Μονή Προφήτη Ηλία Φωκίδος

μοναστήρι στη Φωκίδα της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 38°30′17.39″N 22°26′29.76″E / 38.5048306°N 22.4416000°E / 38.5048306; 22.4416000

Μονή Προφήτη Ηλία
Prophet Elijah monastery in Fokida.jpg
Είδοςμοναστήρι
Γεωγραφικές συντεταγμένες38°30′17″N 22°26′30″E
ΘρήσκευμαΕλληνική Ορθόδοξη Εκκλησία
Θρησκευτική υπαγωγήΙερά Μητρόπολις Φωκίδος
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Δελφών, Νομός Φωκίδας και Στερεά Ελλάδα
ΧώραΕλλάδα
Έναρξη κατασκευής1019

Η Μονή Προφήτη Ηλία βρίσκεται Α - ΝΑ. της Άμφισσας σε απόσταση 17 χλμ. και ΒΔ. του Χρισσού (6,5 χλμ.) στο νομό Φωκίδας[1][2]. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 400 μέτρων, με θέα τον ελαιώνα της Άμφισσας, τον Κορινθιακό κόλπο, το Γαλαξίδι και τα απέναντι βουνά της Πελοποννήσου[3].

ΙστορίαΕπεξεργασία

Από οθωμανικά έγγραφα που σώζονται στη βιβλιοθήκη της μονής, όπως ένα «Χοντζέτι» του 1572, ένα πατριαρχικὸ «Σιγίλλιον» του 1593 και ένα χειρόγραφο του 1834, υπολογίζεται ότι η μονή εκτίσθη το 1019[4].

Λόγω της στρατηγικής της θέσης, το μοναστήρι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση του '21 ως ορμητήριο των Ελλήνων αγωνιστών, μέχρι τον Αύγουστο του 1825 οπότε και καταστράφηκε από τους Τούρκους. Στο καθολικό της μονής, στις 24 Μαρτίου 1821, ο Επίσκοπος Σαλώνων Ησαΐας, ο οπλαρχηγός Πανουργιάς[5] και οι προεστοί της Άμφισσας (Σάλωνα) κήρυξαν την επανάσταση (βλ. Η επανάσταση Σαλώνων 1821).

Το μοναστήρι ξανακάηκε το 1834, για να πυρποληθεί από τους Ιταλούς, την περίοδο της κατοχής, το Φλεβάρη του 1943. Μετά το 1961 άρχισε εκ νέου η ανοικοδόμησή του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού της το οποίο έχει φιλοτεχνηθεί από τον Μετσοβίτη γλύπτη Αναστάσιο Μόσχο που αποτελείται από ατόφιο ξύλο[1] καθώς και η βιβλιοθήκη του, όπου σώζονται, μεταξύ άλλων, έγγραφα από την περίοδο της Επανάστασης[3].

Κοντά στην είσοδο της Μονής, στον πέτρινο φράχτη δίπλα στο δεντράκι στην άκρη του γκρεμού κάθονταν παλιότερα οι γέροντες και αγναντεύαν. Η θέα από το σημείο αυτό είναι εξαιρετική και συνιστάται ιδιαίτερα κατά την ανατολή του ήλιου.

ΔιοικητικάΕπεξεργασία

Ως οικισμός αναγνωρίστηκε το 1981 και προσαρτήθηκε στην τότε κοινότητα Χρυσού[6]. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης μαζί με το Χρισσό συναποτελούν τη Τοπική Κοινότητα Χρισσού που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Δελφών του Δήμου Δελφών και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 8 κάτοικους[7].

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Official Portal Δήμου Δελφών». www.delfoi.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2018. 
  2. «Οδηγικές χιλιομετρικές αποστάσεις μεταξύ πόλεων, χωριών - apostaseis.gr». www.apostaseis.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2018. 
  3. 3,0 3,1 «Προφήτης Ηλίας - Φωκίδα | Terrabook». Terrabook. https://greece.terrabook.com/el/phocis/page/profitis-ilias/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-15. 
  4. «Ηλίας, ο πύρινος Προφήτης». users.uoa.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2018. 
  5. Christopulos, Geōrgios (2000). Istoría Elenicú Eznus. Ecdotikí Acinón. ISBN 9789602131084. 
  6. «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2018. 
  7. «Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2018.