Ο Γκένριχ Γρηγόριεβιτς Γιάκοντα (ρωσικά: Ге́нрих Григо́рьевич Яго́да‎‎, 7 Νοεμβρίου 1891 – 15 Μαρτίου 1938) ήταν σοβιετικός στρατιωτικός και πολιτικός που έφτασε στα ανώτατα κλιμάκια του μπολσεβίκικου κόμματος. Από το 1924 ήταν ανώτατο στέλεχος της OGPU και την περίοδο 1934-1936 ήταν επικεφαλής της NKVD. Εκτελέστηκε για κατασκοπευτική και αντισοβιετική δράση στις 15 Μαρτίου 1938 κατά την περίοδο των σταλινικών εκκαθαρίσεων.

Γκένριχ Γιάκοντα
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση7ιουλ. / 19  Νοεμβρίου 1891γρηγ.
Ρίμπινσκ
Θάνατος15  Μαρτίου 1938[1][2]
σκοπευτήριο Κομμουνάρκα
Αιτία θανάτουτραύμα από πυροβολισμό
Συνθήκες θανάτουθανατική ποινή
Τόπος ταφήςσκοπευτήριο Κομμουνάρκα
Χώρα πολιτογράφησηςΡωσική Αυτοκρατορία
Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία (έως 1922)
Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
Θρησκείααθεϊσμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΡωσικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός
στρατιωτικός[3]
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΚομμουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης και Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα
Οικογένεια
ΣύζυγοςΊντα Άβερμπαχ
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςΥποσμηνίας και Γενικός Επίτροπος Κρατικής Ασφάλειας/πεζικό
Πόλεμοι/μάχεςΑ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαπρόεδρος (1934–1936)[4]
Βραβεύσειςτάγμα του Λένιν
τάγμα του Κόκκινου Λαβάρου
τάγμα του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας
επίτιμο μέλος της Κα Γκε Μπε
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Βιογραφία Επεξεργασία

Ο Γκένριχ Γιάκοντα γεννήθηκε την 7η Νοεμβρίου 1891 στο Rybinsk στην επαρχία Γιάροσλαβ της Ρωσικής αυτοκρατορίας, κοντά στον Βόλγα. Ήταν εβραϊκής καταγωγής και ο πατέρας του ήταν κοσμηματοπώλης, ενώ ο ίδιος εργάστηκε ως βοηθός φαρμακοποιού. Εντάχθηκε σε νεαρή ηλικία στο κόμμα των Μπολσεβίκων (ΠΚΚ) και συνελήφθη και εξορίστηκε το 1911 για επαναστατική δράση. Το 1913 μετακόμισε στην Αγία Πετρούπολη για να εργαστεί στο εργοστάσιο μεταλλουργίας Πουτίλωφ.

Συμμετείχε στην Οκτωβριανή επανάσταση μέσα από τις τάξεις του Κόκκινου Στρατού. Τα χρόνια που ακολούθησαν ανήλθε σε ηγετικές θέσεις του ΠΚΚ, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του Στάλιν. Το 1923 εντάχθηκε στην υπηρεσία ασφαλείας ΟGPU (Γκε Πε Ου) και το 1924 έγινε υποδιοικητής της. Με εντολή του Στάλιν τέθηκε επικεφαλής της NKVD (Λαϊκό Κομισαριάτο Εσωτερικών Υποθέσεων της Σοβιετικής Ένωσης) το 1934, η οποία ήταν η διάδοχη υπηρεσία ασφαλείας της ΟGPU.

Στην ηγεσία της NKVD έμεινε μέχρι τις αρχές του 1936, όταν και αντικαταστάθηκε από τον Νικολάι Γιεζόφ.[5]

Τον Οκτώβριο του 1937 συνελήφθη με τα διατάγματα του Γιεζόφ για τη δίωξη της αντεπαναστατικής, τρομοκρατικής και κατασκοπευτικής δράσης και υπονόμευσης του έργου της Σοβιετικής Ένωσης.[6]

Εκτελέστηκε στη Μόσχα στις 15 Μαρτίου 1938. Η γυναίκα του Ίντα Άβερμπαχ (ρωσικά: И́да Леони́довна Аверба́х‎‎) εκτελέστηκε στις 16 Ιουλίου 1938.

Παραπομπές Επεξεργασία

  1. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Genrikh-Grigoryevich-Yagoda. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. jagoda-genrich-grigorjewitsch. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
  4. Ανακτήθηκε στις 24  Οκτωβρίου 2021.
  5. NKVD.ORG: The Memorial Page
  6. Παπαδάτος (2021), σελ. 96-97

Βιβλιογραφία Επεξεργασία

  • Μάριος Μαρκοβίτης "Όχι, δεν είμαι εχθρός του Λαού", Εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2017
  • Νίκος Παπαδάτος, "Ο Μπεζεντάκος μας άφησε γεια", Εκδόσεις ΚΨΜ, Αθήνα 2021