Εγκλήματα πολέμου της Βέρμαχτ

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου οι ένοπλες δυνάμεις της Γερμανίας (Heer, Kriegsmarine και Λουφτβάφε) διέπραξαν συστηματικά εγκλήματα πολέμου, όπως σφαγές, μαζικούς βιασμούς, λεηλασίες, εκμετάλλευση της καταναγκαστικής εργασίας, δολοφονία τριών εκατομμυρίων σοβιετικών αιχμαλώτων πολέμου και συμμετείχαν στην εξόντωση των Εβραίων. Ενώ το ναζιστικό κόμμα είχε τις δικές του δυνάμεις(κυρίως τα SS-Totenkopfverbände, Einsatzgruppen και Waffen-SS), που ήταν και οι πιο υπεύθυνες για το Ολοκαύτωμα, και οι τακτικές ένοπλες δυνάμεις της Βέρμαχτ διέπραξαν πολλά εγκλήματα πολέμου (σε αρκετές περιπτώσεις βοηθώντας τα SS), ιδίως στο Ανατολικό Μέτωπο στον πόλεμο κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Σύμφωνα με μια μελέτη των Alex J. Kay και David Stahel, η πλειοψηφία των στρατιωτών της Βέρμαχτ που αναπτύχθηκαν στη Σοβιετική Ένωση συμμετείχαν σε εγκλήματα πολέμου.[3]

Μια γυναίκα κλαίει κατά την απέλαση των Εβραίων από τα Ιωάννινα στην Ελλάδα στις 25 Μαρτίου 1944. Η απέλαση επιβλήθηκε από τον γερμανικό στρατό. Σχεδόν όλοι οι απελαθέντες δολοφονήθηκαν στις 11 Απριλίου 1944 ή λίγο μετά, όταν το τρένο που τους μεταφέρει έφτασε στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου.[1][2]

Δημιουργία της ΒέρμαχτΕπεξεργασία

Όταν το Ναζιστικό Κόμμα ήρθε στην εξουσία, το υποδέχτηκε σχεδόν ολόκληρο το σώμα αξιωματικών του Ράιχσβεχ ως τρόπο επαναστρατιωτικοποίησης της Γερμανίας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η Γερμανία δεν θα έχανε τον επόμενο πόλεμο.[4] Ως εκ τούτου αυτό που τόσο οι Ναζί όσο και ο Γερμανικός Στρατός ήθελαν να δουν ήταν μια εντελώς στρατιωτικοποιημένη κοινωνία που θα καθαριζόταν από αυτούς που θεωρούσαν εσωτερικούς εχθρούς, όπως οι Εβραίοι, για τους οποίους πίστευαν ότι «μαχαίρωσαν τη Γερμανία στην πλάτη», το 1918.[5] Η Βέρμαχτ δημιουργήθηκε από τον Αδόλφο Χίτλερ, το 1935, με την ψήφιση νόμου, που εισήγαγε την στρατολόγηση στις ένοπλες δυνάμεις και αποτελούνταν από εθελοντές και στρατιώτες.[6][7]

Πολλοί αξιωματικοί αγκάλιασαν πρόθυμα την εθνική σοσιαλιστική ιδεολογία τη δεκαετία του 1930. Ενεργώντας με δική του πρωτοβουλία ο υπουργός Άμυνας Βέρνερ φον Μπλόμπεργκ είχε εκκαθαρίσει τον Στρατό από όλο το εβραϊκό προσωπικό του, τον Φεβρουάριο του 1934.[5] Στις 8 Δεκεμβρίου 1938 η ηγεσία του στρατού είχε δώσει εντολή σε όλους τους αξιωματικούς να είναι πιστοί στον Εθνικοσοσιαλισμό και να εφαρμόσουν τις απόψεις του σε όλες τις περιπτώσεις. Το Φεβρουάριο του 1939 εκδόθηκαν φυλλάδια, τα οποία υποχρεωτικά διαβάστηκαν στο στρατό.[8]

Το περιεχόμενο μπορεί να αξιολογηθεί από τους τίτλους: "Ο αξιωματικός και η πολιτική, "Η παγκόσμια ιστορική αποστολή του Χίτλερ", "Ο στρατός στο Τρίτο Ράιχ", "Η μάχη για το γερμανικό χώρο διαβίωσης", "Χέρια από το Ντάντσιχ!" και " Η τελική λύση του εβραϊκού ζητήματος στο Τρίτο Ράιχ ". Το τελευταίο δοκίμιο διακήρυξε:

«Η αμυντική μάχη ενάντια στον Εβραϊσμό θα συνεχιστεί, ακόμα κι αν ο τελευταίος Εβραίος φύγει από τη Γερμανία. Παραμένουν δύο μεγάλα και σημαντικά καθήκοντα: 1) η εξάλειψη κάθε εβραϊκής επιρροής, κυρίως στην οικονομία και στον πολιτισμό. 2) η μάχη ενάντια στον Παγκοσμιο Σιωνισμό, που προσπαθεί να υποκινήσει όλους τους ανθρώπους στον κόσμο εναντίον της Γερμανίας.»

Οι συστάσεις, όπως αυτές που εκφράστηκαν παραπάνω, χρωμάτισαν όλες τις οδηγίες που έφτασαν στα στρατεύματα της Βέρμαχτ το καλοκαίρι του 1939 ως τρόπο προετοιμασίας για την επίθεση στην Πολωνία.[8]

Ποινικές διαταγέςΕπεξεργασία

Κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού για την εισβολή στη Σοβιετική Ένωση επινοήθηκαν ορισμένες διαταγές από την ηγεσία της Βέρμαχτ. Οι διαταγές παραβίαζαν το διεθνές δίκαιο και καθιέρωσαν κώδικες συμπεριφοράς και έγιναν γνωστοί συλλογικά ως «Ποινικές Διαταγές». Οι διαταγές αυτές ήταν μια δήλωση πολέμου ενάντια στον άμαχο πληθυσμό.[9]

Τον Νοέμβριο του 1935, το ψυχολογικό εργαστήριο του Υπουργείου Πολέμου υπέβαλε μια μελέτη σχετικά με το πώς μπορεί να υπονομευθεί καλύτερα το ηθικό του Κοκκινού Στρατού εάν ξεσπάσει ένας Γερμανός-Σοβιετικός πόλεμος.[10] Σε στενή συνεργασία με το Ρωσικό Φασιστικό Κόμμα που εδρεύει στο Χάρμπιν, η γερμανική μονάδα ψυχολογικού πολέμου δημιούργησε μια σειρά φυλλαδίων γραμμένα στα ρωσικά για διανομή στη Σοβιετική Ένωση. Μεγάλο μέρος σχεδιάστηκε για να χρησιμεύσει στον ρωσικό αντισημιτισμό, με ένα φυλλάδιο όπου αποκαλούσε τους «κυρίους κομισάριους και λειτουργούς του κόμματος» ως μια ομάδα «κυρίως βρώμικων Εβραίων». Το φυλλάδιο τελείωσε με το κάλεσμα στους «αδελφούς στρατιώτες» του Κόκκινου Στρατού να σηκωθούν και να σκοτώσουν όλους τους «Εβραίους κομισάριους».[11]

Αν και αυτό το υλικό δεν είχε χρησιμοποιηθεί τότε, το 1941 το υλικό που είχε αναπτύξει το εργαστήριο ψυχολογικού πολέμου το 1935 ξεσκονίστηκε, και χρησίμευσε ως βάση όχι μόνο για προπαγάνδα στη Σοβιετική Ένωση, αλλά και για προπαγάνδα εντός του γερμανικού στρατού.[12] Πριν από την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, τα γερμανικά στρατεύματα πήραν μέρος σε βίαιες αντισημιτικές και αντι-σλαβικές σκηνές μέσω ταινιών, ραδιοφώνου, διαλέξεων, βιβλίων και φυλλαδίων.[13] Οι διαλέξεις παραδόθηκαν από τους «Εθνικούς Σοσιαλιστές Λειτουργούς Ηγεσίας», οι οποίοι δημιουργήθηκαν για το σκοπό αυτό, και από τους κατώτερους αξιωματικούς τους.[13] Η προπαγάνδα του Γερμανικού Στρατού απεικόνισε τον Σοβιετικό εχθρό με τους πιο απάνθρωπους όρους, απεικονίζοντας τον Κόκκινο Στρατό ως δύναμη του Σλάβικου υπο-άνθρωπου και «Ασιατικών βαρβάρων που εμπλέκονταν σε «βάρβαρες ασιατικές μεθόδους μάχης» που διοικούνται από κακούς Εβραίους κομισάριους στους οποίους τα γερμανικά στρατεύματα δεν έδειχναν έλεος..[13]

Ως αποτέλεσμα αυτών των απόψεων, η πλειοψηφία του Γερμανικού στρατού συνεργάστηκε με ενθουσιασμό με τα τάγματα των SS για τη δολοφονία Εβραίων στη Σοβιετική Ένωση. Ο Βρετανός ιστορικός Ρίτσαρντ Έβανς έγραψε ότι οι κατώτεροι αξιωματικοί τείνουν να είναι ιδιαίτερα ενθουσιώδεις ΕθνικοΣοσιαλιστές με το ένα τρίτο από αυτούς να είναι μέλη του Ναζιστικού Κόμματος το 1941.[13] Η Βέρμαχτ δεν υπάκουε απλώς στις εγκληματικές διαταγές του Χίτλερ για τη Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα λόγω υπακοής, αλλά επειδή συμμερίστηκαν την πεποίθηση του Χίτλερ ότι η Σοβιετική Ένωση διοικούνταν από Εβραίους και ότι ήταν απαραίτητο για τη Γερμανία να καταστρέψει εντελώς τον «Ιουδαϊσμό-Μπολσεβικισμό».[14]

Η Διαταγή περί ΚομισάριουΕπεξεργασία

Αυτή η διαταγή εξομοίωνε τον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας σε μια φυλετική και ιδεολογική σύγκρουση. Προέβλεπε την άμεση εκκαθάριση κρατουμένων που χαρακτηρίζονταν ως πολιτικοί κομισάριοι του Κόκκινου Στρατού, αποδεικνύοντας ότι οι Γερμανοί στρατιώτες εξαιρούνταν από τη συμμόρφωση τους με το διεθνές δίκαιο. Η διαταγή εκδόθηκε για λογαριασμό του Χίτλερ από την Βέρμαχτ και διανεμήθηκε σε επιχειρησιακούς διοικητές.

Το Διάταγμα ΜπαρμπαρόσαΕπεξεργασία

Το διάταγμα, που εκδόθηκε από τον Στρατάρχη Βίλχελμ Κάιτελ, λίγες εβδομάδες πριν από την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, εξαιρούσε τα ποινικά αδικήματα που διαπράχθηκαν από εχθρικούς πολίτες (στη Ρωσία) από τη δικαιοδοσία της στρατιωτικής δικαιοσύνης. Οι ύποπτοι έπρεπε να παραπεμφθούν σε έναν αξιωματικό που θα αποφασίσει εάν θα εκτελεστούν. Η ποινική δίωξη αδικημάτων εναντίον των αμάχων από μέλη της Βέρμαχτ κρίθηκε ότι «δεν απαιτείται», εκτός εάν είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της πειθαρχίας.[15]

Εγκλήματα πολέμουΕπεξεργασία

Φρικαλεότητες κατά την εισβολή στην ΠολωνίαΕπεξεργασία

Οι μονάδες της Βέρμαχτ σκότωσαν χιλιάδες Πολωνούς πολίτες κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Σεπτεμβρίου 1939 μέσω εκτελέσεων και τρομοκρατικών βομβαρδισμών σε πόλεις. Στο τέλος των εχθροπραξιών, κατά την περίοδο κατά την οποία η Πολωνία διοικούνταν από την Βέρμαχτ (έως τις 25 Οκτωβρίου 1939) κάηκαν 531 πόλεις και χωριά και πραγματοποιήθηκαν 714 μαζικές εκτελέσεις, για να μην αναφερθούν επίσης πολλά επεισόδια λεηλασίας, ληστείων και δολοφονιών. Εκτιμάται ότι 16.376 Πολωνοί ήταν θύματα αυτών των εγκλημάτων. Περίπου το 60% αυτών των εγκλημάτων αποδίδεται στην Βέρμαχτ, της οποίας τα στρατεύματα συμμετείχαν συχνά σε αυτοκατευθυνόμενες σφαγές Εβραίων, υπερβαίνοντας την κανονική τους δουλειά που ήταν να συλλαμβάνουν για τα SS. Το καλοκαίρι του 1940, ο Ράινχαρντ Χάιντριχ, επικεφαλής του Κεντρικού Γραφείου Ασφαλείας του Ράιχ (το οποίο συμπεριλάμβανε επίσης τη Γκεστάπο), παρατήρησε ότι «ενόψει των εγκλημάτων, των κλοπών και των καταχρήσεων που διαπράχθηκαν από την Βέρμαχτ, τα τάγματα των SS και η αστυνομία δεν αντιμετωπίστηκαν τόσο άσχημα».

Πολωνοί αιχμάλωτοι πολέμουΕπεξεργασία

Πολλά παραδείγματα των Πολωνών στρατιωτών που δολοφονήθηκαν μετά την σύλληψη τους τεκμηριωμένα, όπως στο Śladów, όπου 252 κρατούμενοι πνίγηκαν ή πυροβολήθηκαν από το γερμανικό 4ο θωρακισμένο τάγμα, ή στο Ciepielów, όπου περίπου τριακόσιοι σκοτώθηκαν και το Zambrów, όπου υπήρχαν άλλοι τριακόσιοι νεκροί). Οι κρατούμενοι εβραϊκής καταγωγής εκτελούνταν τακτικά επί τόπου καθώς και οι κρατούμενοι του στρατοπέδου συγκέντρωσης Żyrardów, που συνελήφθησαν μετά την μάχη της Bzura. Σε πολλές περιπτώσεις, οι πολωνοί στρατιώτες που συνελήφθησαν κάηκαν ζωντανοί. Μονάδες του Πολωνικού 7ου τάγματος πεζικού σφαγιάστηκαν αμέσως μετά τη σύλληψη τους σε αρκετά επεισόδια προσωπικής εκδίκησης για την αντίσταση που είχαν κρατήσει στη μάχη. Στις 11 Σεπτεμβρίου, Γερμανοί στρατιώτες έριξαν χειροβομβίδες σε ένα σχολικό κτίριο όπου κρατούνταν πολωνοί αιχμάλωτοι πολέμου.

Μαζικοί βιασμοίΕπεξεργασία

Οι δυνάμεις της Βέρμαχτ διέπραξαν τακτικά βιασμούς γυναικών και κοριτσιών κατά τη διάρκεια της εισβολής της Πολωνίας. Και οι βιασμοί διαπράχθηκαν επίσης εις βάρος Πολωνών γυναικών και κοριτσιών κατά τη διάρκεια των μαζικών εκτελέσεων που πραγματοποιήθηκαν κυρίως από τους Selbstschutz, οι οποίοι συνοδεύτηκαν από στρατιώτες του Βέρμαχτ στο έδαφος υπό τη γερμανική στρατιωτική διοίκηση, πριν από την εκτέλεση των κρατουμένων. Ο εβραίος κομμουνιστής Szymon Datner ισχυρίζεται ότι πολλές σοβιετικές γυναίκες, γιατροί και νοσοκόμες, βιάστηκαν πριν δολοφονηθούν. Η Βέρμαχτ οργάνωσε επίσης πορνεία όπου οι γυναίκες αναγκάστηκαν να εργαστούν.[16] Η Ρουθ Σέιφερτ γράφει: «στα ανατολικά εδάφη, η Βέρμαχτ συνήθιζε να μαρκάρει τα σώματα των αιχμαλωτισμένων κοριτσιών και άλλων γυναικών με τις λέξεις «πόρνη για τα στρατεύματα του Χίτλερ» πριν τις χρησιμοποιήσει αναλόγως».[16]

Καταστροφή της ΒαρσοβίαςΕπεξεργασία

Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Βαρσοβίας, στρατεύματα υπό την ηγεσία της Γερμανίας σκότωσαν 13.000 στρατιώτες και περίπου 120.000 έως 200.000 πολίτες. Τουλάχιστον 5.000 τακτικοί στρατιώτες, σχεδόν όλοι οι έφεδροι στρατιώτες, υποστήριξαν τα τάγματα των SS στην καταστολή της Πολωνικής Αντίστασης και χρησιμοποιήθηκαν ανθρώπινες ασπίδες κατά τη διάρκεια της μάχης.

Φρικαλεότητες κατά τη διάρκεια της Γαλλικής εκστρατείαςΕπεξεργασία

Μεταξύ 25 και 28 Μαΐου 1940, η Βέρμαχτ διέπραξε πολλά εγκλήματα κοντά στο μικρό βελγικό χωριό Βινκτ, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ομήρων ως ανθρώπινων ασπίδων. Καθώς η αντίσταση του βελγικού στρατού συνεχίστηκε, οι Γερμανοί έψαξαν τα γύρω αγροκτήματα, όπου έκαναν επιδρομές και αιχμαλώτισαν άλλους ομήρους. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 86 εκτελέσεις αμάχων.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Kehila Kedosha Janina Synagogue and Museum. «The Holocaust in Ioannina». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις Δεκεμβρίου 8, 2008. Ανακτήθηκε στις Ιανουαρίου 5, 2009. 
  2. Raptis, Alekos· Tzallas, Thumios (Ιουλίου 28, 2005). «Deportation of Jews of Ioannina» (PDF). Kedosha Janina Synagogue and Museum. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις Φεβρουαρίου 26, 2009. Ανακτήθηκε στις Ιανουαρίου 5, 2009. 
  3. Kay, Alex J., and David Stahel. "Reconceiving Criminality in the German Army on the Eastern Front, 1941–1942." Mass Violence in Nazi-Occupied Europe, edited by Alex J. Kay and David Stahel, Indiana University Press, Bloomington, Indiana, USA, 2018, pp. 182–186.
  4. Förster 1998, σελίδες 267–268.
  5. 5,0 5,1 Förster 1998, σελ. 268.
  6. Wette 2007, σελ. 157.
  7. U.S. War Department 1945, 1945, σελ. I-57.
  8. 8,0 8,1 Förster 1998, σελ. 270.
  9. Heer και άλλοι 2008, σελίδες 17-18.
  10. Förster 2004, σελίδες 121–122.
  11. Förster 2004, σελ. 122.
  12. Förster 2004, σελ. 127.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 Evans, Richard J. (1989). In Hitler's Shadow: West German Historians and the Attempt to Escape the Nazi Past. New York: Pantheon. σελ. 59. ISBN 978-0-394-57686-2. 
  14. Förster 1998, σελ. 273.
  15. Megargee, Geoffrey P. (2009). Front Wschodni 1941. Wojna na wyniszczenie [Eastern Front, 1941: The War of Attrition]. Warszawa: Świat Książki. σελίδες 65, 70–71. 
  16. 16,0 16,1 Ruth Seifert. «War and Rape. Analytical Approaches1». Women's International League for Peace and Freedom. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαρτίου 2008. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2010. 

Περαιτέρω ανάγνωσηΕπεξεργασία