Μονή Βροντά

μοναστήρι της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 37°46′24.35″N 26°51′19.08″E / 37.7734306°N 26.8553000°E / 37.7734306; 26.8553000

Η Μονή Βροντά ή Παναγία Βροντιανή ή Παναγία Βροντιανής ή Παναγία Κοκκαριανής [3] είναι παλαιό μοναστήρι της Σάμου, κοντά στο χωριό των Βουρλιωτών της δημοτικής ενότητας Βαθέος. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Σάμου της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, είχε 16 κατοίκους. Εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου.

Μονή Βροντά Σάμου
Άποψη του εσωτερικού προαυλίου χώρου του μοναστηριού, το 2011.
Χάρτης
Είδοςμοναστήρι
Γεωγραφικές συντεταγμένες37°46′24″N 26°51′19″E
ΘρήσκευμαΕλληνική Ορθόδοξη Εκκλησία
Θρησκευτική υπαγωγήΙερά Μητρόπολις Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Ανατολικής Σάμου
ΤοποθεσίαΒουρλιώτες Σάμου
ΧώραΕλλάδα[1]
Έναρξη κατασκευής1566[2]
Προστασίααρχαιολογικός χώρος στην Ελλάδα και διατηρητέο κτήριο στην Ελλάδα
Commons page Πολυμέσα

Ιστορικό Επεξεργασία

 
Η ανατολική (στον ήλιο) πλευρά της μονής Βροντά, 2013.

Χτίστηκε το 1566 από τους αδελφούς μοναχούς Ιάκωβο και Μακάριο κοντά σε παλαιότερα ερείπια ναού της Παναγίας και είναι αφιερωμένο στο γενέθλιο της Θεοτόκου. Η μονή Βροντά αναφέρεται από τον Ιωσήφ Γεωργειρήνη στην περιγραφή[4] που έγραψε για τη Σάμο, την Ικαρία και το Άγιο Όρος. Ο Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ αναφέρει ότι στις 19-21 Φεβρουαρίου του 1702 φιλοξενήθηκε στη μονή Βροντά για τρεις μέρες, εξαιτίας της διαρκούς κακοκαιρίας. Εκτενή περιγραφή της μονής δίνει ο Επαμεινώνδας Σταματιάδης στα Σαμιακά,[5] όπου και παραθέτει τα κείμενα πατριαρχικών εγγράφων ίδρυσης και επέκτασης της περιουσίας της μονής. Το παλαιότερο εξ αυτών χρονολογείται το 1566.

 
Η είσοδος της μονής, 2011.

Οι καλόγεροι της μονής δεν ήταν αμέτοχοι των πολιτικών αντιπαραθέσεων. Το 1821 ο ηγούμενος της μονής Νείλος δολοφονήθηκε στο Κέδρο ενώ επέστρεφε από το Βαθύ. Για το έγκλημα προβλήθηκαν πολιτικοί λόγοι, ότι ο Νείλος υπεστήριζε την φατρία των Καλικαντζάρων, δηλαδή των φιλότουρκων προεστών. Τον Απρίλιο του 1835 οι καλόγεροι κατηγορήθηκαν από κατοίκους του χωριού των Βουρλιωτών προς το καθεστώς της ηγεμονίας ότι δημιουργούσαν πολιτική αναταραχή.[6] Τον Σεπτέμβρη του 1850 μια οκταμελής ομάδα κακοποιών μπήκε στο μοναστήρι και στη συνέχεια απήγαγε και εφόνευσε τον ηγούμενο Δανιήλ. Οι κακοποιοί δικιολόγησαν την πράξη τους λέγοντας ότι ο Δανιήλ υπεστήριζε τον τυραννικό ηγεμόνα Στέφανο Βογορίδη.

Στην εποχή του Επαμεινώνδα Σταματιάδη, δηλαδή περί το 1890, εγκαταβιούσαν στη μονή έντεκα μοναχοί. Η κτηματική της περιουσία ανερχόταν σε 104 κτήματα συνολικής έκτασης 876 στρεμμάτων. Εξ αυτών, 752 στρέμματα ήταν αμπέλια. Μετόχια της μονής ήταν ο ναός του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στους Βουρλιώτες, η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Κοκκάρι, το μετόχι της Ζωοδόχου Πηγής στο Βαθύ προς τον Κότσικα), το εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου στον Άνω Άγιο Κωνσταντίνο και η Αγία Τριάδα στη Βλαμαρή.

Καταστράφηκε σε μεγάλη έκταση από φωτιά τον Αύγουστο του 2000. Έχει ανακαινισθεί το 2010-13.

Ηγούμενοι Επεξεργασία

Γνωστοί διατελέσαντες ηγούμενοι[7] της μονής Βροντά είναι οι εξής:

Περίοδος Όνομα Παρατηρήσεις
1556 Ιάκωβος κτήτωρ
Μακάριος κτήτωρ
1678 Μελέτιος
1732 Σεραφείμ
1748 Ιωακείμ
1772 Δανιήλ
1773 Ιάκωβος
προ του 1775 Ιωσήφ
προ του 1778 Δαμασκηνός
1789 Μελέτιος
1793 Ιάκωβος Λάσκαρης
προ του 1798 Ιάκωβος Κατερίνης
προ του 1802 Μακάριος
προ του 1806 Ιωακείμ
1813-1819 Ιωσήφ
1811 Νείλος
1816 Καλλίνικος
1822 Νικηφόρος Κυριακού
1822 Νικόδημος Κονταξής
1823 Γαβριήλ
προ του 1823 Ιερόθεος
προ του 1825 Ιερεμίας Κωτζιμπάκης
1827 Δανιήλ
προ του 1836 Ιερώνυμος
1820 Γεράσιμος
1851 Ιάκωβος Στεργίου
1866-1892 Δανιήλ Διακογιάννης
1892-1895 Γαβριήλ Τροβάς
1896-1899 Κύριλλος Αυτιάς
1900 Δανιήλ Καμινάρης
1907 Μελέτιος Αξωτιάδης
; Μπελιμπάς
1935;-1956 Διονύσιος Ζουμπούλης
1956-1957 Εμμανουήλ Βαλούκας
1957-1958 Γεώργιος Διολέτης
1958 Θεόφιλος Χαρίτσος
ως σήμερα Θεοφάνης

Παραπομπές Επεξεργασία

  1. (Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
  2. www.samosin.gr/el/item/παναγία-βροντά-μοναστήρι/.
  3. «Παναναγία Βροντά Μοναστήρι». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2019. 
  4. Georgirenes, Joseph (1677). A description of the present state of Samos, Nicaria, Patmos, and Mount Athos. London: W.G. σελ. 22. 
  5. Σταματιάδης, Επαμεινώνδας (1886). Σαμιακά (PDF). Σάμος: Ηγεμονικό Τυπογραφείο. σελίδες 279, τόμος Δ'. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2013. 
  6. Λάνδρος, Χρήστος (2001). Η μετεπαναστατική Σάμος σε υποτέλεια, το πρώτο πρωτόκολλο αλληλογραφίας της Ηγεμονίας, 1834-1835. Αθήνα: Πνευματικό Ίδρυμα Σάμου "Νικόλαος Δημητρίου". 
  7. Ιωάννης, μητροπολίτης Σιδηροκάστρου (1996). Η Εκκλησία της Σάμου. Σιδηρόκαστρο. σελίδες 142–143.