Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Άηχο διπλοχειλικό στιγμιαίο σύμφωνο»

μ
διόρθωσις κώδικος των πηγων
(Επιμέλεια. Η ΒΠ γράφεται στην κοινή νεοελληνική, όχι στην καθαρεύουσα+πηγές)
μ (διόρθωσις κώδικος των πηγων)
{{πηγές|26|09|2014}}
 
Το '''άηχο διπλοχειλικό στιγμιαίο σύμφωνο''' αποτελεί ένα από τα ευρέως χρησιμοποιούμενα σύμφωνα ανά τον κόσμον.Στο [[Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο]] συμβολίζεται ως {{IPA|p}}, ενώ το αντίστοιχο σύμβολο στο ''[[:en:X-SAMPA|X-SAMPA'']] είναι <tt>p</tt>. ΕλληνικάΣτα ελληνικά το εν λόγω σύμφωνο γράφεται 'Π' ή 'π'.
 
Ήχος: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/51/Voiceless_bilabial_plosive.ogg]
:Διπλοχειλικό, αρθρώνεται δηλαδή από αμφότερα τα χείλη.
 
* Είναι '''στοματικό''' σύμφωνο, καθώς η μοναδική διέξοδος του αέρααέρος είναι το στόμα.
 
* '''Αρθρωτική διαδικασία'''
Άηχη,που σημαίνει ότι οι φωνητικές χορδές δεν δονούνται κατά την άρθρωσή του.
 
* '''Μ ηχανισμόςΜηχανισμός ρέυματος αέρος'''
Πνευμονικός,όπως η πλειονότητα των φωνημάτων και ήχων εν γένει.
 
[[:en:ejective consonant|εξωθούμενο]] p, δηλαδή [[:en:bilabial ejective|bilabial ejective]].
=== Συχνότητα εμφανίσεως ===
Το φώνημα /p/ είναι πολύ συνηθισμένο διαγλωσσικάδιαγλωσσικώς. Μάλιστα,η πλειονοψηφία των γλωσσών έχουν τουλάχιστον το απλό /p/,ενώ κάποιες αναγνωρίζουν και διαφορετικές εκδοχές του (βλέπε πιο πάνω πίνακα), με τυπικό παράδειγμα τα αρχαία ελληνικά. Περί το 10% των γλωσσών που έχουν το φώνημα /b/ -το αντίστοιχο ελληνικό 'μπ' και στα αρχαία ελληνικά 'Β'-, δεν εμπεριέχουν το /p/.
 
== Σημεία ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος του /p/ στην ελληνική γλώσσα ==
Το ίδιο συμβαίνει και εκτός λέξεως, με τις προσωπικές αντωνυμίες "αυτόν, αυτήν, αυτών", τα οριστικά άρθρα "τον,την" και τα αρνητικά μόρια "μη(ν)" και "δεν". Η μοναδική διαφορά έγκειται στο ότι στην δεύτερη περίπτωση υπάρχει συνεκφορά, δηλαδή ταυτόχρονη μετατροπή του φατνιακού ή φατνιοδοντικού έρρινου /n/ (αναλόγως τον ομιλητή και τα περιβάλλοντα φωνήματα),σε έρρινο διπλοχειλικό /m/.Π.χ.:<τον πατέρα>[tombatéra],<δεν πρέπει>[ðembrépi].
 
Παρά τον ισχύοντα αυτόν κανόνα, πολλοί σύγχρονοι ομιλητές της ελληνικής υποπίπτουν σε απορρινικοποίηση του προαναφερθέντος διφωνημικού συμπλέγματος (/mb/</b/),ή σπανιότερα, σε αηχοποίηση (/mb/</np/, το οποίο, όμως, ισχύει μόνον στη δεύτερη περίπτωση). Σύμφωνα με τον συντελεστή ακουστικής ποιότητος κάθε φωνήματος και τους τρεις δείκτες ακουστικής ποιότηταςποιότητος, η προτιμητέα προφορά είναι η /mb/.
 
* 2.
Ο άηχος συνοδίτης χ (/[[:en:voiceless palatal fricative|ç/]]):Πρόκειται περί ενός φωνήματος που εμφανίζεται αποκλειστικάαποκλειστικώς ως προϊόν συνεκφοράς των άηχων /p,t,ts,f,s,θ/,και των καταχρηστικών -ή κατερχομένων- διφθόγγων /ia,ie,ii,io,iu/. Ορίζεται ως απαλός μεταβατικός -ή παρασιτικός- φθόγγος. Παράδειγμα:<πια,ποιός,ποιά (το ποίος, ποία είναι ορθότερο αλλά σπανιότερο), αυτιά, παπούτσια, σπαθιά>[pça,pços̠ ,pça,aftça,s̠paθça].Ωστόσο,τα παραπάνω συμπλέγματα δεν είναι πάντοτε κατερχόμενοι δίφθογγοι. Αυτό εξαρτάται απο το πώς συλλαβίζεται η εξεταζομένη λέξη.
Σημειωτέον ότι πολλοί γνωστοί παλαιοί δάσκαλοι της ορθοφωνίας, όπως ο Σ. Καραντηνός, συνιστούσαν την αποφυγή των συνοδιτών εξ ολοκλήρου.
 
* ''[[Βοήθεια:Οδηγός προφοράς IPA]]''
* ''[https://sites.google.com/site/themistocleous/diethnes-phonetiko-alphabeto-sta-ellenika Πίνακας του Δ.Φ.Α. στα ελληνικά]''
=== Παραπομπές ===
 
{{reflist}}
===Βιβλιογραφία===
*{{cite Χάρηςweb Φουνταλής,|url = ''[http://www.foundalis.com/lan/grkalpha.htm |title = Greek Alphabet and pronunciation]'' |author = Φουνταλής,Χάρης |publisher = open publishing |language = english }}
*{{cite Κώσταςweb|url Βαλεοντής,= ''http://www.eleto.gr/download/BooksAndArticles/1999-02-23_SpeakGrk-Ed2.pdf" |title = Ή εγκαταλειμμένη ελληνική γλώσσα |author = Βαλεοντής,Κώστας |language = greek |date = 23 Φεβρουαρίου 1999 }}
*{{cite book|title = ''Ιστορία της ελληνικής γλώσσας'' (επιμ.|author = Μ.Ζ.Κοπιδάκης),M.Z. |publisher = Ελληνικό Ιστορικό και Λογοτεχνικό Αρχείο, Αθήνα|year = 1999. }}
*{{cite ''Joseph,book|title = Modern Greek |author = Brian D.,Joseph and|coauthor Irene= Irene,Philippaki-Warburton (1987):|publisher Modern Greek. Beckenham:= Croom Helm'' |year = 1987 |language = english }}
15

επεξεργασίες