Οι τέσσερις αίθουσες του Ραφαήλ, ιταλ. stanze di Raffaello, αποτελούν ένα σύνολο από σωμάτια υποδοχής, τώρα μέρος των Μουσείων του Βατικανού, στην πόλη του Βατικανού. Είναι διάσημες για τις τοιχογραφίες τους, ζωγραφισμένες από τον Ραφαήλ και το εργαστήριό του. Μαζί με τις οροφογραφίες του Μιχαήλ-Αγγέλου στην Καπέλα Σιστίνα, αποτελούν τη μεγάλη σειρά νωπογραφιών, που σημάδευσαν την Ακμή της Αναγέννησης στη Ρώμη.

Αίθουσες του Ραφαήλ
2 Estancia del Sello (Vista general II).jpg
Η αίθουσα της υπογραφής.
Είδοςδωμάτιο
ΤοποθεσίαΜουσεία Βατικανού
ΧώραΒατικανό
Έναρξη κατασκευής1508
ΔημιουργόςΡαφαήλ
ΧρηματοδότηςΠάπας Ιούλιος Β΄

Οι στάντσε, όπως λέγονται τα δωμάτια στα ιταλικά, αρχικά προοριζόταν να αποτελέσουν το διαμέρισμα του πάπα Ιουλίου Β΄. Ο πάπας ανέθεσε το 1508/09 στον Ραφαήλ, τότε έναν σχετικά νέο καλλιτέχνη από το Ουρμπίνο, και το εργαστήριό του να διακοσμήσουν το υπάρχον εσωτερικό των δωματίων εξ'ολοκλήρου. Ίσως ο Ιούλιος Β΄ ήθελε να επισκιάσει το διαμέρισμα τού προκατόχου του -και αντιπάλου του- πάπα Αλεξάνδρου ΣΤ΄, καθώς οι αίθουσες είναι επάνω ακριβώς από το διαμέρισμα του Αλεξάνδρου ΣΤ΄ Βοργία. Βρίσκονται στον 3ο όροφο και έχουν θέα στη νότια πλευρά της αυλής Μπελβεντέρε.

Προχωρώντας από ανατολικά προς τα δυτικά, ο επισκέπτης βλέπει την αίθουσα του Κωνσταντίνου, την αίθουσα του Ηλιοδώρου, την αίθουσα της Υπογραφής και την αίθουσα την Πυρκαγιάς του Μπόργκο. Η σειρά δεν είναι αυτή με την οποία ζωγραφίστηκαν. Ως το 1513 που απεβίωσε ο Ιούλιος Β΄, δύο αίθουσες είχαν ζωγραφιστεί· το πρόγραμμα συνέχισε ο Πάπας Λέων Ι΄. Όταν το 1520 απεβίωσε ο Ραφαήλ, το έργο ολοκλήρωσαν οι βοηθοί του Τζιανφραντσέσκο Ρέννι, Τζούλιο Ρομάνο και Ραφαελίνο ντελ Κόλε με τις νωπογραφίες της αίθουσας τού Κωνσταντίνου.

Η αίθουσα του ΚωνσταντίνουΕπεξεργασία

Το μεγαλύτερο από τα 12 δωμάτια είναι αυτό του Κωνσταντίνου. Η ζωγραφική έγινε, αφού είχε αποβιώσει ο Ιούλιος Β΄ και ο Ραφαήλ. Το θέμα είναι η νίκη του Χριστιανισμού επί της ειδωλολατρείας. Οι νωπογραφίες του αναπαριστούν τον αγώνα αυτόν από τη ζωή του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α΄ και εκτελέστηκαν από τους Τζούλιο Ρομάνο, Τζιανφραντσέσκο Πέννι και Ραφαελίνο ντελ Κόλε. Επειδή δεν έγιναν από τον διδάσκαλο, οι τοιχογραφίες είναι λιγότερο διάσημες από αυτές των άλλων δωματίων. Συνεχίζοντας την παράδοση της κολακείας, οι βοηθοί τού Ραφαήλ έδωσαν τα χαρακτηριστικά τού σύγχρονού τους Κλήμη Ζ΄ στον Πάπας Σίλβεστρος Α΄ της εποχής του Κωνσταντίνου Α΄.

  • Το όραμα του Σταυρού
  • η Μάχη της Μιλβίας Γέφυρας
  • Η βάπτιση του Κωνσταντίνου
  • Η στέψη του Κωνσταντίνου.

Η αίθουσα του ΗλιοδώρουΕπεξεργασία

Το επόμενο δωμάτιο, πηγαίνοντας κάποιος από τα ανατολικά προς τα δυτικά, είναι η αίθουσα του Ηλιοδώρου. Αυτή ζωγραφίστηκε το 1511-14 και έλαβε το όνομά της από το θέμα των τοιχογραφιών. Σε αυτό το ιδιωτικό δωμάτιο, μάλλον αίθουσα ακρόασης, το θέμα ήταν η ισχυρή προστασία που παρέχει ο Χριστός στην Εκκλησία. Οι τέσσερις νωπογραφίες είναι: η απέλαση του Ηλιοδώρου από τον Ναό, η λειτουργία της Μπολσένα, η Συνάντηση του πάπα Λέοντα Α΄ με τον Αττίλα και η Απελευθέρωση του Αγ. Πέτρου από τη Φυλακή. Στις δύο πρώτες ο Ραφαήλ κολακεύει τον προστάτη του Ιούλιο Β΄, θέτοντάς τον ως συμμέτοχο ή παρατηρητή στο έργο. Η τρίτη νωπογραφία, εκτελεσμένη μετά το τέλος του Ιουλίου Β΄, περιέχει ένα πορτραίτο τού διαδόχου του Λέοντα Ι΄.

Το στυλ του Ραφαήλ είναι διαφορετικό, από ό,τι στην αίθουσα της υπογραφής. Αντί για τις στατικές εικόνες της βιβλιοθήκης του πάπα, έχει εδώ απεικονίσει δραματικές αφηγήσεις και η προσέγγισή του είναι να μεγιστοποιήσει τις εκφραστικές δυνατότητες των νωπογραφιών. Παριστά λιγότερες, μεγαλύτερες μορφές, έτσι ώστε οι πράξεις τους και τα συναισθήματά τους να έχουν πιο άμεσο αντίκτυπο στους θεατές και χρησιμοποιεί με θεατρικό τρόπο τον φωτισμό, για να εστιάσει σε συγκεκριμένες μορφές και να αυξήσει την ένταση.

  • Η εκτόπιση του Ηλιόδωρου από τον ναό
  • Η Λειτουργία στη Μπολσένα
  • Η συνάντηση του Λέοντα Α΄ του Μεγάλου και του Αττίλα
  • Η απελευθέρωση του Αγ. Πέτρου.

Η αίθουσα της ΥπογραφήςΕπεξεργασία

Η στάντσα ντέλλα Σενιατούρα ήταν η πρώτη που διακοσμήθηκε με νωπογραφίες του Ραφαήλ. Ήταν ο χώρος που στέγαζε τη βιβλιοθήκη του Ιουλίου Β΄ και ήταν η αρχική θέση του Δικαστηρίου της Υπογραφής της χάρης. Η σύλληψη του καλλιτέχνη έφερε σε αρμονία το πνεύμα της Αρχαιότητας με αυτό του Χριστιανισμού και αντανακλά το περιεχόμενο της βιβλιοθήκης: είχε θέματα θεολογικά, φιλοσοφικά, νομικά και ποίησης, όπως δηλώνουν τα ζωγραφικά έργα που βρίσκονται στους 4 κύκλους (todi) της οροφής, επάνω από τα 4 ημικύκλια των τοίχων. Το θέμα του δωματίου είναι η παγκόσμια και η πνευματική σοφία, και η αρμονία την οποία οι ανθρωπιστές της Αναγέννησης αντιλαμβανόταν μεταξύ της Χριστιανικής διδασκαλίας και της Ελληνικής φιλοσοφίας. Το θέμα της σοφίας είναι κατάλληλο, καθώς η αίθουσα αυτή ήταν το δωμάτιο του συμβουλίου για την Αποστολική Υπογραφή: τα περισσότερα από τα σημαντικά έγγραφα του πάπα υπογραφόταν και σφραγιζόταν εδώ.

  • Η διαφωνία για τη Θεία Ευχαριστία
  • Ο Παρνασσός
  • Η Σχολή των Αθηνών
  • Οι αρετές του καρδιναλίου.

Η αίθουσα της Πυρκαγιάς του ΜπόργκοΕπεξεργασία

Η ονομασία προέρχεται από τη φωτιά στην περιοχή Μπόργκο της Ρώμης. Αυτή βρίσκεται μεταξύ του Βατικανού και του Τίβερη. Η νωπογραφία παριστά τον πάπα Λέοντα Δ΄ να κάνει το σημείο του σταυρού για να εξαλείψει την πυρκαγιά που μαινόταν. Ο χώρος διαρρυθμίστηκε σε αίθουσα μουσικής από τον διάδοχο του Ιουλίου Β΄, τον πάπα Λέοντα Ι΄. Τα θέματα των τοιχογραφιών είναι από τη ζωή του Λέοντα Δ΄ και του Λέοντα Γ΄, όπως η Ορκωμοσία του Λέοντα Γ΄ η Στέψη του Καρλομάγνου από τον Λέοντα Γ΄ και η Μάχη της Όστια. Αν και η Πυρκαγιά στο Μπόργκο βασίστηκε σε σχέδια -της ωριμότητας- του Ραφαήλ, εκτελέστηκε από τους βοηθούς του, που ζωγράφισαν τα άλλα τρία έργα χωρίς την καθοδήγησή του.

  • Η ορκομωσία του Λέοντα Γ΄. Το έτος 800 ο πάπας Λέων Γ΄ πήρε όρκο για τον καθαρισμό σχετικά με τις κατηγορίες που ειπώθηκαν ενώπιόν του από τους ανιψιούς του προκατόχου του πάπα Αδριανού Α΄.
  • Η στέψη του Καρλομάγνου: τον δείχνει να στέφεται αυτοκράτορας των Ρωμαίων την μέρα των Χριστουγέννων του 800.
  • Φωτιά στο Μπόργκο: δείχνει το γεγονός που καταγράφτηκε στο Liber Pintificalis: τη φωτιά που άρχισε στο Μπόργκο της Ρώμης το 847. Σύμφωνα με την παράδοση ο πάπας Λέων Γ΄ συγκράτησε την πυρκαγιά με την ευλογία του.
  • Η μάχη της Όρστια: Το περιστατικό είναι έμπνευση από τη ναυτική νίκη του Λέοντα Δ΄ επί των Σαρακνών στην Όστια το 849.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Raphael Rooms της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).