Καταλανική λογοτεχνία: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

μ
καμία σύνοψη επεξεργασίας
μ (Bot: Parsoid bug phab:T107675)
μΧωρίς σύνοψη επεξεργασίας
 
Με τον όρο '''Καταλανική λογοτεχνία''' περιγράφεται το σύνολο των λογοτεχνικών κειμένων που έχουν γραφεί στα [[Καταλανική γλώσσα|καταλανικά]].<ref Επομένωςname=":0">Κωνσταντίνος συμπεριλαμβάνονταιΠαλαιολόγος, σεΕυριβιάδης αυτή όλοι οι καταλανόφωνοι συγγραφείς που προέρχονται κυρίως από τηνΣοφός: [[Καταλονία]],http://konstantinos-paleologos.blogspot.gr/2014_12_01_archive.html τη«Σύντομη [[Βαλενθιανικήεισαγωγή Κοινότητα|Βαλενθιανικήστην Χώρα]],καταλανική τις [[Βαλεαρίδες Νήσοι|Βαλεαρίδες Νήσους]λογοτεχνία»]. καιΔεκ. τη2014. γαλλική [[Βόρεια Καταλονία]].
</ref> Επομένως συμπεριλαμβάνονται σε αυτή όλοι οι καταλανόφωνοι συγγραφείς που προέρχονται κυρίως από την [[Καταλονία]], τη [[Βαλενθιανική Κοινότητα|Βαλενθιανική Χώρα]], τις [[Βαλεαρίδες Νήσοι|Βαλεαρίδες Νήσους]] και τη γαλλική [[Βόρεια Καταλονία]].
[[File:Homilies d'Organya.jpg|thumb|Χειρόγραφη σελίδα από τα ''Κηρύγματα του Οργανιά'', το πρώτο λογοτεχνικό κείμενο στα καταλανικά.]]
Το πρώτο λογοτεχνικό κείμενα στα καταλανικά θεωρούνται οι ''Omilies d'Organyà'' ('Κηρύγματα του Οργανιά'), μια μετάφραση θρησκευτικών εκκλησιαστικών κηρυγμάτων από τα οξιτανικά των τελών του 12ου αιώνα. Κατά τον Ύστερο Μεσαίωνα άνθισε ιδιαίτερα μια [[Οξιτανία|οξιτανικής]] επιρροής προφορική λογοτεχνική κουλτούρα, αυτή των [[Τροβαδούροι|τροβαδούρων]], την οποία ωστόσο ήρθε να αποκαθηλώσει ο πρώτος κατεξοχήν συγγραφέας στα καταλανικά, Ραμόν Λιουλ και ο [[Βαλενθιανικός χρυσός αιώνας|Βαλενθιανικός Χρυσός Αιώνας]], που απεμπόλησε τον οξιτανικό χαρακτήρα και διαμόρφωσε το κλασικό πρότυπο της λογοτεχνικής καταλανικής γλώσσας. Ο Χρυσός Αιώνας (15ος αιώνας) είδε συγγραφείς όπως ο ποιητής [[Αουζιάς Μαρκ]] και ο πεζογράφος [[Ζοανότ Μαρτορέλ]] να εκδίδουν σημαντικά έργα που ωστόσο δεν είχαν ιδιαίτερη συνέχεια μέσα στο χρόνο λόγω της εισόδου των καταλανόφωνων χωρών στην λεγόμενη «περίοδο της Παρακμής».
 
Στα νέα πλαίσια της Ισπανικής Μοναρχίας (1515 κι έπειτα) το [[Στέμμα της Αραγονίας|Στέμμα της Αραγόνας]] υποχώρησε αισθητά μπροστά στη δημογραφική, πολιτική και πολιτισμική άνθηση του [[Στέμμα της Καστίλης|Στέμματος της Καστίλης]] που δεν άργησε να περιορίσει την καταλανόφωνη κουλτούρα<ref name=":0" /> κυρίως στη [[Βαλένθια]]. Πρώιμο τέτοιο παράδειγμα αποτελεί ο αναγεννησιακός ποιητής από τη Βαρκελώνη, Ζοάν Μποσκά, γνωστότερος ως [[Χουάν Μποσκάν]].
 
Η απουσία σημαντικών λογοτεχνικών δημιουργιών στα καταλανικά φάνηκε να ανατρέπεται τρεις περίπου αιώνες μετά με την [[Καταλανική Αναγέννηση]] (''Renaixença'', 'Ρεναϊσένσα'). Από το 1833 κι έπειτα η καταλανική λογοτεχνία στην Καταλονία, τη Βαλένθια και τις Βαλεαρίδες αναζωογονείται με μορφές όπως τον [[Ζασίν Μπερδαγέ]] και τον [[Μπίκτορ Μπαλαγέ]] ενώ ο [[μοντερνισμός]] στην ποίηση βρήκε τη μεγαλύτερή του έκφραση στο πρόσωπο του [[Ζοάν Μαραγάλ]]. Στη Βόρεια Καταλονία κύριος εκπρόσωπος της καταλανικής λογοτεχνίας είναι ο Ζοζέπ Σεβαστιά Πονς.<ref>Marc Calvet, Christian Camps, Jacques Deloncle [et al.], ''Pyrénées-Orientales Rousillon'', Encyclopédie Bonneton, σελ. 175
</ref> Η κανονικοποίηση που επήλθε στο πρώτο τρίτο του 20ού αιώνα, στην οποία βοήθησε τα μέγιστα η ίδρυση του [[Ινστιτούτο Καταλανικών Σπουδών|Ινστιτούτου Καταλανικών ΣπουδώνΜελετών]] το 1906, ανατράπηκε από τη νίκη των εθνικιστών στον [[Ισπανικός Εμφύλιος|Ισπανικό Εμφύλιο]], που απαγόρεψαν τη χρήση και την ευρεία κυκλοφορία άλλων γλωσσών πέραν της ισπανική. Η καταλανική λογοτεχνική παραγωγή στο εσωτερικό περιορίστηκε αλλά σταδιακά ανέκαμψε και από το τέλος της δικτατορίας το 1975 βρίσκεται σε διαρκή άνοδο, έχοντας κατακτήσει ένα σταθερό κοινό και σταθερή παρουσία στους καταλόγους των μεγαλύτερων ισπανικών εκδοτικών οίκων.<ref name=":0" />
 
== Ενδεικτικό κατάλογος καταλανόφωνων λογοτεχνών ==
2.427

επεξεργασίες