Μηναίον

θρησκευτικό υμνολόγιο, ένα για κάθε μήνα του έτους

Με την ονομασία Μηναίον, φέρεται ένα σύνολο 12 βιβλίων, ένα για κάθε μήνα του έτους, εξ ου και ο όρος στον πληθυντικό "Μηναία", άνισου όγκου τόμοι, τα οποία περιέχουν τις Ακολουθίες των σταθερών εορτών[1]. Σε αντίθεση με το Τριώδιο και το Πεντηκοστάριο, που περιέχουν ύμνους των κινητών εορτών, εξυπηρετεί υμνολογικά τις Ακολουθίες των λεγόμενων ακινήτων εορτών.[2][3]

Ρωσική εικόνα με αγίους που αναφέρονται στα Μηναία.

Οι σταθερές εορτέςΕπεξεργασία

Οι ακίνητες εορτές διακρίνονται σε:[4]

Το περιεχόμενο των ΜηναίωνΕπεξεργασία

Το βραχύτερο Μηναίο είναι του Απριλίου, γιατί, ενόψει του εορτασμού της κινητής εορτής τού Πάσχα, η Εκκλησία απέφυγε να ορίσει στο πρώτο εικοσαήμερο άλλες εορτές ή μνήμες πανηγυριζομένων Αγίων. Το εκτενέστερο είναι αυτό του Δεκεμβρίου, ακολουθούμενο κατά πόδας από εκείνο τού Ιανουαρίου. Η έκταση τού κάθε τόμου δεν προδικάζει τη -θεολογική και καλλιτεχνική- ποιότητα των περιεχομένων ύμνων. Πολλές ομάδες ύμνων για Αγίους είναι άτεχνες απομιμήσεις, επαναλήψεις και αναπαραγωγές παλαιοτέρων[3].

Τους ύμνους που περιέχουν τα Μηναία συνέθεσαν, ίσως και εκατοντάδες, υμνογράφοι σε εντελώς διακεκριμένες εποχές. Άλλοι γνωστοί και επώνυμοι, άλλοι άσημοι ή ανώνυμοι.

Τα Μηναία και άλλα υμνογραφικά λειτουργικά βιβλία προοριζόταν για χρήση στα μοναστήρια, όχι στους ενοριακούς ναούς: οι μακρές, γεμάτες ύμνους και αναγνώσματα ακολουθίες που προβλέπονται στα βιβλία, αφορούσαν τους μοναχούς.

Τα 12 βιβλία προβάλλουν ιερά πρόσωπα τού Χριστιανισμού προς μίμηση ή ανακαλούν στο παρόν ιερά γεγονότα.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία