Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κόμβος»

46 bytes αφαιρέθηκαν ,  πριν από 2 έτη
(→‎Προέλευση του όρου: μορφοποίηση)
Το κοινό δρομόμετρο επί [[Ιστιοφόρο|ιστιοφόρων]] και πρώτων μηχανοκίνητων πλοίων αποτελείτο από το '''δελτωτό''', το σχοινί και το συμπληρωματικό εξάρτημα του '''αμμωτού'''.
 
Το δελτωτό ([[Αγγλική γλώσσα|αγγλ.]]: ''log'') ήταν μια ξύλινη τριγωνική κατασκευή που έφερε φελλούς και στο κάτω μέρος είχε επένδυση μολύβδου, έτσι ώστε να παραμένει στην επιφάνεια του νερού κάθετο (σαν τσαμαδούρα).
 
Το [[σχοινί]] ήταν αρκετά λεπτό και μακρύ το οποίο έφερε ανά σταθερό μήκος και ένα κόμπο. Αυτό το σταθερό μήκος μεταξύ των κόμπων ήταν ανάλογο με τι αμμωτό γινόταν η δρομομέτρηση (αγγλ.: ''casting the log'').
 
Το αμμωτό ή αμμοκλεψύδρα ([[Αγγλική γλώσσα|αγγλ.]]: ''sandglass'') ήταν ένα όργανο από δύο γυάλινες σφαίρες ενωμένες μεταξύ τους με λεπτό άνοιγμα από το οποίο πέρναγε άμμος από τη μία σφαίρα στην άλλη.
Ανάλογα με το χρόνο που έκανε να περάσει η άμμος το αμμωτό διακρινόταν σε 10-δευτερόλεπτο, 30-δευτερόλεπτο (κοιν. ''μετζουμινούτο'') και 30-λεπτών δηλ. «ημιώριο» (κοιν. ''μεντζαρόλι'').
 
Έτσι λοιπόν σε 30΄΄ αμμωτό οι κόμποι στο σχοινί ήταν ανά 15,43 μέτρα και σε 10΄΄ ανά (15,43:3) 5,15 μ. {{fn|1}}
 
Ο τρόπος δρομομέτρησης γινόταν ως ακολούθως: ο επί της χρονομέτρησης [[ναύτης]] χειριστής του αμμωτού κρατούσε το αμμωτό κατακόρυφα με τη κενή από άμμο [[φιάλη]] προς τα επάνω, δηλώνοντας «έτοιμος». Τότε ο επί της δρομομέτρησης ναύτης έριχνε από τη πρύμνη το Δελτωτό στη θάλασσα που ήταν δεμένο με το «πρόμετρο» (αρχικό τμήμα του σχοινιού ίσο με το μήκος του πλοίου) αφήνοντάς το ελεύθερο μέσα από το χέρι του, μόλις πέρναγε ο ''1{{ος}}πρώτος κόμπος'' έδινε την εντολή «στρέψε!» Τότε ο χειριστής του αμμωτού έστρεφε το όργανο ανάποδα παρακολουθώντας προσεκτικά το άδειασμά της άμμου αναφωνώντας "'''προσοχή'''" μόλις πλησίαζε να αδειάσει οπότε στο τέλος φώναζε "'''κράτει'''". Τότε ο β΄ ναύτης έκλεινε το χέρι του και σταματούσε την παρέκταση του σχοινιού μετρώντας πόσοι κόμποι πέρασαν από το χέρι του ο αριθμός των οποίων ήταν και η ωριαία ταχύτητα του πλοίου σε μίλια.
 
Το «αμμωτό τετραωρίας» ή ημιώριο (κοιν. ''μεντζαρόλι'') ήταν πολύ μεγαλύτερο και χρονικής διάρκειας 30΄ (πρώτων λεπτών) ευρισκόμενο πάντα κοντά στη γέφυρα των παλαιών πολεμικών για την κρούση κάθε μισή ώρα του κώδωνα της τετραωρίας (βάρδιας).
10.068

επεξεργασίες