Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου

προστατευόμενος αρχαιολογικός χώρος
Αυτό το λήμμα αφορά το ναό στις Πρέσπες. Για το ναό στη Λάρισα, δείτε: Βασιλική του Αγίου Αχιλλίου (Λάρισα).

Συντεταγμένες: 40°47′15.385″N 21°4′54.714″E / 40.78760694°N 21.08186500°E / 40.78760694; 21.08186500

Η βασιλική του Αγίου Αχιλλείου είναι ερειπωμένος χριστιανικός ναός του 10ου αιώνα ο οποίος βρίσκεται στο νησί του Αγίου Αχιλλείου, στη λίμνη Μικρή Πρέσπα. Ο ναός κτίστηκε το 983 με 986 από του Βούλγαρο τσάρο Σαμουήλ ώστε να τοποθετηθεί το σκήνωμα του Αγίου Αχιλλείου, το οποίο είχε πάρει από τη Λάρισα, την οποία είχε κατακτήσει. Στόχος ήταν ο ναός να γίνει έδρα του Πατριαρχείου Βουλγαρίας, αλλά μετά την ανάκτηση της περιοχής από τους Βυζαντινούς το 1018 έγινε έδρα επισκοπής μέχρι τον 15ο αιώνα.[1]

Βασιλική Αγίου Αχιλλείου
Βασιλική Αγίου Αχιλλείου (2).jpg
Είδοςεκκλησία και βασιλική
Γεωγραφικές συντεταγμένες40°47′15″N 21°4′55″E
Θρησκευτική υπαγωγήΙερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Πρεσπών
ΤοποθεσίαΆγιος Αχίλλειος Φλώρινας
ΧώραΕλλάδα
Έναρξη κατασκευής983
Προστασίακηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος στην Ελλάδα
Commons page Πολυμέσα

Από αρχιτεκτονικής άποψης, ο ναός είναι τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική. Τα κλίτη του ναού χωρίζονται από πεσσούς που ενώνονται μεταξύ τους με δύο σειρές από τόξα. Στο δυτικό τμήμα του ναού υπήρχε νάρθηκας. Το ιερό του ναού έχει μεγάλη κόγχη με σύνθρονο. Το διακονικό και πρόθεση στεγάζονταν με κυλινδρικό τρουλίσκο και έμοιαζαν με μικρούς σταυροειδείς εγγεγραμμένους ναούς.[1] Το δάπεδο του ναού είναι στρωμένο με πέτρινες πλάκες. Οι τοίχοι αποτελούνται από αργολιθοδομή με ασβεστοκονίαμα ενώ οι τρουλίσκοι αποτελούνταν από ισόδομο σύστημα με πλίνθους και λίθους. Από τα παράθυρα του ναού σώζεται μόνο το τρίλοβο παράθυρο της κόγχης του ιερού.[1] Στο διακονικό εντοπίστηκε πέτρινος κτιστός τάφος, ο οποίος μάλλον προοριζόταν για το σκήνωμα του Αγίου Αχιλλείου, ενώ στο νότιο κλίτος βρέθηκαν λάρνακες, οι οποίες μάλλον ήταν τάφοι σημαντικών προσωπικοτήτων.[1] Σε επαφή με το νότιο τοίχο βρίσκεται κτίριο μάλλον ταφικού χαρακτήρα, της υστεροβυζαντινής περιόδου, ενώ ο χώρος γύρω από τον ναό χρησιμοποιήθηκε από τους Βυζαντινούς ως κοιμητήριο.[1]

Ο ναός φέρει δύο στρώματα τοιχογραφιών. Το παλαιότερο χρονολογείται από τον 11ο αιώνα και εντοπίζεται στην κόγχη και είναι ανεικονικός διάκοσμος κόκκινου χρώματος που δείχνει αψίδες. Το νεότερο χρονολογούνται από τον 12ο αιώνα αφορούν τοιχογραφίες με μορφές αγίων, αγγέλου και της Παναγίας. Αυτές αποκολλήθηκαν και εκτίθενται στη Φλώρινα.[1]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Παϊσίδου, Μελίνα. «Βασιλική Αγίου Αχιλλείου». odysseus.culture.gr. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2021.