Χαρτονόμισμα: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

μ
μ (Ρομπότ: λατινικοί -> ελληνικοί χαρακτήρες, αντικατέστησε: Kυ → Κυ)
{{πηγές|24|03|2013}}
 
[[Αρχείο:Zahlungsmittel.JPG|thumb|right|250px|Χαρτονομίσματα [[Ευρώευρώ]]]]
Το '''χαρτονόμισμα''' ([[αγγλικά|αγγλ]]. banknote) είναι ένα είδος [[αξιόγραφο]]υ, [[γραμμάτιο]]υ, ή [[υποσχετική]]ς στην οποία ο εκδότης αναγράφει το ποσόν και το είδος του νομίσματος το οποίο θα καταβάλει στον κομιστή. Εκδίδεται συνήθως από πιστωτικά ιδρύματα όπως είναι οι [[τράπεζα|τράπεζες]] και γι` αυτό είναι ευρέως γνωστό και ως '''τραπεζογραμμάτιο'''. Σπανιότερα, και ανάλογα με την νομοθεσία της κάθε χώρας ή τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν, μπορεί να εκδοθεί και από άλλους όπως από το ίδιο το [[κράτος]], τον [[στρατός|στρατό]], επιχειρήσεις ή και ιδιώτες. Χρησιμοποιείται στις [[συναλλαγή|συναλλαγές]] ως [[χρήμα]] αξίας ίσης με την ονομαστική του αξία. Σήμερα, στις περισσότερες χώρες τα τραπεζογραμμάτια εκδίδονται από τις [[Κεντρική Τράπεζα|κεντρικές τράπεζες]] των χωρών.
 
==Οι πρώτες εκδόσεις==
Για αιώνες τα [[Νόμισμα (Κέρμα)|νομίσματα]], παρ όλες τις διάφορες μορφές που είχαν λάβει κατά καιρούς, είχαν πολύ καλά εμπεδωθεί στην αντίληψη των ανθρώπων ως κομμάτια [[μέταλλο|μετάλλου]] τα οποία είχαν την αξία που του είχε προσδώσει η [[αγορά]]. Μία [[δραχμή]] δηλαδή αποτελούνταν από μέταλλο αξίας μιας δραχμής, και ένας [[οβολός]] είχε μέταλλο αξίας ενός οβολού κτλ.
[[Αρχείο:Jiao zi.jpg|thumb|left|240px|Πρώιμο [[Κίνα|Κινέζικοκινέζικο]] χαρτονόμισμα της περιόδου της [[Δυναστεία Σονγκ|δυναστείας Σονγκ]].]]
Η αρχική χρήση του χαρτονομίσματος δεν γινόταν με τον ίδιο τρόπο που γίνονταν οι συναλλαγές με τα [[Νόμισμα (Κέρμα)|μεταλλικά νομίσματα]]. Ουσιαστικά τα πρώτα χαρτονομίσματα ήταν «υποσχετικές». Ένα κείμενο δηλαδή που αυτός που το συνέτασσε, ο εκδότης, υποσχόταν ότι θα καταβάλει το αναγραφόμενο ποσό στο πρόσωπο με το οποίο έκανε την συναλλαγή.<br />
Η συναλλαγή για την [[αγορά]] ενός αγαθού δηλαδή με την χρήση αυτού που σήμερα ονομάζουμε χαρτονόμισμα γίνονταν ως εξής: ο [[αγοραστής]] έγραφε ένα κείμενο στο οποίο υποσχόταν να καταβάλει στον [[πωλητής|πωλητή]] το συμφωνημένο ποσό. Ο πωλητής επέστρεφε το κείμενο αυτό στον αγοραστή όταν ο τελευταίος του κατέβαλε το ποσό.
Αποτυπώθηκαν διάφορα γεγονότα εμπνευσμένα από την [[ιστορία]] του κάθε [[Κράτος|κράτους]]. Νικηφόρες μάχες οι οποίες άλλαξαν τον ρου της ιστορίας ενός [[Έθνος (κοινωνιολογία)|έθνους]] είναι ένα πολύ συχνό θέμα.
 
Βασιλιάδες εδραίωσαν την [[μοναρχία]] ή την δυναστεία τους όπως γίνεται ακόμα και σήμερα όπου στα χαρτονομίσματα πολλών χωρών όπως η [[Μεγάλη Βρετανία]] απεικονίζεται ο εκάστοτε μονάρχης ή πριν την έλευση του [[ευρώ]] στα χαρτονομίσματα του [[Βέλγιο|Βελγίου]], της [[Ολλανδία]]ς, της [[Σουηδία]]ς, κτλ.<br />Ηγεμόνες και [[Δικτατορία|δικτάτορες]] προσπάθησαν να παγιώσουν την [[απολυταρχία]] τους όπως πολύ συχνά γίνεται και σήμερα σε πολλά [[Αφρική|αφρικανικά]] και όχι πολύ παλιά σε [[Νότια Αμερική|νοτιο-αμερικανικά]] καθεστώτα. Στρατιωτικές δυνάμεις κατοχής επιχείρησαν να ενδυναμώσουν την κυριαρχία τους και να διασπείρουν την προπαγάνδα τους όπως έκαναν κατά την διάρκεια του [[Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ παγκοσμίου πολέμου]] οι [[Γερμανία|Γερμανικές]], [[Ιταλία|Ιταλικές]] και [[Ιαπωνία|Ιαπωνικές]] δυνάμεις κατοχής. Κυβερνήσεις προσπάθησαν να περάσουν τις πολιτικές τους όπως έκανε η [[Κίνα]] κατά διαδικασία της εκβιομηχάνισης της, ή κάποιες άλλες κυβερνήσεις όταν προωθούσαν την γεωργία, την αλιεία κτλ στις χώρες τους.
Ηγεμόνες και [[Δικτατορία|δικτάτορες]] προσπάθησαν να παγιώσουν την [[απολυταρχία]] τους όπως πολύ συχνά γίνεται και σήμερα σε πολλά [[Αφρική|αφρικανικά]] και όχι πολύ παλιά σε [[Νότια Αμερική|νοτιο-αμερικανικά]] καθεστώτα.
 
Στρατιωτικές δυνάμεις κατοχής επιχείρησαν να ενδυναμώσουν την κυριαρχία τους και να διασπείρουν την προπαγάνδα τους όπως έκαναν κατά την διάρκεια του [[Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ παγκοσμίου πολέμου]] οι [[Γερμανία|Γερμανικές]], [[Ιταλία|Ιταλικές]] και [[Ιαπωνία|Ιαπωνικές]] δυνάμεις κατοχής.
 
Κυβερνήσεις προσπάθησαν να περάσουν τις πολιτικές τους όπως έκανε η [[Κίνα]] κατά διαδικασία της εκβιομηχάνισης της, ή κάποιες άλλες κυβερνήσεις όταν προωθούσαν την γεωργία, την αλιεία κτλ στις χώρες τους.
 
Η θεματολογία που αποτυπώνεται στα χαρτονομίσματα είναι αστείρευτη. Από όπου και αν πηγάζει όμως, η καλλιτεχνική αποτύπωσή της αποτελεί ένα ξεχωριστό είδος καλλιτεχνικής έκφρασης. Πολλά από τα χαρτονομίσματα που κυκλοφορήσαν κατά καιρούς ανά τον κόσμο, διακρίνονται για την υψηλή αισθητική τους που αν και τις περισσότερες φορές περνούν απαρατήρητα από τους καθημερινούς χρήστες-συναλλασσόμενους δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι την εκτιμούν και την θαυμάζουν.