Άνοιγμα κυρίου μενού

Φάνης (7ος αιώνας π.Χ.)

νομισματοκόπος ή ηγεμόνας του 7ου αιώνα π.Χ.
Στατήρας με επιγραφή ΦΑΝΕΟΣ ΕΜΙ ΣΗΜΑ
Τρίτη (1/3 στατήρα) με επιγραφή ΦΑΝΕΟΣ

Η ονομασία Φάνης αναφέρεται στο αγνώστων άλλων στοιχείων άτομο που έζησε στην Ιωνία ή την Καρία στα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ., και ο οποίος κυκλοφόρησε τα πρώτα ελληνικά νομίσματα με επιγραφές, και από τα πρώτα ελληνικά γενικώς, σύντομα έπειτα από τα νομίσματα της Λυδίας τα οποία ήταν τα πρώτα στην ιστορία.[1][2]

Πίνακας περιεχομένων

ΠεριγραφήΕπεξεργασία

Τα νομίσματα του αποτελούνται από ήλεκτρο, είναι τύπου στατήρα -βάσει των διαβαθμίσεων του βάρους τους-, και χρονολογούνται την περίοδο 625-600 π.Χ.. Αυτά των ολόκληρων στατήρων διαθέτουν την επιγραφή ΦΑΝΕΟΣ ΕΜΙ ΣΗΜΑ (με όμικρον, και σε ανεστραμμένη μορφή ΑΜΗΣ ΙΜΕ ΣΟΕΝΑΦ), έτσι ως όνομα ερμηνεύεται το Φάνης και πως ο ίδιος είναι ο δημιουργός ή ο ηγεμόνας των νομισμάτων αυτών, χωρίς να αποκλείεται ο τονισμός να είναι αλλού και να πρόκειται για Φανεός αντί για Φάνεος.[1][3] Τα νομίσματα που αποδίδονται σε αυτόν, διακρίνονται σε 7 υποδιαιρέσεις του στατήρα, και μόνο οι 2 μεγαλύτερες υποδιαιρέσεις αναφέρουν το όνομα του, οι στατήρες και οι τρίτες (1/3 του στατήρα), ενώ τα νομίσματα της ημίεκτης (1/12) είναι τα πλέον κοινά. Στις τρίτες αναφέρεται μόνο ΦΑΝΕΟΣ. Τα μικρότερης αξίας νομίσματα αποδίδονται σε αυτόν βάσει της παραστάσεως του ελαφιού η οποία είναι κοινή σε όλα τα νομίσματα.[4][2]Η παράσταση του ελαφιού, έχει προταθεί πως πιθανώς αποτελεί σύνδεση των νομισμάτων με την πόλη της Εφέσου, καθώς ταυτίζεται με την Άρτεμη η οποία ήταν προστάτιδα της πόλης.[5][1][6]

Πρόκειται για εξαιρετικά σπάνια νομίσματα, με μεγάλη χρηματική αξία στην συλλεκτική αγορά,[7][8] ιδιαίτερα οι στατήρες, όπου το 2015 ένας από αυτούς πωλήθηκε για 280.000 ευρώ σε δημοπρασία στο Μόναχο.[4][9]

ΤαυτότηταΕπεξεργασία

Δεν υπάρχει κάποιος γνωστός ηγεμόνας στην περιοχή με το όνομα Φάνης κατά την περίοδο εκείνη. Έτσι έχουν γίνει διάφορες άλλες υποθέσεις, όπως το ότι πιθανώς ήταν κάποιος πλούσιος έμπορος, ή κάποιος άγνωστος ηγεμόνας,[10] ή ότι η ονομασία αντιστοιχεί όχι σε άτομο αλλά σε κάποια πόλη, ή ακόμα και πως τα νομίσματα αυτά αποτελούσαν ενεπίγραφα αναθήματα εύπορου ιδιώτη προς τον ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο, τοποθεσία όπου έχουν ανακαλυφθεί πολλά αρχαϊκά νομίσματα.[11]

ΝομίσματαΕπεξεργασία

Φωτογραφία Υποδιαιρέσεις
  Στατήρας
Ημιστατήρας (1/2)
  Τρίτη (1/3)
  Έκτη (1/6)
  Ημίεκτη (1/12)
  1/24
  1/48

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 «Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία». asiaminor.ehw.gr. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  2. 2,0 2,1 «CNG: Article Page». www.cngcoins.com. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  3. «The origins of coinage». British Museum. 
  4. 4,0 4,1 «One of world's oldest coins sells in German auction June 5». Coin World. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  5. «A Word's Worth: The Electrum Stater of Phanes, 01/12/15, Coins at Warwick». blogs.warwick.ac.uk. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  6. Steiner, Deborah Tarn (2015-03-08). The Tyrant's Writ: Myths and Images of Writing in Ancient Greece. Princeton University Press. ISBN 9781400872855. https://books.google.com/books?id=Abl9BgAAQBAJ. 
  7. «CoinArchives.com Search Results : Phanes». www.coinarchives.com. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  8. «Gorny Ancients Auction Features Phanes Stater». www.numismaster.com. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  9. «Numismatik Lanz: Phanes Stater Realizes 280,000 Euros | Coin Update». news.coinupdate.com. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10. 
  10. Hornblower, Simon. Spawforth, Antony (2014-09-11). The Oxford Companion to Classical Civilization. OUP Oxford. ISBN 9780191016769. https://books.google.co.uk/books?redir_esc=y&id=TkW_BAAAQBAJ&q=Phanes#v=snippet&q=Phanes&f=false. 
  11. «I am the badge of Phanes | Archive – CoinsWeekly». www.coinsweekly.com. Ανακτήθηκε στις 2016-07-10.  C1 control character in |title= at position 36 (βοήθεια)

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία