Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Σχέδιο Ακρίτας»

το λήμμα δομημένο σύμφωνα με το επίσημο σχέδιο.
(το λήμμα δομημένο σύμφωνα με το επίσημο σχέδιο.)
{{POV}}
Το '''Σχέδιο Ακρίτας''' ήταν συνωμοτικό σχέδιο της Ελληνοκυπριακής παρακρατικής «'''Οργάνωσης Ακρίτας'''», η οποία ιδρύθηκε το 1961, το οποίο σκοπό είχε την επίτευξη της [[Ένωσις|Ένωσης Κύπρου-Ελλάδας]] . Το σχέδιο Ακρίτας αποκαλύφθηκε το 1966 <ref name=":02">{{Cite book|title=Τα κρίσιμα ντοκουμέντα του Κυπριακού, τόμος Α|last=Παπαγεωργίου|first=Σπύρος|publisher=Λαδιάς|year=1983|isbn=|location=Αθήνα|page=254-5}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=http://www.iospress.gr/ios1999/ios19991226a.htm|title=Οταν η Λευκωσία έγινε Σεράγεβο|last=|first=|date=26/12/1999|website=Iospress.gr|publisher=|accessdate=23/6/2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kyprus10.blogspot.com.cy/2013/04/blog-post_20.html|title=Σχέδιο Ακρίτας|last=|first=|date=20/4/2013|website=|publisher=|accessdate=}}</ref> και θεωρείται από τους τουρκοκύπριους ως «οδηγός γενοκτονίας», κατηγορώντας την Κυπριακή Δημοκρατία ως κράτος τρομοκράτη, μιας και μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου στελέχωναν την οργάνωση Ακρίτας καθώς επίσης ήτανε υπό την εποπτεία του Πρόεδρου της Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Η επίσημη Κυπριακή Κυβέρνηση ούτε επιβεβαίωσε, ούτε διέψευσε την ύπαρξη της παρακρατικής οργάνωσης ή του σχεδίου<ref name="auto1">[http://wwwweb.cyprus-conflictarchive.netorg/web/20080225050737/http://www.cyprus-conflict.net/zenon%20-%20part%202akritas_plan.html Zenon Stavrinides, The Cyprus Conflict]{{dead link|date=June 2015}}htm</ref>. Η ΕλληνοκύπριακήΕλληνοκυπριακή πλευρά πάντως ισχυρίζεται ότι η οργάνωση είχε αμυντικό χαρακτήρα αφού προέβλεπε στην εξουδετέρωση της πιθανής αντίδρασης Τουρκοκυπριακής κοινότητας σε ενδεχόμενες συνταγματικές αλλαγές.<ref>Cyprus – The Republic of Cyprus (http://countrystudies.us/cyprus/12.htm), U.S. Library of Congress</ref>
 
== Ιστορικό Πλαίσιο ==
Με την μετάβαση από την Οθωμανοκρατία στην Αγγλοκρατία, οι ελπίδες για [[Ένωσις|Ένωση]] Κύπρου Ελλάδας αναπτερώθηκαν ανάμεσα στους Ελληνοκύπριους, οι οποίοι ήταν η πλειοψηφία στο νησί. Αντιθετα όμως, η Τουρκοκυπριακή κοινότητα ανησυχούσε μπροστά στο ενδεχόμενο γιατί υπήρξε κύμα φυγής Τούρκων από περιοχές που προσαρτήθηκαν στην Ελλάδα (Ήπειρος, Θεσσαλία και κυρίως Κρήτη). Η άρνηση της Βρετανικής αυτοκρατορίας να επιτρέψει την Ένωση, οδήγησε στον αγώνα της ΕΟΚΑ και τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου για ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960. Ο ένοπλος αντάρτικος αγώνας επιδείνωσε τις σχέσεις των δυο κοινοτήτων δραματικά, τόσο με την έναρξη του αγώνα, όσο και μετά την διακοινοτική βία του 1958.
 
Με την έναρξη της λειτουργίας του Κυπριακού Κράτους, οι πόθοι των Ελληνοκυπρίων για ένωση δεν είχανε εκλέιψειεκλείψει. Ο Μακάριος περιγράφει την ανεξαρτησία ως «ένα βήμα στο δρόμο για ''την "ένωση"''».<ref>David Hannay, 2005.</ref> Ταυτόχρονα, υπήρχε διάχυτη δυσαρέσκεια ανάμεσα στους Ελληνοκύπριους για το στάτους της ισότιμης κοινότητας το οποίο είχανεείχε κερδίσειπαραχωρηθεί οιστους τουρκοκύπριοιΤουρκοκύπριους. Όμως ούτε οι τουρκοκύπριοι ήταν ευχαριστημένοι με την κατάσταση, καθώς δεν κατάφεραν να πετύχουν την διχοτόμηση που επεδίωκαν. Οι ηγεσίες των δυο κοινοτήτων (πρόεδρος Μακάριος και δρ Kutchuk) ήταν δέσμιες της προηγούμενης τους πολιτικής και αντιμετώπιζε κατηγορίες για προδοσία του αγώνα.
<ref>
{{cite book
 
== Στελέχωση της Οργάνωσης Αρκίτας ==
Στις 21 Απριλίου 1966 η εφημερίδα “Πατρίς”, δημοσίευσε το απόρρητο “Σχέδιο Ακρίτας”. Το κείμενο ήταν ανάλυση των στόχων της ελληνοκυπριακής πολιτικής και των μεθόδων που έπρεπε να ακολουθηθούν, για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί. Τελικός στόχος ήταν η Ένωση με την Ελλάδα<ref>http://24h.com.cy/2014/02/09/anadromh-sth-istoria-mas/</ref>.
 
Αρχηγός της Οργάνωσης «Ακρίτας» ήταν ο υπουργός Εσωτερικών Πολύκαρπος Γιωρκάτζης και υπαρχηγός ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων [[Τάσσος Παπαδόπουλος]] (μετέπειτα Πρόεδρος της Δημοκρατίας το 2003-2008). Ο «επιτελάρχης» ήταν ο βουλευτής του Πατριωτικού Μετώπου [[Νίκος Κόσιης|Νίκος Κόσης]]. Πρώην αγωνιστές της ΕΟΚA αποτέλεσαν την καλύτερη «στρατιωτική ζύμη» και «τον κύριο τροφοδότη της Οργάνωσης». Οι άνδρες της Οργάνωσης εκπαιδεύονταν από αξιωματικούς της [[Ελληνική Δύναμη Κύπρου|ΕΛΔΥΚ]], πρώην τομεάρχες της [[Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών|ΕΟΚΑ]] και Ελληνοκύπριους αξιωματικούς του Κυπριακού Στρατού. Μέχρι το 1963, η ΕΟΚ διέθετε ομάδες και «λόχους» σχεδόν σε ολόκληρη την Κύπρο με «αρχηγείο» στη Λευκωσία και «υπαρχηγεία» στις πόλεις. Η ΕΟΚ αριθμούσε γύρω στις 5.000 μέλη με στοιχειώδη εκπαίδευση και ελλιπή οπλισμό.<ref>{{Cite web|url=http://www.kathimerini.gr/862573/article/epikairothta/kosmos/diakoinotikes-sygkroyseis-sthn-kypro|title=Διακοινοτικές συγκρούσεις στην Κύπρο|last=ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ|first=ΑΓΓΕΛΟΣ|date=|website=Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ|publisher=|accessdate=}}</ref>
 
Το «σχέδιο Ακρίτας» πρόβλεπε 4 στάδια δράσης της Ε/κ πλευράς, με απώτερο στόχο την Ένωση με την Ελλάδα, την αντίδραση των Τουρκοκυπρίων καθώς και την καταστολή της αντίδρασης τους. Τα στάδια θα ήταν (α) «''προσβολή των αρνητικών σημείων του Συντάγματος''», (β) «''Καταγγελία της συνθήκης εγγυήσεως''», (γ) «''Αυτοδιάθεσις''», και (δ) «''Υποβολή αιτήσεως προς την Ελλην. Κυβέρνησιν, εάν δέχεται την Κύπρον να ενωθή μετά του λοιπού Ελληνικού Κορμού''»<ref name=":12" /><ref>{{Cite book|title=Τα κρίσιμα ντοκουμέντα του Κυπριακού, τόμος Α|last=Παπαγεωργίου|first=Σπύρος|publisher=Γ. Λαδιάς|year=1983|isbn=|location=Αθήνα|page=270}}</ref>
 
Το σχέδιο προεξοφλούσε τη δυναμική αντίδραση των Τουρκοκυπρίων, προβλέποντας μάλιστα την αιματηρή καταστολή της: «''Είναι αφελές να πιστεύωμεν ότι είναι δυνατόν να προβούμεν εις ουσιαστικές ενέργειες τροποποιήσεως του Συντάγματος, χωρίς οι Τούρκοι να επιχειρήσουν να δημιουργήσουν ή σκηνοθετήσουν δυναμικήν σύγκρουσιν. (...) Επιβάλλεται να καταστείλωμεν ταύτην δυναμικώς εις το συντομώτερον δυνατόν χρονικόν διάστημα (...) Δυναμική και αποτελεσματική αντιμετώπισις των Τούρκων θα διευκολύνηδιευκολύνει τα μέγιστα τας μεταγενεστέρας ενεργείας μας δια περαιτέρω τροποποιήσεις, διότι οι Τούρκοι θα γνωρίζουν ότι αντίδρασίς των είναι αδύνατος ή επιζημία σοβαρώς δια την κοινότητά τους''»<ref name=":12" /> <ref name=":02" /><ref>{{harvnb|O Malley|Craig|2002|p=226}}: ''«Στο μέσο αυτής της κρίσης, μια αθηναϊκή εφημερίδα αποκάλυψε ότι ο Αρχιεπίσκοπος είχε πάρει την πρωτοβουλία για το Σχέδιο Ακρίτας το 1963, με το οποίο οι Ελληνοκύπριοι σκόπευαν να να χρησιμοποιήσουν συντριπτική στρατιωτική ισχύ για να επιβάλουν στους Τουρκοκύπριους τους συνταγματικούς τους όρους'' Ο Ρίχτερ παραπέμπει στο βιβλίο του Reddaway ''Burned with Cyprus'' σελ 133-4</ref>
 
== Τα 13 σημεία και τα Ματωμένα Χριστούγεννα του 1963 ==
Στις 16 Νοεμβρίου 1963, ο Μακάριος επέβαλε συνταγματικές αλλαγές σε 13 σήμεία, τα οποία εμπόδιζαν την λειτουργικότητα του κράτους, και ουσιαστικά αφαιρούσαν τα προνόμοια της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας όπως το βέτοεμπόδιζαν σενα διάφορα θέματα, τους χωριστούς δήμους, τις αναλογίες στο κράτος και τον στρατόλειτουργήσει.<ref>{{harvnb|O Malley|Craig|2002|p=176}}:Στις 30 Νοεμβρίου, με την αμερικάνικη κυβέρνηση και τους συμμάχους της συγκλονισμένους από την δολοφονία του Κέννεντι, ο Μακάριος έθεσε σε εφραγή την πρώτη φάση του «σχεδίου Ακρίτας». Πρότεινε 13 συνταγματικές αλλαγές που θα καταργούσαν το τουρκοκυπριακό βέτο σε θέματα άμυνας, ασφάλειας, εξωτερικών υποθέσεων, εκλογών, δήμων και φορολογίας, θα καταργούσαν τους χωριστούς τουρκοκυπριακούς δήμους, τις αναλογίες 70:30 για τους δημόσιους υπάλληλους και 60:40 για το στρατό</ref> Η Τούρκικη πλευρά αντέδρασε έντονα. Σε κλίμα έντασης ξεσπάσανεξέσπασαν οι διακοινοτικές ταραχές του 1963, γνωστές ως [[Διακοινοτικές Ταραχές του 1963|Ματωμένα Χριστούγεννα]]. Ομάδες της οργάνωσης Ακρίτας και της τουρκοκυπριακής εθνικιστικής οργάνωσης [[Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης|ΤΜΤ]] συγκρουστήκανεσυγκρούστηκαν. Η κρίση είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο 364 Τουρκοκυπρίων και 174 Ελληνοκυπρίων<ref name="oberling120">Oberling, Pierre.</ref><ref name="hoff">{{cite book|url=https://books.google.com/?id=LZXbg3ZwvGoC&dq=|title=Legal aspects of the Cyprus problem: Annan Plan and EU accession|publisher=EMartinus Nijhoff Publishers|year=2006|isbn=978-90-04-15223-6|pages=17–20|author=Hoffmeister, Frank}}</ref> ενώ 18,667-25,000 τουρκοκύπριοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους.<ref>{{cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=jakLAAAAIAAJ }}|title=The road to Bellapais: The Turkish Cypriot exodus to northern Cyprus|last=Oberling|first=Pierre|year=1982|isbn=0880330007|page=120}}</ref><ref>{{cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=8ckLAAAAIAAJ }}|title=Kıbrıs'ta kanlı Noel, 1963|last=Çay|first=M. Abdulhalûk|publisher=Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü|year=1989}}</ref> Πέραν του κόστους σε ανθρώπινες ζωές, η αποχώρηση των τουρκοκυπρίων από την Κυπριακή Δημοκρατια και ο εγκλεισμός τους σε θύλακες(προμελετημένο σχέδιο από την πλευρά τους), σημενεσήμαινε και την κατάρρευση της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως την όριζαν οι συνθήκες Ζυρίχης Λονδίνου. ΟτανΌταν αργότερα οι τουρκοκύπριοι βουλευτές θέλησαν να επανελθουνεπανέλθουν στην βουλή, ο Μακάριος τους ζήτησε πρώτα να αποδεκτούνεαποδεχτούν τα 13 σημεία, πράγμα που αρνήθηκαν.
 
== Αποτίμηση της οργάνωσης και του σχεδίου Ακρίτας ==
Ανάμεσα στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα, η οποία έχει αποδεκτείαποδεχτεί την αυθεντικότητα του «σχεδιουσχεδίου Ακρίτας» υπαρχειυπάρχει ακόμη συζήτηση για την συνεισφορά του σχεδίου Ακρίτας.<ref name="bryant">{{cite book|url=https://books.google.co.uk/books?id=y4WUhDjksUUC&pg=PA249&dq=akritas+plan&hl=en&sa=X&ei=vpAlVZvfMYGcsAHZtIG4Bw&ved=0CDQQ6AEwBDgU#v=onepage&q=akritas%20plan&f=false|title=Cyprus and the Politics of Memory: History, Community and Conflict|last2=Papadakis|first2=Yiannis|date=2012|publisher=I.B.Tauris|isbn=9781780761077|page=249|last1=Bryant|first1=Rebecca}}</ref> Ένα σημείο συζήτησης είναι κατά πόσο ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε γνώση για την δράση και τους σχεδιασμούς της Οργάνωσης. Το σχέδιο Ακρίτας, δείχνει έντονο συχρονισμό των στρατιωτικών και των πολιτικών κινήσεως, πράγμα που υποδηλώνει τον συντονισμό του αρχηγού της οργάνωσης με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για εθνικό ξεκαθάρισμα των τουρκοκυπρίων.<ref>{{cite book|url=https://books.google.co.uk/books?id=EBFvRMO7_DkC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=Bodies of Evidence: Burial, Memory and the Recovery of Missing Persons in Cyprus|date=2005|publisher=Berghahn Books|isbn=9781571816467|page=23|last1=Sant-Cassia|first1=Paul}}</ref>
 
Ο σκοπός της Οργάνωσης ήταν: ''Σε περίπτωση επίθεσης των Τουρκοκυπρίων ή στρατιωτικής επέμβασης της Τουρκίας στην Κύπρο, η Οργάνωση να αντιδρούσε για υπεράσπιση των Ελληνοκυπρίων και των ελληνοκυπριακών χωριών, που τυχόν θα υφίσταντο επίθεση''.
Οι Τουρκοκύπριοι θεώρησαν το σχέδιο Ακρίτας ως «οδηγίες για γενοκτονία»<ref name="bryant" /> και θεωρείται ως πλανο για εξαφάνιση της τουρκοκυπριακής κοινότητας.<ref name="sevgul">{{cite web|url=http://www.stwing.upenn.edu/~durduran/hamambocu/authors/svg/svg8_28_2004.html|title=Ayın Karanlık Yüzü|publisher=Hamamböcüleri Journal|accessdate=8 April 2015|last1=Uludağ|first1=Sevgül}}</ref> Το Τούρκικο Υπουργείο Εξωτερικών γράφει πως το σχέδιο ήτανε "συνωμοσία για διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατιας με προκαθορισμένα και στάδια και μεθόδους, με τελικό στόχο την Ένωση Κύπρου-Ελλάδας"<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.tr/akritas-plan.en.mfa|title=THE “AKRITAS PLAN” AND THE “IKONES” DISCLOSURES OF 1980|publisher=Turkish Ministry of Foreign Affairs|accessdate=8 April 2015}}</ref>. 
 
Ο σκοπός ήταν καθαρά αμυντικός. Σε καμιά περίπτωση, το Σχέδιο Ακρίτας δεν ήταν σχέδιο εξόντωσης των Τουρκοκυπρίων, παρά μόνο Σχέδιο Άμυνας,που
περιλάμβανε εξουδετέρωση των τουρκοκυπριακών θυλάκων στις μικτές κοινότητες και δήμους, σε περίπτωση επίθεσης κατά των Ελληνοκυπρίων.»<ref>http://archive.churchofcyprus.org.cy/documents/GR.pdf</ref> 
 
== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
== Παραπομπές ==
<references />
 
=== Βιβλιογραφία ===
{{cite book |last1= O Malley|first1= rendan|last2= Craig|first2= Ian|date= 2002|title= Η συνωμοσία της Κύπρου|trans-title= |url= |dead-url= |format= |language= el|location= Αθήνα|publisher= Σιδέρης|isbn= 960-08-0252-1}}
150

επεξεργασίες