Λάβα (αγγλ. Lava, από την λατινική λέξη labes[1][2]), είναι η εξαιρετικά ιξώδης διάπυρη ύλη, από τα έγκατα της Γης, από τηγμένα πετρώματα, που εξέρχεται από τα ηφαίστεια. Λάβα λέγεται επίσης και η ίδια «βραχώδης» ηφαιστειακή ύλη που προκύπτει μετά από τη ψύξη και στερεοποίησή της.

Εντυπωσιακή ροή διάπυρης λάβας στην Ισλανδία, 1984.

ΧαρακτηριστικάΕπεξεργασία

Η λάβα σχηματίζεται στο εσωτερικό ουρανίων σωμάτων, όπως λ.χ. Γης, με τη μορφή μάγματος. Αρχικά, όταν εξέρχεται στην επιφάνεια από μια ηφαιστειακή φλέβα, έχει θερμοκρασία περίπου 700°C με 1200°C. Η λάβα είναι παχύρευστη και έχει 100.000 μεγαλύτερο ιξώδες από ότι έχει το νερό και μπορεί να διανύσει μεγάλη απόσταση πριν ψυχθεί και στερεοποιηθεί.[3]

 
Λάβα σε παχύρευστη μορφή.

Η πρώτη ακριβής περιγραφή τους μάγματος αυτού (λιωμένη λάβα) περιγράφτηκε από τον Φραντζέσκο Σεράο, κατά την έκρηξη του ηφαιστείου του Βεζούβιου, το 1737.[4] Περιγράφτηκε τότε ως «ρευστή καυτή ύλη σαν μείγμα ύδατος και λάσπης».

Χημική σύστασηΕπεξεργασία

Η λάβα καταρχήν συντίθεται από κρυσταλλικά υλικά, ηφαιστειακή ύαλο και ηφαιστειακά αέρια. Ως μάγμα, όσο πλησιάζει να εξαχθεί στην επιφάνεια του πλανήτη, τόσο χαμηλώνει η θερμοκρασία της και αρχίζει να ψύχεται σχηματίζοντας ένα ηφαιστειακό γυαλί. Χημικά, τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται (κατά μέσο όρο) είναι 45-47% οξυγόνο, 27-28% πυρίτιο, 8% αλουμίνιο, 5% σίδηρο και άλλες μικρότερες ποσότητες από μαγνήσιο, ασβέστιο, νάτριο, κάλιο, φώσφορο, τιτάνιο κ.ά.[5]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Lava». Merriam-Webster Online Dictionary. 31 Αυγούστου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2013. 
  2. «Lava». Dictionary.reference.com. 7 Δεκεμβρίου 1994. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2013. 
  3. Philpotts, Anthony R.· Ague, Jay J. (2009). Principles of igneous and metamorphic petrology (2nd έκδοση). Cambridge, UK: Cambridge University Press. σελίδες 53–55. ISBN 9780521880060. 
  4. «Vesuvius Erupts, 1738». Lindahall.org. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2015. 
  5. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2021.