια
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα[1]
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΡεθύμνης
ΔήμοςΑγίου Βασιλείου
Δημοτική ΕνότηταΛαμπής
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΡεθύμνης
Υψόμετρο540
Πληροφορίες
Ταχ. κώδικας740 53
Τηλ. κωδικός28320

Ιστορικά στοιχεία Επεξεργασία

Στις θέσεις Άγιος Ιωάννης και Άγιος Μάρκος έχουν ανασκαφεί κατάλοιπα μινωικών οικισμών οι οποίοι χρονολογούνται από την μεσομινωική εποχή ΙΙ μέχρι την υστερομινωική ΙΒ.[3][4]

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Sacturia στην επαρχία Αγίου Βασιλείου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Sacturia με 193 κατοίκους και 100 οφειλόμενες αγγαρείες, ενώ μνεία στο χωριό κάνει και ο Βασιλικάτα το 1630, με την ονομασία Sacturia. Στην οθωμανική απογραφή του 1659 αναφέρεται ως Sacturya po ve Kato, με 20 σπίτια. Στο έργο Κρητικά του Μιχαήλ Χουρμούζη, το 1842, αναφέρεται ως Σαχτούροι. Ο Στέργιος Σπανάκης ετυμολογεί το όνομα του χωριού από το σαχτούρι, ένα τύπο ιστιοφόρο πλοίου.[2]

Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται ως Σαχτούρια στον δήμο Μελάμπων και είχαν αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό, 360 κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 408 κατοίκους. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου.[2] Το 1925, τα Σακτούρια ορίστηκαν έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, όταν το χωριό προσαρτήθηκε στον Δήμο Λάμπης. Τα Κάτω Σακτούρια αναγνωρίστηκαν ως ανεξάρτητος οικισμός το 1940 και ο Άγιος Παύλος το 1991.[5]

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, οι κάτοικοι των Σακτουριών βοήθησαν αρχικά να κρυφτούν και έπειτα να φυγαδευτούν από τη Κρήτη τα συμμαχικά στρατεύματα. Στο λιμάνι του Αγίου Παύλου προσέγγιζαν υποβρύχια τα αφενός παρείχαν πολεμοφόδια στην αντίσταση και αφετέρου απομάκρυναν συμμάχους από το νησί. Γι' αυτή τους τη δράση οι Γερμανοί πυρπόλησαν ολοσχερώς το χωριό στις 4 Μαΐου 1944 και φυλάκισαν όλους τους άντρες άνω των 15. Τελικά εκτέλεσαν 15 από αυτούς.[6]

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[2] 408 514 548 428 462 459 335 227 257 149

Διοικητικά στοιχεία Επεξεργασία

Τα Σακτούρια αναφέρονται επίσημα ως οικισμός το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζονται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας.[7] Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίηση του Κλεισθένης Ι, μαζί με τους οικισμούς Άγιος Παύλος, Κάτω Σακτούρια καθώς και τις νησίδες Παξιμάδια αποτελούν την κοινότητα Σακτουρίων ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 149 κατοίκους.[8][9]

Δείτε: Κοινότητα Σακτουρίων

Παραπομπές Επεξεργασία

  1. (Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β΄. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 698. 
  3. «ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  4. «ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  5. «Κ. Σακτουρίων (Ρεθύμνης)». Διοικητικές Μεταβολές Δήμων και Κοινοτήτων - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  6. «Σακτούρια». www.agios-vasilios.gr. Δήμος Αγίου Βασιλείου. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2019. 
  7. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2023. 
  8. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10882 (σελ. 408 του pdf)
  9. «Νόμος 4555/2018 - ΦΕΚ 133/Α/19-7-2018 ( Άρθρα 1 - 151) (Πρόγραμμα ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ) (Κωδικοποιημένος)». e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2022.