Άνοιγμα κυρίου μενού

Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Φραγκίσκος.

Ο Φραγκίσκος Α΄ (Franz Stefan 8 Δεκεμβρίου 1708 - 18 Αυγούστου 1765) ήταν Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1745 - 1765), και ως Φραγκίσκος Γ΄ Στέφανος, Δούκας της Λωρραίνης (1729 - 1737), Βασιλιάς της Γερμανίας (1745 - 1764) και μέγας δούκας της Τοσκάνης (1737 - 1765). Με τον γάμο του με την Μαρία-Θηρεσία των Αψβούργων έγινε ο ιδρυτής του οίκου των Αψβούργων-Λωρραίνης. Δεν άσκησε πραγματική εξουσία, διότι το μεν αξίωμα του αυτοκράτορα δεν άφηνε σχετικά περιθώρια, στις δε κτήσεις των Αψβούργων το πρόσταγμα είχε η σύζυγός του.

Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Martin van Meytens 006.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
François Ier du Saint-Empire (Γαλλικά)
Γέννηση8  Δεκεμβρίου 1708[1][2][3][4][5][6][7]
Νανσύ[8]
Θάνατος18  Αυγούστου 1765[1][2][3][4][5][6][7]
Ίνσμπρουκ[8]
Αιτία θανάτουεγκεφαλικό
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςΑυτοκρατορική Κρύπτη της Βιέννης
Χώρα πολιτογράφησηςΑγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
ΘρησκείαΚαθολική Εκκλησία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητααριστοκράτης[8]
συλλογή νομισμάτων[9]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΜαρία Θηρεσία[8]
ΤέκναΑρχιδούκισσα Μαρία Ελισάβετ της Αυστρίας
Μαρία Άννα της Αυστρίας
Αρχιδούκισσα Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας
Ιωσήφ Β΄ των Αψβούργων
Μαρία Χριστίνα της Αυστρίας
Μαρία Ελισάβετ της Αυστρίας
Κάρολος Ιωσήφ της Αυστρίας
Αρχιδούκισσα Μαρία Αμαλία της Αυστρίας
Λεοπόλδος Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Ιωάννα Γαβριέλλα της Αυστρίας
Μαρία Ιωσηφίνα της Αυστρίας
Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας
Φερδινάνδος Κάρολος της Αυστρίας-Έστε
Μαρία Αντουανέτα
Μαξιμιλιανός Φραγκίσκος, αρχιδούκας της Αυστρίας
Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας
ΓονείςΛεοπόλδος δούκας της Λωρραίνης[8] και Ελισάβετ Καρλόττα των Βουρβόνων-Ορλεάνης[8]
ΑδέλφιαΚάρολος Αλέξανδρος της Λωρραίνης[8]
Λεοπόλδος Κλεμένς της Λορραίνης[8]
Λουδοβίκος της Λορραίνης[8]
Ελισάβετ Θηρεσία της Λορραίνης[8]
Ελισάβετ Καρλόττα της Λορραίνης[8]
Πριγκίπισσα Άννα-Καρλόττα της Λορραίνης[8]
ΟικογένειαΟίκος της Λωρραίνης[8]
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΑυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
ΒραβεύσειςΙππότης του Τάγματος του Χρυσόμαλλου Δέρατος
Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Μαρίας Θηρεσίας
Υπογραφή
1730 signature of François I, Duke of Lorraine (future Francis I, Holy Roman Emperor).jpg
Θυρεός
Lorraine Arms 1538.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Καταγωγή και νεανικά χρόνιαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο Νανσύ, πρωτεύουσα του δουκάτου της Λωρραίνης και ήταν ο μεγαλύτερος επιζών γιος τού Λεοπόλδου δούκα της Λωρραίνης και της συζύγου του Ελισσάβετ-Καρλόττας της Ορλεάνης. Συνδεόταν με τους Αψβούργους μέσω της εκ πατρός γιαγιάς του Ελεωνόρας, θυγατέρας του αυτοκράτορα Φερδινάνδου Γ΄.

Ο αυτοκράτορας Κάρολος ΣΤ΄ ευνοούσε πολύ τον οίκο της Λωρραίνης καί λόγω της συγγένειας καί λόγω των μεγάλων υπηρεσιών, που είχε προσφέρει ο οίκος στους Αψβούργους, ιδιαίτερα στους πολέμους κατά των Τούρκων. Σκόπευε να παντρέψει την κόρη και διάδοχό του Μαρία-Θηρεσία με τον μεγαλύτερο αδελφό τού Φραγκίσκου-Στέφανου, τον Λεοπόλδο-Κλήμεντα. Όταν αυτός απεβίωσε, ο αυτοκράτορας αποφάσισε να παντρέψει την κόρη του με τον ίδιο τον Φραγκίσκο-Στέφανο. Τον έφερε στην Βιέννη σε ηλικία 15 χρόνων και ο Φραγκίσκος-Στέφανος ανατράφηκε μαζί με την Μαρία-Θηρεσία και με την σαφή προοπτική του γάμου τους.

Δούκας της ΛωρραίνηςΕπεξεργασία

Ο Φραγκίσκος-Στέφανος διαδέχθηκε τον πατέρα του το 1729 ως δούκας της Λωρραίνης και ορίστηκε τοποτηρητής (locumtenens) της Ουγγαρίας το 1732. Όταν το 1733 ξέσπασε ο Πόλεμος της Πολωνικής Διαδοχής, ο πρωθυπουργός της Γαλλίας καρδινάλιος Φλερύ εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να προσαρτήσει την Λωρραίνη, η οποία με τον επικείμενο γάμο του Φραγκίσκου-Στέφανου θα έφερνε τους Αψβούργους πολύ κοντά στην Γαλλία. Έτσι, με την συνθήκη της Βιέννης του 1738 ο μέχρι τότε βασιλιάς της Πολωνίας Στανίσλαος Α΄ (Stanisław I Leszczyński) παραιτούνταν του θρόνου και γινόταν δούκας της Λωρραίνης. Σε αντάλλαγμα της απώλειας αυτής ο Φραγκίσκος-Στέφανος θα λάμβανε το Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης, όταν απεβίωνε ο τελευταίος Μέδικος, ο άτεκνος Τζαν Γκαστόνε, ο οποίος συγγένευε (και) με τον οίκο της Λωρραίνης. Παρά τις αντιρρήσεις των μελών της οικογενείας του, ο Φραγκίσκος-Στέφανος δέχτηκε τελικά τα σχέδια αυτά του μέλλοντος πεθερού του.


Γάμος - Μέγας δούκας της ΤοσκάνηςΕπεξεργασία

Ο Φραγκίσκος-Στέφανος και η Μαρία-Θηρεσία παντρεύτηκαν στις 12 Φεβρουαρίου 1736 στην εκκλησία των Αυγουστίνων της Βιέννης. Τον Ιούνιο του 1737 ο Φραγκίσκος-Στέφανος πήγε στην Ουγγαρία για να πολεμήσει κατά των Τούρκων. Εν τω μεταξύ, τον Ιούλιο του 1737, ο Τζαν-Γκαστόνε απεβίωσε και ο Φραγκίσκος-Στέφανος έγινε μέγας δούκας της Τοσκάνης. Στράτευμα 6.000 Αυστριακών εγκαταστάθηκε εκεί και τον Δεκέμβριο του 1739 επισκέφτηκε την Φλωρεντία με την σύζυγο του και τον αδελφό του Κάρολο για τρεις μήνες.


 
Ο Φραγκίσκος Α΄.

ΣυμβασιλιάςΕπεξεργασία

Τον Οκτώβριο του 1740 ο Κάρολος ΣΤ΄ πέθανε και άρχισε η σαραντάχρονη βασιλεία της Μαρίας-Θηρεσίας, η οποία τον διαδέχτηκε ως αρχιδούκισσα της Αυστρίας, βασίλισσα της Ουγγαρίας, της Βοημίας, της Κροατίας, κλπ. ανακηρύσσοντας συμβασιλέα τον σύζυγό της. Ο Φραγκίσκος-Στέφανος όμως πολύ λίγο ενδιαφερόταν για τις κρατικές υποθέσεις ή πολύ λίγο τού επέτρεπε να αναμειγνύεται η Μαρία-Θηρεσία, η οποία, σημειωτέον, ήταν μονίμως έγκυος.

Αμέσως ξέσπασε ο Πόλεμος της Αυστριακής Διαδοχής. Ο Φρειδερίκος Β΄ της Πρωσίας κατέλαβε την Σιλεσία και ο Κάρολος-Αλβέρτος των Βίττελσμπαχ, εκλέκτορας της Βαυαρίας, εξελέγη αυτοκράτορας ως Κάρολος Ζ΄, διακόπτοντας την επί τριακόσια χρόνια κατοχή του τίτλου από τους Αψβούργους.

Η Μαρία-Θηρεσία ανταπεξήλθε αξιοθαύμαστα σε όλες αυτές τις δυσκολίες και κατόρθωσε μάλιστα, μετά τον θάνατο του Καρόλου Ζ΄ το 1745, να εκλεγεί αυτοκράτορας ο Φραγκίσκος-Στέφανος ως Φραγκίσκος Α΄ (βλ. σχετικά λήμμα Μαρία Θηρεσία.

Ο αυτοκράτοραςΕπεξεργασία

Λίγοι αυτοκράτορες δικαιολόγησαν τόσο λίγο, τον τίτλο που κατείχαν. Ο Φραγκίσκος απείχε από τα κοινά και η μόνη βοήθεια που προσέφερε στην σύζυγό του ήταν σε οικονομικά θέματα. Οργάνωσε βιομηχανίες και προμήθευε με εφόδια τον αυστριακό στρατό. Κάποτε μάλιστα, από υπερβάλλοντα επιχειρηματικό ζήλο, πούλησε άλευρα και χορτονομή στον Φρειδερίκο Β΄ διαρκούντος του πολέμου Αυστρίας - Πρωσίας.

Έζησε ευτυχισμένος με την Μαρία-Θηρεσία, η οποία τον υπεραγαπούσε και έκανε δεκαέξι παιδιά μαζί του. Παρ' όλα αυτά οι απιστίες του ήταν συνεχείς με πιο περιβόητη αυτήν με την Μαρία-Βιλελμίνα φον Άουερσπερκ.

Πέθανε αιφνίδια μέσα στην άμαξα, ενώ επέστρεφε από την όπερα στις 18 Αυγούστου 1765. Η Μαρία Θηρεσία τον πένθησε ειλικρινά επί δεκαπέντε χρόνια.

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Νυμφεύτηκε το 1736 τη Μαρία-Θηρεσία των Αψβούργων, κόρη και κληρονόμο του Καρόλου ΣΤ΄ αρχιδούκα της Αυστρίας & βασιλιά της Ουγγαρίας, Βοημίας, Γερμανίας και είχε τέκνα:

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 26  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Francis-I-Holy-Roman-emperor. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) SNAC. w6h99qn6. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 22114. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 RKDartists. 428020. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 (Αγγλικά) Discogs. 2770395. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 7,2 The Peerage. p11154.htm#i111532. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 genealogy.euweb.cz/lorraine/lorraine5.html. Ανακτήθηκε στις 22  Ιανουαρίου 2016.
  9. www.khm.at/en/visit/collections/coin-collection/history-of-the-collection/. Ανακτήθηκε στις 13  Φεβρουαρίου 2017.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Francis I, Holy Roman Emperor της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Γέννηση: 8 Δεκεμβρίου 1708 Θάνατος: 18 Αυγούστου 1765
Προκάτοχος
Λεοπόλδος της Λωρραίνης
Δούκας της Λωρραίνης
 
1729 - 1737
Διάδοχος
Στανίσλαφ Λεστσίνσκι
Προκάτοχος
Αυτοκράτορας Κάρολος Ζ΄
Βασιλιάς της Γερμανίας
 
1745 - 1764
Διάδοχος
Αυτοκράτορας Ιωσήφ Β΄
Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
 
1745 - 1765