Φουζουλί (Fużūlī) (فضولی) (περ. 1494 - 1556) είναι το συγγραφικό ψευδώνυμο του ποιητή Μουχάμμαντ μπιν Σουλεϋμάν (Muhammad bin Suleyman) (محمد بن سليمان). Θεωρείται συχνά ένας από τους μεγαλύτερους συντελεστές της Ντιβάν παράδοσης στην Τουρκική λογοτεχνία.[4] Στην πραγματικότητα ο Φουζουλί έγραψε τις ποιητικές του συλλογές (dîvân) σε τρεις διαφορετικές γλώσσες: τα Αζέρικα, τα Περσικά και τα Αραβικά. Αν και τα Τουρκικά έργα του είναι γραμμένα στα Αζέρικα, ενσωματώθηκε επίσης στην Οθωμανική και Τσαγκατάι Τουρκική λογοτεχνική παράδοση. Επίσης επιδόθηκε στα μαθηματικά και την αστρονομία.[5].

Φουζουλί
Fuzûlî.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1494 (περίπου)
Καρμπάλα
Θάνατος1556[1]
Καρμπάλα
Ψευδώνυμοفضولی
Χώρα πολιτογράφησηςΟθωμανική Αυτοκρατορία
ΘρησκείαΣιίτες
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΑζερική γλώσσα
Αραβικά[2]
Οθωμανικά τουρκικά[2]
Περσικά[2]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταποιητής
συγγραφέας
καλλιτέχνης[3]
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΈργαΕπεξεργασία

Ο Φουζουλί ήταν ανέκαθεν γνωστός κυρίως ως ποιητής του έρωτα και της αγάπης. Μάλιστα ο ίδιος φαίνεται ότι συμφωνούσε με το χαρακτηρισμό αυτό:

مندن فضولی ايستمه اشعار مدح و ذم
من عاشقام هميشه سوزم عاشقانه در
Menden Fuzûlî isteme eş'âr-ı medh ü zem
Men âşıkam hemîşe sözüm âşıkânedür[6]
Μη ζητάτε από τον Φουζουλί ποιήματα εγκωμίου ή επίπληξης
Είμαι ένας εραστής και μιλώ μόνο για τον έρωτα

Η αντίληψη του Φουζουλί για τον έρωτα όμως, έχει περισσότερα κοινά με την Σούφι ιδέα για την αγάπη ως προβολή της ουσίας του Θεού - παρότι ο ίδιος ο Φουζουλί δεν ανήκε ποτέ σε καμία τάξη Σούφι- απ'ό,τι με την Δυτική ιδέα του ρομαντικού έρωτα. Αυτό διαφαίνεται από τους ακόλουθους στίχους από άλλο ποίημα:

عاشق ايمش هر ن وار ﻋﺎﻝﻢ
ﻋلم بر قيل و قال ايمش آنجق
‘Aşk imiş her ne var ‘âlem
‘İlm bir kîl ü kâl imiş ancak[7]
Ό,τι υπάρχει στον κόσμο είναι αγάπη
Και η γνώση δεν είναι τίποτα παρά κουτσομπολιό

Επιλεγμένη ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

Έργα στα ΑζέρικαΕπεξεργασία

  • Dîvân ("Ποιητική Συλλογή")
  • Beng ü Bâde (بنگ و باده; "Χασίς και Κρασί")
  • Hadîkat üs-Süedâ (حديقت السعداء; "Κήπος Απολαύσεων")
  • Dâstân-ı Leylî vü Mecnûn (داستان ليلى و مجنون; "Το Έπος της Λαϋλά και του Μαγνούν")
  • Risâle-i Muammeyât (رسال ﻤﻌﻤيات; "Πραγματεία περί Γρίφων")
  • Şikâyetnâme (شکايت نامه; "Παράπονο")

Έργα στα ΠερσικάΕπεξεργασία

  • Dîvân ("Ποιητική Συλλογή")
  • Anîs ol-qalb (انیس القلب; "Φίλος της Καρδιάς")
  • Haft Jâm (هفت جام; "Επτά Κύπελλα")
  • Rend va Zâhed (رند و زاهد; "Ηδονιστής και Ασκητής")
  • Resâle-e Muammeyât (رسال ﻤﻌﻤيات; "Πραγματεία περί Γρίφων")
  • Sehhat o Ma'ruz (صحت و معروض; "Υγεία και Ασθένεια")

Έργα στα ΑραβικάΕπεξεργασία

  • Dîvân ("Ποιητική Συλλογή")
  • Matla' ul-İ'tiqâd (مطلع الاﻋﺘﻘﺎد; "Η Γέννηση της Πίστης")

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

Κύριες

  • Fuzulî. Fuzulî Divanı: Gazel, Musammat, Mukatta' ve Ruba'î kısmı. Ed. Ali Nihad Tarlan. İstanbul: Üçler Basımevi, 1950.
  • Fuzulî. Leylâ ve Mecnun. Ed. Muhammet Nur Doğan. ISBN 975-08-0198-9.

Δευτερεύουσες

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

  • FUZULİ
  • Muhammed Fuzuli—website με σύντομη βιογραφία και μεταφρασμένες επιλογές από το Leylî vü Mecnûn
  • Fuzûlî στο History of the Ottoman Empire and Modern Turkey του Stanford J. Shaw.