Φυγόκεντρος δύναμη: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

βελτίωση, λείπουν πηγές
(βελτίωση, λείπουν πηγές)
Η '''Φυγόκεντρος δύναμη''' είναι φαινόμενη (ψευδής) [[δύναμη]] που «αισθάνεται» ένα σώμα το οποίο εκτελεί [[κυκλική κίνηση]], η οποία μοιάζει να το σπρώχνει (ή να το τραβά) να φύγει από την κυκλική του τροχιά, προς τα έξω. Κάθε σώμα που κινείται σε [[αδρανειακό σύστημα αναφοράς|μη επιταχυνόμενο σύστημα αναφοράς]] τείνει να διατηρήσει την ταχύτητα προς την κατεύθυνση που έχει κάθε στιγμή. Η εξανάγκαση ενός σώματος να κινείται κυκλικά και όχι ευθύγραμμα, να στρίβει δηλαδή συνεχώς από μια [[κεντρομόλος δύναμη|δύναμη]], φέρνει την αίσθηση πως η [[αδράνεια|αδράνειά]] του (η τάση του να συνεχίσει να κινείται ευθύγραμμα) είναι δύναμη (φυγόκεντρος).
 
Σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της φυγόκεντρου δύναμης παίζει η [[κεντρομόλος δύναμη]]. Η κεντρομόλος είναι πραγματική δύναμη που ασκείται στο σώμα αναγκάζοντάς το να κινείται σε κυκλική τροχιά. Η κεντρομόλος έχει κατεύθυνση προς το κέντρο του κύκλου τον οποίο διαγράφει η τροχιά, σε αντίθεση με την φυγόκεντρη που εμφανίζεται να έχει την αντίθετη κατεύθυνση, από το κέντρο της κυκλικής τροχιάς προς τα έξω. Αισθητό παράδειγμα φυγόκεντρης δύναμης είναι η αίσθηση των επιβατών μέσα σε ένα αυτοκίνητο όταν αυτό στρίβει, που νιώθουν να πετάγονται προς την εξωτερική μεριά της στροφής. Η κεντρομόλος στην περίπτωση αυτή είναι προς το κέντρο της στροφής και οφείλεται στην τριβή που έχουν τα λάστιχα με το οδόστρωμα ώστε το αυτοκίνητο να μην γλυστρά.
== Γενικά ==
Πρόκειται για χαρακτηριστική ψευδοδύναμη που εμφανίζεται σεσύστημα επί του οποίου ασκείται κεντρομόλος δύναμη, δηλαδή δύναμη που υποχρεώνει αυτό σε καμπυλόγραμμη ή κυκλική κίνηση. Η φυγόκεντρος δύναμη εμαφνίζεται στα μέλη του συτήματος, αν το ίδιο θεωρηθεί [[σύστημα αναφοράς]].
 
Η φυγόκεντρη δύναμη πολλές φορές ισούται με την κεντρομόλο, σε [[μέτρο]]. Αυτό για παράδειγμα συμβαίνει σε έναν [[δορυφόρος|δορυφόρο]] που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη [[Γη]], όπου η περιστροφή εξετάζεται ως προς μη περιστρεφόμενο (αδρανειακό) σύστημα αναφοράς, τη Γη. Η κεντρομόλος δύναμη προέρχεται από τη βαρυτική έλξη της Γης στον δορυφόρο στην απόσταση που αυτός βρίσκεται σε τροχιά, και είναι σε μέτρο ίση ακριβώς με την φαινόμενη δύναμη της φυγόκεντρης, με αποτέλεσμα να μη γίνεται καμία εκ των δύο αισθητή στον ίδιο τον δορυφόρο (θεωρώντας τον με καλή προσέγγιση σημειακό και όχι με διαστάσεις τέτοιες που θα προκαλούσαν [[εφελκυσμός|εφελκυσμό]] του).
Γενικά ένα σώμα ακολουθεί καμπυλόγραμμη ή πλήρη κυκλική κίνηση όταν επιδρά σ΄ αυτό κεντρομόλος δύναμη που ασκείται είτε με σύνδεσμο αυτού με το κέντρο της καμπύλης ή της κυκλικής τροχιάς, (π.χ. σφεντόνα κυκλικής κίνησης), είτε με κυκλοτερή τοιχώματα (π.χ. γύρος του θανάτου) είτε από υποχρεωτική καμπυλόγραμμη τροχιά (π.χ. στροφή δρόμου, ή σιδηροδρομικής γραμμής), είτε τέλος αυτοδύναμα σε στροφή του ίδιου του μέσου (π.χ. στροφή αυτοκινήτου, πλοίου κ.λπ.). Στις περιπτώσεις αυτές το διάνυσμα της κεντρομόλου δύναμης ασκείται πάντα από το μέσον προς το κέντρο της καμπυλόγραμμης κίνησης.<br />
Η φυγόκεντρος δύναμη είναι ίση κατά μέτρο με την κεντρομόλο, με ίδια κατεύθυνση αλλά με διάνυσμα αντίθετης φοράς.
 
Στην περίπτωση που έχουμε έναν άνθρωπο στην επιφάνεια της Γης καθώς αυτή περιστρέφεται (μη αδρανειακό σύστημα αναφοράς), η κεντρομόλος δύναμη που επιδρά στον άνθρωπο σχετίζεται επίσης με τη δύναμη της βαρύτητας. Λόγω της περιστροφής της Γης όμως, μια ζυγαριά εμφανίζει τον άνθρωπο πιο ελαφρύ σε σχέση με την περίπτωση που ο πλανήτης ενδεχομένως δεν περιστρεφόταν. Η ελάφρυνση αυτή στο βάρος του ανθρώπου ισούται σε μέτρο με τη φυγόκεντρη δύναμη.
Η φυγόκεντρος δύναμη υφίσταται όσο χρόνο ασκείται η κεντρομόλος δύναμη. Συνεπώς μόλις παύσει η δεύτερη παύει ταυτόχρονα και η πρώτη και το σώμα ή σύστημα ακολουθεί τότε ευθεία κίνηση κατά την εφαπτόμενη της πρότερης κυκλικής τροχιάς του, κατά το σημείο και χρόνο που παύουν αυτές.
 
Γενικά η φυγόκεντρη δύναμη, ενώ στην ουσία είναι το αποτέλεσμα της αδράνειας στην κίνηση των σωμάτων και όχι δύναμη, βοηθά στη μαθηματική μελέτη των προβλημάτων όταν την θεωρούμε δύναμη κατά σύμβαση. Η φυγόκεντρος δύναμη υφίσταται όσο χρόνο ασκείται η κεντρομόλος δύναμη. Μόλις παύσει η δεύτερη παύει ταυτόχρονα και η πρώτη και το σώμα τείνει πλέον να κινείται ευθύγραμμα, στην εφαπτομένη στην κυκλική τροχιά τη στιγμή που απομακρύνεται η κεντρομόλος, με την προϋπόθεση πως το σώμα κινείται σε αδρανειακό σύστημα αναφοράς.
{{φυσική-επέκταση}}
 
 
{{φυσική-επέκταση}}
 
[[Κατηγορία:Δυναμική]]