Το αττικόψαρο ή Ντάσκα Μαραθώνα (επιστημονική ονομασία: Pelasgus marathonicus)[1] είναι ενδημικό ψάρι της Αττικής και της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας. Ανήκει στην οικογένεια των Κυπρινίδων.

ΟικολογίαΕπεξεργασία

Το είδος εμφανίζει έντονο λιμνόφιλο χαρακτήρα και δεν συχνάζει σε ρέοντα ύδατα. Είναι μικροφάγο και τρέφεται με φυτικά υπολείμματα ή μικροπλαγκτόν, που βρίσκει στο περιβάλλον του. Επιβιώνει σε μικρούς απομονωμένους πληθυσμούς σε πηγές με καθαρά νερά και πλούσια υδροχαρή βλάστηση, όπου βρίσκει και την τροφή του και ολοκληρώνει την αναπαραγωγή του. Η βιολογία του είναι άγνωστη.

Εξάπλωση και πληθυσμόςΕπεξεργασία

Το αττικόψαρο έχει ευρεία ασυνεχή εξάπλωση, από την Αττική έως τη Μαγνησία. Αυτό οφείλεται κυρίως στο μικρό μέγεθός του και κατά συνέπεια στα μικρής έκτασης ενδιαιτήματα που απαιτεί. Συγκεκριμένα, το είδος εξαπλώνεται στα εξής μέρη: εντός Αττικής στη Μακαρία πηγή, στο Κάτω Σούλι Μαραθώνα, στον Ερασίνο Ποταμό, στο ρέμα Χελιδονούς και στον Κηφισό Ποταμό. Στον τελευταίο, μάλιστα, το είδος θεωρούνταν εξαφανισμένο από το 1971, αλλά ανακαλύφθηκε εκ νέου τον Ιούλιο του 2013.[2] Βοιωτία: Ασωπός, Βοιωτικός Κηφισός, Υλίκη. Φθιώτιδα: Πηγή Σκορπιονερίου Αταλάντης, ανώνυμες πηγές στα Καμένα Βούρλα και στις Θερμοπύλες, σύστημα Σπερχειού, πηγές πεδιάδας Σπερχειού (π.χ. Κομποτάδες, Μεξιάτες, Αγία Παρασκευή κλπ). Μαγνησία: Σύστημα Χολορέματος Αλμυρού. Συνολικά έχουν καταμετρηθεί εννέα υποπληθυσμοί, ενώ πιστεύεται ότι υπάρχουν ή υπήρξαν περισσότεροι. Επομένως το είδος εμφανίζει έντονο κατακερματισμό. Οι διάσπαρτοι αυτοί υποπληθυσμοί εξαπλώνονται σε ευρύ χώρο κατανομής και γενικά θεωρούνται ολιγάριθμοι. Γενικά, ο πληθυσμός του αττικόψαρου εμφανίζει μείωση εξαιτίας της καταστροφής των ενδιατημάτων του.

ΑπειλέςΕπεξεργασία

Στο εύρος της εξάπλωσής του το είδος αντιμετωπίζει πληθώρα απειλών, πολλές από τις οποίες αποδείχτηκαν μοιραίες για ορισμένους υποπληθυσμούς. Έτσι ο υποπληθυσμός του ρεύματος της Χελιδονούς στην Αττική (Στεφανίδης, προφορική πληροφορία 1970) έχει μάλλον εξαφανιστεί, εξαιτίας της αστικής επέκτασης και της ρύπανσης. Ο υποπληθυσμός αυτός ήταν ο μοναδικός σε υδροκρίτη που εκβάλλει στον Σαρωνικό και ενδεχόμενα συνδεόταν με άλλους υποπληθυσμούς του Κηφισού και του Ιλισού, που εξαφανίστηκαν κατά τη ραγδαία αστικοποίηση της Αθήνας. Στην Βραυρώνα το ψάρι συνεχίζει να υφίσταται, παρά τις αντίξοες συνθήκες.[3] Το ίδιο, ενδεχόμενα, και ο πληθυσμός της Μακαρίας πηγής, στο Κάτω Σούλι Μαραθώνα (Οκτώβριος 2004). Ο υποπληθυσμός του Ασωπού μάλλον έχει εξαφανιστεί εξαιτίας της έντονης ρύπανσης, ενώ ο υποπληθυσμός της πηγής Κομποτάδων Λαμίας εξαιτίας της τσιμεντοποίησης της πηγής. Ορισμένοι υποπληθυσμοί στα Καμένα Βούρλα και αλλού έχουν εξαφανιστεί εξαιτίας της αφαίρεσης του νερού ή και της ρύπανσής του.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Κυνηγετικές σελίδες (17 Ιουλίου 2010). «Ντάσκα Μαραθώνα ή Αττικόψαρο (Pelasgus marathonicus)». 
  2. Athens Nature Journal (1 Αυγούστου 2013). «Re-discovery of the Marathon Minnow in Athens' Kifissos River!». 
  3. Η Εφημερίδα των Συντακτών (13 Φεβρουαρίου 2021). «Ενα βήμα πριν από την εξαφάνισή του».