Τα Εκβατήρια ήταν ετήσιες θρησκευτικές εορτές που λάμβαναν χώρα σε δύο μόνο πόλεις της αρχαιότητας κατά τις οποίες τιμόνταν διαφορετικοί θεοί σε ανάμνηση έκβασης διαφορετικών γεγονότων. Αυτά ήταν τα "εκβατήρια της Κυζίκου" και τα "εκβατήρια του αρχαίου Βυζαντίου".

Στα "εκβατήρια της Κυζίκου" τιμόταν ο «εκβάσιος Απόλλωνας» σε ομώνυμο ιερό, στη πόλη Κύζικο, σε ανάμνηση της βοήθειάς του προς τους Αργοναύτες όταν διάβηκαν την περιοχή αυτή.
Στα δε "εκβατήρια του Βυζαντίου" τιμόταν η «εκβασία Αθηνά» σε ομώνυμο ιερό όπου υπήρχε και ομώνυμος βωμός στο αρχαίο Βυζάντιο για την βοήθεια που πρόσφερε κατά την εκεί διάβαση των υπό τον Βύζαντα Μεγαρέων αποίκων.