Άνοιγμα κυρίου μενού

Η παμφυλιακή διάλεκτος ήταν απομονωμένη διάλεκτος της αρχαίας ελληνικής γλώσσας που ομιλούνταν στην Παμφυλία, στη νότια ακτή της Μικράς Ασίας.

Παμφυλιακή διάλεκτος
Περιοχή Παμφυλία
Εποχή αρχαιότητα
Ταξινόμηση Ελληνικές
Κώδικες γλώσσας
Linguist list grc-pam

Πίνακας περιεχομένων

ΠεριγραφήΕπεξεργασία

Η προέλευση και η σχέση της με τις άλλες ελληνικές διαλέκτους της είναι αβέβαιη. Ετυμολογικά Παμφυλία σημαίνει «γη όλων των φυλών". Θεωρείται πως υπάγεται στα αρκαδοκυπριακά ωστόσο παρουσιάζει και στοιχεία δυτικών ελληνικών διαλέκτων και αιολικών.[1] Πόλεις όπου χρησιμοποιούνταν η διάλεκτος αυτή ήταν η Άσπενδος, η Σίδη, το Σύλλειον, και η Πέργη.

Με την εξαίρεση της μυκηναϊκής διαλέκτου, τα παμφυλιακά είναι η μόνη ελληνική γλώσσα που δεν χρησιμοποιεί άρθρα,[2] και θεωρείται πως είχε δεχθεί σημαντικές επιρροές από τις άλλες μη ελληνικές γλώσσες που ομιλούνταν στην Μικρά Ασία όπως η λυκιακή.[1] Για την γραφή της χρησιμοποιούσε το δικό της τοπικό αλφάβητο στο οποίο γινόταν χρήση του παμφυλιακού διγάμματος ως И, καθως και της κανονικής μορφής του ως Ϝ το οποίο πιθανώς πάρθηκε από τα άλλα αρχαϊκά ελληνικά αλφάβητα. Είχε επίσης το δικό της σύμβολο για το σαμπί το οποίο αναπαριστούνταν ως   μοιάζοντας με το γράμμα ψι, και το οποίο χρησιμοποιούνταν για συριστικούς ήχους.

Διασώζεται επιγραφή των αρχών του 4ου αιώνα π.Χ. από την Πέργη όπου αναγράφεται Иανά αι Πρειίαι Κλεμύτας Λϝαράμυ Иασιρϝο̄τας ἀνέθε̄κε (Κλεμύτας [του] Λουαράμου [ο] Ουασιρουότας, αφιέρωσε [αυτό] [στην] βασίλισσα [της] Πέργης).[3]

Ενδεικτικό λεξιλόγιοΕπεξεργασία

Ενδεικτικές λέξεις και σε παρένθεση το εφάμιλλο στην αττική και άλλες διαλέκτους.

  • ἀβελιακόν - (ἡλιακόν)
  • Ἀβώβας (Ἄδωνις)
  • ἀγός - (ἰερεύς, ενώ το άγω σημαίνει ηγείται)
  • Ἀηδών ή Ἀβηδών (Ἀθηνά)
  • αἰβετός (ἀετός)
  • ἀτρώποισι ή ἀτρο̄́ποισι (τοῖς ἀνθρώποις)
  • φίκατι (Αττικά: εἴκοσι; Αιολικά και Δωρικά: ϝίκᾰτῐ / ουίκατι).

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Pamphylian: A Dialect and Language Contact Situation in Ancient Greek». pies.ucla.edu. σελίδες 2–3. Ανακτήθηκε στις 2018-09-11. 
  2. Filos, Panagiotis (στα αγγλικά). Pamphylian. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-ancient-greek-language-and-linguistics/pamphylian-COM_00000267. 
  3. «PHI Greek Inscriptions – IK Perge 1». . Other editions read "Kleиutas" and "Lwaraиu".

Σχετική βιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Brixhe, Claude. 1976. Le Dialecte Grec de Pamphylie: Documents et grammaire. Paris : Librairie d’Amrique et d’Orient Adrien-Maisonneuve.
  • Melchert, H. C. 2004b. Lycian. in Woodard, Roger D., ed. The Cambridge Encyclopedia of the World’s Ancient Languages. Cambridge: Cambridge University Press.