Άνοιγμα κυρίου μενού

Το Ford Model T (Μοντέλο Τ, γνωστό στην καθημερινότητα και ως Tin Lizzie, Leaping Lena ή flivver) ήταν ένα οικονομικό αυτοκίνητο της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας Ford Motor Company, που παρήχθη από τις 1 Οκτωβρίου 1908 έως τις 26 Μαΐου 1927.[1][2] Θεωρείται γενικά ως το πρώτο στην ιστορία προσιτό αυτοκίνητο και, ως αποτέλεσμα, το αυτοκίνητο που επέτρεψε τα ταξίδια στη κοινή αμερικανική μεσαία τάξη. Μερικά από αυτά τα επιτεύγματα οφείλονται στην αποτελεσματική κατασκευή της Ford, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής με γραμμή συναρμολόγησης, κοινώς μαζική παραγωγή, αντί για χειροκίνητη παραγωγή.[3]

Ford Model T
Ford T, Bj. 1912 (2017-07-02 Sp).JPG Ford Model T του 1912 (έκδοση Touring)
1925 Ford Model T touring.jpg Ford Model T του 1925 (έκδοση Touring)
ΚατασκευαστήςFlag of the United States.svg Ford Motor Company
ΠαραγωγήΟκτώβριος 1908 — Μάιος 1927
Προηγούμενο μοντέλοFord Model N (1906 – 1908)
Επόμενο μοντέλοFord Model A (1927 – 1931)
ΚατηγορίαΟικονομικό αυτοκίνητο
ΔιαμόρφωσηΚινητήρας μπροστά, πίσω κίνηση
Κινητήρας2.9 λίτρα (177 κυβικές ίντσες) 4-κύλινδρος σε σειρά (I4) βενζίνης, ισχύος 20 hp
ΜετάδοσηΚιβώτιο 2 ταχυτήτων εμπρός και μίας όπισθεν
Μεταξόνιο2.540 χιλιοστά
Μήκος3.404 χιλιοστά
Πλάτος1.676 χιλιοστά
Κενό Βάρος540 - 750 κιλά
ΣχεδιαστήςΧένρυ Φορντ, Childe Harold Wills, Joseph A. Galamb και Eugene Farkas

Ιστορική σημασίαΕπεξεργασία

 
Ford Model T του 1923 και Σκαραβαίος του 1962 στο Τεχνολογικό Μουσείο της Βιέννης τον Ιούνιο του 2009.

Το Ford Model T ονομάστηκε ως το πιο σημαντικό αυτοκίνητο του 20-ού αιώνα σε σχετική ψηφοφορία που διεξήχθη τον Δεκέμβριο του 1999 στο Λας Βέγκας από διεθνείς ειδικούς, για το Αυτοκίνητο του Αιώνα, ξεπερνώντας το BMC Mini, το Citroën DS και τον Σκαραβαίο.[4] Το Ford Model T ήταν επιτυχημένο όχι μόνο επειδή παρείχε ανέξοδη μεταφορά σε τεράστια κλίμακα, αλλά και επειδή με την καινοτομία που εισήγαγε τότε, την μαζική παραγωγή, επέκτεινε το αυτοκίνητο και στην ανερχόμενη μεσαία τάξη και έγινε ένα ισχυρό σύμβολο της εποχής του εκσυγχρονισμού της Βόρειας Αμερικής και της μετατροπής της σε οικονομικό και βιομηχανικό κολοσσό. Με 16,5 εκατομμύρια πωλήσεις, το 2012 βρισκόταν στην όγδοη θέση στην πρώτη δεκάδα των κορυφαίων σε πωλήσεις αυτοκινήτων όλων των εποχών.[5] Για πολλές δεκαετίες μάλιστα ήταν σταθερά στην πρώτη θέση, έως τις 17 Φεβρουαρίου 1972, όταν και ξεπεράστηκε σε αριθμό αντιτύπων παραγωγής από τον Σκαραβαίο.

Μαζική παραγωγήΕπεξεργασία

Μολονότι αυτοκίνητα υπήρχαν από δεκαετίες νωρίτερα, εξακολουθούσαν να είναι σπάνια, ακριβά και αναξιόπιστα κατά την εισαγωγή του Model T το 1908. Διαφημισμένο ως αξιόπιστο και εύκολα συντηρούμενο μεταξύ άλλων, το Model T ήταν μια σίγουρη επιτυχία. Ήδη στις πρώτες λίγες μέρες μετά την έναρξη της παραγωγής του, υπήρξαν 15.000 παραγγελίες.[6] Το πρώτο Model T άρχισε να κατασκευάζεται στις 12 Αυγούστου 1908[7] και βγήκε από το εργοστάσιο στις 27 Σεπτεμβρίου 1908 στο κεντρικό εργοστάσιο της Φορντ στο Ντιτρόιτ της πολιτείας του Μίσιγκαν.

 
Ford Model T του 1909 (έκδοση Touring).
 
Ford Model T του 1910 (έκδοση Runabout, δηλαδή 2-θέσιο roadster).

Τις πρώτες δεκαετίες της παγκόσμιας αυτοκίνησης, τα αυτοκίνητα κατασκευάζονταν ένα - ένα ξεχωριστά, από μικρές ομάδες εργατών. Αντιθέτως, το Model T ήταν το πρώτο αυτοκίνητο της Ford που κατασκευάστηκε μαζικά σε κινούμενες γραμμές συναρμολόγησης, αποτελούμενο εξ ολοκλήρου από ανταλλάξιμα εξαρτήματα. Συγκεκριμένα, κάθε εργάτης προσέθετε από ένα εξάρτημα ενώ το κάθε αυτοκίνητο προχωρούσε κατά μήκος της κινούμενης αλυσίδας συναρμολόγησης, ένα σύστημα που μείωνε δραστικά τον χρόνο και το κόστος παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, ήταν και το πρώτο μοντέλο αυτοκινήτου που έγινε προσιτό και κυκλοφόρησε στη μεσαία οικονομική τάξη.[8] Για το αυτοκίνητο, ο Χένρυ Φορντ είπε:

Θα φτιάξω ένα αυτοκίνητο για το μεγάλο πλήθος. Θα είναι αρκετά μεγάλο για την οικογένεια, αλλά αρκετά μικρό στη συντήρηση και φροντίδα από το άτομο. Θα κατασκευαστεί από τα καλύτερα υλικά, από τους καλύτερους άντρες που θα προσληφθούν, μετά από τα απλούστερα σχέδια που μπορεί να σχεδιάσει η σύγχρονη μηχανική. Αλλά η τιμή θα είναι τόσο χαμηλή που ο κάθε άνθρωπος με καλό μισθό θα είναι σε θέση να κατέχει ένα - και να απολαύσει με την οικογένειά του την ευλογία των ωρών ευχαρίστησης στους μεγάλους ανοιχτούς χώρους του Θεού.

Αν και τα εύσημα για την πρώτη ανάπτυξη της γραμμής συναρμολόγησης ανήκουν στον Ράνσομ Έλι Ολντς με το πρώτο αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής, το Oldsmobile Curved Dash (1901 - 1907, σε πάνω από 19.000 αντίτυπα), ξεκινώντας το 1901, οι τεράστιες βελτιώσεις και πρόοδοι στην απόδοση του συστήματος κατά τη διάρκεια του Model Τ μπορούν να πιστωθούν σχεδόν εξ ολοκλήρου στο όραμα του Φορντ και των μηχανικών του.[9]

Ονοματολογία της FordΕπεξεργασία

Ο Χένρυ Φορντ ξεκίνησε μια σειρά αυτοκινήτων από την ίδρυση της εταιρείας, το 1903, και της εισαγωγής του Ford Model T το 1908. Το πρώτο από αυτά ήταν το Ford Model A (1903 - 1904) και έφτασε μέχρι το Model T τα 20 διαφορετικά μοντέλα. Ωστόσο δεν ήταν όλα μοντέλα παραγωγής, καθώς τα περισσότερα από αυτά ήταν μόνο δοκιμαστικά πρωτότυπα. Το μοντέλο που κατασκευαζόταν πριν από το Model T ήταν το Ford Model S (τέλη 1907 - καλοκαίρι 1908),[10] μια αναβαθμισμένη έκδοση της μεγαλύτερης επιτυχίας της εταιρείας έως αυτό το σημείο, που είχε σημειωθεί με το Model N (1906 - 1908). Αντιθέτως, ο διάδοχος του Model T ήταν το Ford Model A (1927 - 1931) και δεν ονομάστηκε Model U όπως θα αναμενόταν λογικά. Η εταιρεία ανακοίνωσε τότε δημόσια ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το νέο αυτοκίνητο ήταν μια τόσο μεγάλη απόκλιση από το προηγούμενο που ο Χένρυ ήθελε να ξεκινήσει εκ νέου με το γράμμα Α.

Συνολική παγκόσμια παραγωγήΕπεξεργασία

 
Δεξιοτίμονο Ford Model T του 1912 (έκδοση Touring) στη Νέα Ζηλανδία.

Στις 26 Μαΐου 1927, ο Χένρυ Φορντ οδήγησε, μαζί με τον γιό του, Έντσελ Φορντ (Edsel Ford), το 15.000.000-ό Ford Model T που βγήκε από τη γραμμή συναρμολόγησης στο εργοστάσιό του στο Χάιλαντ Παρκ του Ντιτρόιτ, Μίσιγκαν, σηματοδοτώντας με αυτό την τελευταία ημέρα παραγωγής του στο κεντρικό εργοστάσιο στο Ντιτρόιτ.[11] Ωστόσο, ορισμένα εργοστάσια σε άλλες χώρες διεθνώς, συνέχισαν να κατασκευάζουν το Model T για λίγα χρόνια ακόμα, αν και σε πολύ λιγότερα αντίτυπα, με την παραγωγή του σε παγκόσμια κλίμακα να λήγει οριστικά το 1931, αφού είχαν κατασκευαστεί συνολικά 16.482.040 αντίτυπα εντός και εκτός συνόρων.

 
Το σαλόνι ενός Ford Model T του 1920.

Επίσης, η Ford συνέχισε να κατασκευάζει κινητήρες του Model T για αρκετά χρόνια ακόμα, λόγω της σχετικής ζήτησης. Συνολικά, ο κινητήρας του μοντέλου παρήχθη από τις 27 Σεπτεμβρίου 1908 έως τις 4 Αυγούστου 1941, δηλαδή για 12.000 ημέρες ακριβώς, φτάνοντας μάλιστα σχεδόν τους 170.000 κινητήρες μετά τη λήξη της παραγωγής του αυτοκινήτου. Ο κινητήρας του μοντέλου ήταν ένας 4-κύλινδρος σε σειρά (I4), κυβισμού 2.9 λίτρων (177 κυβικών ιντσών) και ισχύος 20 hp. Συνδυαζόταν με κιβώτιο 2 ταχυτήτων εμπρός και μίας όπισθεν, όπως είχε συμβεί και σε όλα τα έως τότε μοντέλα της Ford, ενώ ο διάδοχος Ford Model A ήταν το πρώτο Ford που καθιέρωσε 3-τάχυτο κιβώτιο. Η τελική ταχύτητα του μοντέλου ήταν 40 - 45 μίλια την ώρα, δηλαδή 64 - 72 χιλιόμετρα την ώρα, αναλόγως με την εκδοχή αμαξώματος. Σύμφωνα με την Ford Motor Company, η κατανάλωση του Model T ήταν 13 ως 21 μίλια το γαλόνι ΗΠΑ, δηλαδή 11 ως 18 λίτρα στα 100 χιλιόμετρα. Ο κινητήρας αυτός δεχόταν βενζίνη, κηροζίνη ή αιθανόλη, αν και στην πράξη η χρήση της αιθανόλης στις ΗΠΑ σταμάτησε 12 έτη μετά την εισαγωγή του Model T λόγω της Ποτοαπαγόρευσης του 1920 - 1933.

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Forid. Model T Facts. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 2013-04-23.
  2. Gordon, John Steele. «10 Moments That Made American Business». American Heritage (February/March 2007). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-04-20. https://web.archive.org/web/20080420194514/http://americanheritage.com/articles/magazine/ah/2007/1/2007_1_23.shtml. Ανακτήθηκε στις 2017-03-18. 
  3. Price, R. G. (29 Ιανουαρίου 2004). «Division of Labor, Assembly Line Thought – The Paradox of Democratic Capitalism». RationalRevolution.net. Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2015. 
  4. Cobb, James G. (December 24, 1999). «This Just In: Model T Gets Award». The New York Times. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E02E1DF1439F937A15751C1A96F958260. 
  5. «Top 10 Best Selling Cars of All Time». Autoguide.com. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2013. 
  6. Curcio, Vincent (2013). Henry Ford. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0195316926. 
  7. «Chronicle of 1908». Library.thinkquest.org. 1908. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2012. 
  8. Πρότυπο:Hounshell1984
  9. Domm, Robert W. (2009). Michigan Yesterday & Today. Minneapolis: Voyageur Press. 
  10. Ritzinger, André. «Early Ford-models from the years 1903–1908». σελ. 5. Ανακτήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2012. 
  11. «Henry Ford and the Model T». John Wiley & Sons. 1996. Ανακτήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2012. 

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία