Στανίσουαφ Λεστσίνσκι

Ο Στανίσουαφ Λεστσύνσκι ή Στανίσλαος Λεστσύνσκι [Stanisław I Leszczyński (πολωνική προφορά: [staˈɲiswaf lɛʂˈtʂɨɲskʲi], επίσης γνωστός σαν Stanislaus I, στα λιθουανικά: Stanislovas Leščinskis, 20 Οκτωβρίου 167723 Φεβρουαρίου 1766) ήταν βασιλιάς της Πολωνίας, Μέγας Δουξ της Λιθουανίας, Δούκας της Λωρραίνης και Κόμης της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Στανίσουαφ Λεστσύνσκι
Portrait of Stanisław I Leszczyński.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Stanislas Leszczynski (Γαλλικά)
Γέννηση20  Οκτωβρίου 1677[1][2] ή 20  Οκτωβρίου 1670[3]
Λβιβ[4]
Θάνατος23  Φεβρουαρίου 1766[1][2]
Λυνεβίλ
Τόπος ταφήςΒασιλικοί τάφοι στον καθεδρικό ναό της Κρακοβίας
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία
Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία
ΘρησκείαΚαθολικισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΠολωνικά[5]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητασυλλέκτης τέχνης[6]
Περίοδος ακμής1700[7] - 1766[7]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΑικατερίνη Οπαλίνσκα (1698–1747)[8]
ΤέκναΜαρία Λεστσίνσκα
Άννα Λεστσίνσκα
ΓονείςΡαφαήλ Λεστσύνσκι (1650-1703) και Άννα Λεστσύνσκα (1660-1727)
Οικογένειαοίκος Λεστσύνσκι
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαd:Q11820273
Βασιλέας της Πολωνίας (1704–1705)
Βασιλέας της Πολωνίας (1733–1736)
βοεβόδας του του Πόζναν
Πολωνός εκλογέας
d:Q26714206
d:Q64825294
σταρόστα του Νοβοντβόρσκ
ΒραβεύσειςΤάγμα του Αγίου Πνεύματος (Γαλλία)
Υπογραφή
Autograph of Stanisław Leszczyński.PNG
Θυρεός
Stanisłaŭ Laščynski, Pahonia. Станіслаў Ляшчынскі, Пагоня (XVIII) - COA.png
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Ήταν γιος του Ραφαήλ Λεστσύνσκι, μεγάλου θησαυροφύλακα & στόλνικου του Στέμματος, βοεβόδα της Γαλικίας & Πόζναν, κ.ά., και της Άννα Καταρύνα Γιαμπονόβσκι, κόρης του Στανίσουαφ Γιαν Γιαμπονόβσκι, στρατάρχη (χετμάνου) & πρίγκιπα.

Ο Στανίσουαφ μεγάλωσε σε αριστοκρατικό περιβάλλον, ενώ από νέος είχε την ευκαιρία να ταξιδέψει στη Δυτική Ευρώπη. Το 1702 ο Κάρολος ΙΒ΄ της Σουηδίας εισέβαλε στην επικράτεια του Πολωνικού Βασιλείου εκτοπίζοντας το μονάρχη Αύγουστο B΄ τον Ισχυρό κι επιβάλλοντας τελικά τον 27χρονο Λεστσύνσκι στο θρόνο της χώρας (1704). Το 1710 ο νέος Βασιλιάς υπέβαλε σημαντικές προτάσεις προς όλους τους γειτονικούς του μονάρχες με στόχο την ειρήνευση[9]. Ωστόσο, μετά την ήττα του Καρόλου από τους Ρώσους στη Μάχη της Πολτάβας, ο τελευταίος εξορίσθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και ο Λεστσύνσκι έχασε την υποστήριξή του, με αποτέλεσμα ο Αύγουστος να επανακτήσει τα ηνία. Τότε ο Λεστσύνσκι κατέφυγε στη γαλλική επαρχία Αλσατία. Μετά το θάνατο του Αυγούστου (1733) ο Στανίσουαφ πέτυχε να επιστρέψει στο θρόνο του, βασισμένος στη γαλλική βοήθεια, καθώς η κόρη του είχε παντρευτεί το Λουδοβίκο IE΄.

Όμως οι Ρώσοι επενέβησαν και πάλι με τη σύμπραξη της Αυστρίας κι ο Λεστσύνσκι απομακρύνθηκε άλλη μία φορά από την εξουσία και τη θέση του πήρε τώρα ο Φρειδερίκος Αύγουστος Β΄ της Σαξονίας, που ονομάστηκε Αύγουστος Γ΄ της Πολωνίας. Στον αντίποδα, η βοήθεια από τη Γαλλία, την οποία μάταια ανέμενε ο Στανίσουαφ στο Γκντανσκ, όπου είχε καταφύγει, δεν ήλθε. Ο πρώην Βασιλιάς απάντησε με εκτεταμένη αντίσταση εναντίον του ανταγωνιστή του και των Ρώσων προστατών του, τώρα με την ενίσχυση της Πρωσίας, από το νέο ορμητήριό του, στην πόλη Καίνιξμπεργκ.

Με τη συμβιβαστική συνθήκη της «Ειρήνης της Βιέννης», που συνήφθη μεταξύ των αντιμαχόμενων ηγετών το 1738, ο Αύγουστος Γ΄ αναγνωρίσθηκε επίσημα σαν Πολωνός μονάρχης, αλλά επιτράπηκε, παράλληλα, στο Λεστσύνσκι να διατηρήσει τους βασιλικούς του τίτλους, ενώ του αποδόθηκαν η Λωρραίνη και το Μπαρ, για όσο διάστημα θα ζούσε.

Ο Λεστσύνσκι πέτυχε σημαντικές επιτυχίες στη νέα του επικράτεια, αναπτύσσοντας τις επιστήμες και τις τέχνες, όπως και ενισχύοντας την οικονομία. Αργότερα (1749) συνέγραψε το πολιτικό του μανιφέστο με τίτλο «Ελεύθερη Φωνή για να γίνει η Ελευθερία Ασφαλής», με όλες του τις προτεινόμενες καινοτομίες και τροποποιήσεις στον Πολωνικό Καταστατικό Χάρτη.

Εκδόθηκαν[10] επίσης, διάφορες επιστολές του προς την κόρη του Μαρία, τους Πρώσους βασιλείς κ.α. Μία πλατεία της γαλλικής πόλης Νανσύ, φέρει τιμητικά το όνομά του.

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Νυμφεύτηκε το 1698 την Καταρύνα Οπαλίνσκα, κόρη του Γιαν Κάρολ Οπαλίνσκι, στάροστ στην Πολωνία και καστελάνο του Πόζναν. Είχε τέκνα:

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Benezit Dictionary of Artists» (Αγγλικά) Oxford University Press. 2006. B00174320. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
  3. 3,0 3,1 (Αγγλικά) Find A Grave. Ανακτήθηκε στις 30  Αυγούστου 2019.
  4. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: (Γερμανικά, Αγγλικά) Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  5. «Identifiants et Référentiels». (Γαλλικά) IdRef. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur. Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2020.
  6. (Ολλανδικά) RKDartists. rkd.nl/explore/artists/434360. Ανακτήθηκε στις 16  Ιανουαρίου 2018.
  7. 7,0 7,1 7,2 (Ολλανδικά) RKDartists. rkd.nl/explore/artists/434360. Ανακτήθηκε στις 25  Σεπτεμβρίου 2022.
  8. p10315.htm#i103144. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
  9. Φύλλο εφημερίδας "Έθνος" της 8 Φεβρουαρίου 1930, σελ. 2: "Ποιος ο Πρόδρομος της Κοινωνίας των Εθνών"
  10. Britannica.com: Stanislaw I Leszczynski Ανακτήθηκε στις 8/2/2019