O όρος evergreening αναφέρεται σε μια ποικιλία των νομικών, επιχειρηματικών και τεχνολογικών στρατηγικών με τις οποίες οι παραγωγοί επεκτείνουν τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τα προϊόντα που πρόκειται να λήξουν, προκειμένου να διατηρήσουν τα δικαιώματα τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι θα έπρεπε κανονικά να επιτρέπεται βάσει του νόμου. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με τη λήψη νέων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για πολύ παρεμφερή προϊόντα είτε με την εξαγορά ή εξόντωση των ανταγωνιστών.[1]

Το evergreening δεν είναι μια επίσημη έννοια του δικαίου ευρεσιτεχνίας, είναι καλύτερα κατανοητή ως μια κοινωνική ιδέα που χρησιμοποιείται αναφορικά με τους μυριάδες τρόπους με τους οποίους η φαρμακευτική βιομηχανία χρησιμοποιεί τον νόμο και τις κανονιστικές διαδικασίες για να επεκτείνει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, και τα έσοδα που συνεπάγεται η ενοικίαση τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτωση κερδοφόρων δημοφιλών φαρμάκων (είτε στο συνολικό όγκο των πωλήσεων ή της τιμής ανά μονάδα).

Στη φαρμακοβιομηχανία, πεδίο στο οποίο κυρίως εφαρμόζεται το evergreening, ο όρος συνήθως δεν αναφέρεται στην επέκταση μιας πατέντας για μια συγκεκριμένη δραστική ουσία, αλλά στους τακτικισμούς των φαρμακοβιομηχανιών που αφορούν τη δοσολογία, τον τρόπο χορήγησης ακόμα και τη συσκευασία ενός φαρμάκου.[2]

Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις λίγο πριν τη λήξη της πατέντας ενός φαρμάκου, πατεντάρονται από την ίδια εταιρία επιμέρους χημικές ενώσεις που ελάχιστα διαφέρουν δομικά με το αρχικό φάρμακο, όπως τα εναντιομερή ή στερεοϊσομερή. Τέτοιου είδους πατέντες όταν αποδειχθεί ότι οι συναφείς αυτές ουσίες είναι σημαντικά πιο αποτελεσματικές από το αρχικό φάρμακο, ουσιαστικά ανανεώνουν την ισχύ της προς λήξη πατέντας, εμποδίζοντας την παραγωγή των φτηνότερων γενοσήμων.[3]

Πρόσφατα, η Ελβετική Novartis έχασε μια πολύχρονη δικαστική διαμάχη στο Ανώτερο Ινδικό δικαστήριο, όσον αφορά την έγκριση μιας πατέντας της εταιρίας για μια νέα εκδοχή του αντιλευχαιμικού φαρμάκου Glivec (δραστική ουσία: ιματινίμπη). H Novartis ισχυρίστηκε ότι η νέα εκδοχή έχει σημαντικά καλύτερη απορρόφηση από τον οργανισμό σε σχέση με το παλιό φάρμακο. Οι ισχυρισμοί αυτοί απορρίφθηκαν με το αιτιολογικό ότι το νέο προϊόν δεν ήταν αρκετά πρωτότυπο ή καινοτόμο οπότε δεν μπορεί να αποτελέσει μια νέα εφεύρεση σύμφωνα με τον Ινδικό νόμο.[4][5] Η πατέντα του Glivec έληξε το 2015.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Faunce, Thomas (6 Αυγούστου 2004). «The awful truth about evergreening». The Age. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2007. 
  2. Faunce, Thomas A; Lexchin, Joel (2007-06-01). «'Linkage' pharmaceutical evergreening in Canada and Australia». Aust New Zealand Health Policy (Biomed Central) 4: 8. doi:10.1186/1743-8462-4-8. PMID 17543113. PMC 1894804. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-06-11. https://web.archive.org/web/20110611164151/http://law.anu.edu.au/StaffUploads/236-Art%20ANZHP%20Linkage%20Evergreening.pdf. Ανακτήθηκε στις 2016-05-11. 
  3. Γεράση, Σταματία. Μάρκετινγκ φαρμακευτικών προϊόντων. Ιδιαιτερότητες και εξελίξεις στην Ελληνική αγορά. Διπλωματική εργασία, Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. 2013. https://dspace.lib.uom.gr/bitstream/2159/15468/6/GerasiStamatiaMsc2013.pdf
  4. Padma, T.V.. «Indian court rejects Novartis patent». Nature. doi:10.1038/nature.2013.12717. http://www.nature.com/news/indian-court-rejects-novartis-patent-1.12717. 
  5. «Ινδία: Απερρίφθη αίτημα της NOVARTIS για πατέντα αντικαρκινικού φαρμάκου». www.skai.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2016.