Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κολεόπτερα»

73 bytes προστέθηκαν ,  πριν από 9 έτη
μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ
|fossil_range={{εύρος απολιθωμάτων|318|0}}<small>[[Λιθανθρακοφόρος περίοδος|Λιθανθρακοφόρος]] - Σήμερα</small>
|εικόνα= beetle general.jpg
|λεζάντα_εικόνας='''Εικόνα Α''': Μέρη κολεοπτέρων (από το βιβλίο C.G.Calwers Käferbuch)<ref name="Calwer">*Gustav Jäger (Herausgeber): ''C. G. Calwer's Käferbuch''. K. Thienemanns, Stuttgart 1876, 3. Auflage</ref>
| regnum = [[Ζώα]] ''(Animalia)''
| phylum = [[Αρθρόποδα]] ''(Arthropoda)''
}}
 
Τα '''κολεόπτερα''' είναι η πιο μεγάλη [[Τάξη (βιολογία)|τάξη]] στην [[κλάση (βιολογία)|ομοταξία]] των [[έντομο|εντόμων]]. Είναι γνωστά περίπου 300 000 διαφορετικά [[Είδος (βιολογία)|είδη]]. Στη Ευρώπη βρίσκονται περίπου 20 .000 είδη κολεοπτέρων.
 
== Δομή ==
 
Καθώς τα κολεόπτερα είναι έντομα, εμφανίζουν όλα τα κοινά χαρακτηριστικά των υπόλοιπων εντόμων. Ιδιαίτερα, έχουν [[εξωσκελετός|εξωσκελετό]], έξι [[πόδι (έντομα)|πόδια]] και όμοιο πεπτικό και αναπνευστικό σύστημα με τα υπόλοιπα έντομα. Το νευρικό σύστημα μόνο στη προνύμφη έχει τη χαρακτηριστική φόρμα των εντόμων, στο ενήλικο κολεόπτερο τα [[γάγγλια]] της κοιλιάς συσσωρεύονται στο θώρακα.
 
Τα κολεόπτερα ξεχωρίζουν όμως από τα άλλα έντομα στα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
* Το πρώτο ζευγάρι των φτερών (τα [[έλυτρα]]) είναι σκληρό. Δεν χρησιμοποιείται για το πέταγμα, αλλά για να προστατεύει το πίσω μέρος του σώματος και το δεύτερο ζευγάρι φτερών. Γι' αυτό τον λόγο ονομάζονται, άλλωστε, κολεόπτερα. Τα πισινά φτερά συνήθως είναι διπλωμένα κάτω από τα έλυτρα, και ξεδιπλώνονται μόνο για το πέταγμα.
* Τα [[Στοματικά μόρια (έντομα)#Τα στοματικά μόρια μασητικού τύπου|στοματικά μόρια]] χρησιμοποιούνται για κόψιμο και μάσημα της τροφής (μασητικού τύπου). Ονομάζονται έτσι σε αναλογία με την ανατομία του ανθρώπου, λειτουργούν όμως τελείως διαφορετικά. Το πάνω χείλος είναι μια πλάκα από χιτίνη που δεν κινείται. Το κάτω χείλος, με τη γλώσσα και τις παραγλώσσες, είναι σύνθετο και έχει πολυμερές παραρτήματα, που μπορούν να είναι προσακτρίδες ή να βοηθούν στη μάσηση. Ανάμεσα στα χείλη έχει δυο ζεύγη σιαγόνων, που μπορούν να έχουν άλλα παραρτήματα (βλέπεται C,E,F στην α''Εικόνα εικόναΑ'').
* Δεν έχουν [[κέρκοι|κέρκους]], δηλαδή παραρτήματα στη κοιλία.
* Τα γεννητικά όργανα βρίσκονται ολόκληρα μέσα στο σώμα.
* Τα τρία μέρη του σώματος των κολεοπτέρων δεν αντιστοιχούν, τελείως, στα τρία μέρη του σώματος των υπόλοιπων εντόμων (κεφαλή, θώρακας και κοιλία). Το μεσαίο μέρος αποτελείται μόνο από τον πρώτο θωρακικό δακτύλιο, τον προθώρακα, ενώ ο δεύτερος και ο τρίτος δακτύλιος του θώρακα ενώνεται με τη κοιλία.
* Για τη μεταμόρφωση βλέπετεδείτε τοστο [[#Εξέλιξη|επόμενο κεφαλαίο]].
 
Τα '''[[πόδι (έντομα)|πόδια]]''' των εντόμων αυτών αποτελούνται από 5 μέρη: το ισχίο, τον τροχαντήρα(G a b), τον μηρό (G c), την κνήμη (G d) και τον ταρσό (G e), που συνήθως αποτελείται από τρία μέχρι πέντε ταρσομερή. Πολλές φορές όμως είναι πολύ δύσκολο να τους μετρήσει κανείς, γιατί μπορεί ένας μικροσκοπικός ταρσομέρος να κρύβεται στους αγκώνες ενός μεγάλου. Εκπληρώνοντας τον σκοπό τους, τα πόδια διαμορφώνονται αρκετά. Στη ''αΕικόνα εικόναΑ'' το G είναι για τρέξιμο, το H για κολύμπι και το J για πήδημα, ενώ έχει και άλλα που χρησιμεύουν στο σκάψιμο.
 
Οι '''κεραίες''' επίσης έχουν μεγάλη ποικιλία, όπως φαίνεται και στην ''αΕικόνα εικόναΑ''. Στο σχήμα K b βλέπεται μια κεραία από τη οικογένεια των Curculionidae, το σχήμα K f από αυτή των Scarabaeidae. Οι κεραίες έχουν 5 - 12 άρθρα, δεν είναι όμως εύκολα να μετρηθούν (λ.χ. στο σχήμα K h τα τελευταία τρία άρθρα βρίσκονται τυλιγμένα το ένα μέσα στον άλλο). Υπάρχουν επίσης κολεόπτερα, που στη σύζευξη το αρσενικό κρατάει το θηλυκό με τις κεραίες.
 
== Εξέλιξη ==
[[Αρχείο:Beetle_larvae_filtered_sw.jpg|thumb|300px|'''ΒΕικόνα εικόναΒ''' (απο C.G.Calwers Käferbuch)<ref name="Calwer"></ref> προνύμφες απο κολεόπτερα]]
[[Αρχείο: Trichodesapi.ogg|thumb|300px|Μεταμόρφοση από Trichodes apiarius]]
[[Αρχείο:Oelkaefer Meloë proscarabaeus 2.jpg|thumb|''Γ'Εικόνα εικόναΓ''': [[Meloe proscarabaeus]]]]
 
 
Τα κολεόπτερα ανήκουν στα έντομα με τελεία μεταμόρφωση, δηλαδή γεννούν αυγά απ' όπου βγαίνουν οι προνύμφες, που δεν ομοιάζουν με το σκαθάρι, και μετατρέπονται σε [[Έντομα#Μεταμόρφωση|πλαγγόνες]].
 
Οι προνύμφες διαφόρων οικογενειών μπορούν να διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. ΣτηΣτην ''ΒΕικόνα εικόναΒ'' απεικονίζονται μερικές από αυτές.
 
Στη πάνω σειρά: (4)Staphylinidae (1)Cicindelidae (6)Nitiduliedae
κάτω σειρά: (17)Cerambycidae (18)Chrysomellidae (20)Cassididae (21)Coccinellidae (19)Chrysomelidae
 
Σε μερικά κολεόπτερα υπάρχει το παράξενο φαινόμενο της υπερμεταμόρφωσης. Έχουν δηλαδή περισσότερα από μία μορφή προνύμφης. Λ. χ. στο γένος [[Meloe]] από το αυγό εκκολάπτεται μια προνύμφη, που μοιάζει λιγάκι με το 4 στηστην ''Εικόνα Β εικόνα''. Αυτή σκαρφαλώνει σε λουλούδι και αρπάζει το πόδι από μια [[μέλισσα]]. Έτσι φτάνει στη κυψέλη. Εκεί με τη [[έκδυση]] γίνεται μια προνύμφη, που μοιάζει λιγάκι με το 15 στηστην ''Εικόνα Β εικόνα'', και που τρέφεται με [[μέλι]]. Με τη επόμενη έκδυση αλλάζει ξανά τη μορφή της. Από την πλαγγόνα βγαίνει το [[ακμαίο]], που εμφανίζεται στηστην ''Εικόνα Γ εικόνα''.
 
Ο κύκλος ζωής συνήθως είναι ένας χρόνος. Υπάρχουν βέβαια και άλλες περιπτώσεις. Στα είδη της οικογένειας [[Carabidae]] πολλές φορές οι προνύμφες ζουν μόνο μερικούς μήνες, το [[Έντομα#μεταμόρφωση|ακμαίο]] όμως μερικά χρόνια. Αντίθετα το είδος [[Hylotrupes bajulus]], με κακές συνθήκες, χρειάζεται μέχρι 12 χρόνια σαν προνύμφη ως που να βγει το ενήλικο, που ζει μόνο λίγες μέρες. Υπάρχουν άλλα κολεόπτερα, που σε ένα χρόνο σχηματίζουν μερικές γενεές.
22.920

επεξεργασίες